AFP or licensors

Hij haalde Frankrijk "als nobele onbekende" uit de lockdown en wordt nu premier: wie is Jean Castex?

Frankrijk heeft een nieuwe premier: Jean Castex. Als burgemeester van het Zuid-Franse stadje Prades was Castex enkele maanden geleden nog een nobele onbekende. Nu kent heel Frankrijk hem als "monsieur déconfinement", of de man die het land uit de lockdown haalde. En nu is hij de premier die de regering van president Emmanuel Macron uit het slop moet halen. Een portret van de nieuwe Franse premier.

Het is 2 april, Europa is in de greep van het coronavirus. Frankrijk zit al iets meer dan twee weken in 'confinement', de Franse versie van een lockdown. Jean Castex leidt als burgemeester een videoconferentie met enkele lokale politici in goede banen. Plots krijgt hij telefoon van Edouard Philippe, op dat moment nog de Franse premier. "We hebben je nodig", zegt Philippe. Castex twijfelt niet en begint meteen aan een aartsmoeilijke opdracht: Frankrijk uit de lockdown halen. 

Edouard Philippe
AFP or licensors

In enkele dagen tijd bouwt Jean Castex een team uit met 18 raadgevers. Een medewerker roemt in een reconstructie van de krant Le Monde de aanpak van Castex: "Hij begrijpt als een van de weinige Franse topambtenaren dat je informatie moet delen en niet voor jezelf moet houden. Hij sprak duidelijke taal, was nooit bitter, ook als er slecht nieuws was. Het was fantastisch."

Bekijk de reportage uit "Terzake" hier en lees voort onder de video:

Video player inladen...

Castex maakt zelden vijanden

De manier waarop Jean Castex zijn land uit de lockdown haalt, krijgt bijna alleen maar lof. Ook van premier Edouard Philippe die tevreden is over de efficiëntie en discretie van Castex. In de Franse pers wordt er meteen ook gespeculeerd over de politieke toekomst van "monsieur déconfinement". Krijgt hij een ministerpost bij een eventuele herschikking van de regering?

Als je een portret maakt van Castex, is het risico groot dat je eindigt met een lofzang

Le Monde

De 55-jarige Castex mag dan wel een nobele onbekende lijken, toch draait hij al een tijdje mee in de Franse administratie. In 2006 als kabinetschef op het ministerie van Volksgezondheid, een jaar later op het ministerie van Werk. In 2011 wordt hij adjunct secretaris-generaal onder president Sarkozy. Tijdens zijn loopbaan maakt hij zelden vijanden: "Als je een portret maakt van Castex, is het risico groot dat je eindigt met een lofzang", schrijft de krant Le Monde. 

De nieuwe Franse premier kent niet alleen zijn weg in het Elysée, maar heeft ook voeling met de lokale politiek: "Hij begrijpt de taal van technocraten, maar ook van de lokale politici én de gewone burgers", zegt de burgemeester van Toulouse, net als Castex iemand met een centrumrechts profiel.

Nieuwe koers voor Macron?

De grote vraag is of Jean Castex ook de man kan zijn die president Macron een nieuwe start kan geven. Na de teleurstellende lokale verkiezingen voor zijn partij kondigde Emmanuel Macron een nieuwe koers aan, een frisse start voor de laatste twee jaar van zijn presidentschap.

De verwachting was dat er een socialer en ecologischer beleid zou komen, een antwoord op de groene golf bij de lokale verkiezingen. Bij EELV, de Franse ecologische partij, noemt men de aanstelling van Castex een gemiste kans: "De ene rechtse politicus vervangt de andere, iemand die we nog nooit over ecologie gehoord hebben."

Of de aanstelling van Castex voor een volledige nieuwe wind zal zorgen in het Elysée is nog niet duidelijk. In een persbericht spreekt de nieuwe premier van een "onmetelijke taak die voor hem ligt" en dat hij "gezien de uitzonderlijke omstandigheden waarin ons land zich bevindt, de taak heeft aanvaard". 

Volgens Frankrijk-kenner Frederik Dhondt (VUB/UA) kan het verzoenende profiel van Jean Castex de president wel helpen om bepaalde hervormingen nog te kunnen doorvoeren voor het einde van zijn ambtstermijn: "Macron ziet de pensioenhervorming als het symbool van zijn presidentschap, iemand als Castex kan helpen om de vakbonden te overtuigen."

Beluister het volledige gesprek met Frankrijk-kenner Frederik Dhondt:

AFP or licensors

Meest gelezen