Radio 2

Laatste Nederlandstalige boekhandelaar in Brussel: “Ik heb ogen op mijn rug waarmee ik naar het verleden kijk"

In de schaduw van de Begijnhofkerk, in het centrum van Brussel, bevindt zich ‘Het Ivoren Aapje’, de laatste Nederlandstalige, zelfstandige boekhandel in de hoofdstad. Een romantische boekhandel bovendien, waar de tijd is blijven stilstaan. Niet alleen het interieur stamt uit de 20e eeuw, ook de boeken. Eigenaar Frederik Deflo streek hier 20 jaar geleden neer, en is nooit meer vertrokken. “Mijn ogen staan op mijn rug, altijd gericht op het verleden.”

Verborgen plekken in Brussel
Deze zomer trekt Radio 2 Vlaams-Brabant en Brussel op vakantie in de hoofdstad. Een plek waar zoveel meer te ontdekken valt dan Manneke Pis, het Atomium of het Chocolademuseum. Elke maandag dompelen we je onder in een onbekende, mysterieuze plaats en blijft geen geheim nog verborgen. Lees alle tips elke week hier op vrtnws.be en ga zelf op pad.

Frederik Deflo is één van de laatste zelfstandige, Nederlandstalige boekhandelaars in Brussel. Sowieso zijn er nooit veel geweest, vertelt hij op Radio 2 Vlaams-Brabant en Brussel. “Met maar 9% Nederlandssprekenden in de stad is Brussel eigenlijk een provinciestad. Ik verkoop dan ook veel Engelstalige en Franstalige boeken. Al blijf ik het Nederlands met heel mijn hart verdedigen en verkopen.”

Geen rode draad dus in de taal, wél in de titels. “Ik verkoop eigenlijk dode schrijvers kun je zeggen. Boeken, teksten en literatuur van mensen die niet noodzakelijk nog onder de aandacht komen vandaag. Dat kunnen oude boeken zijn, klassiekers en teksten tot de 20e eeuw. Iemand zei me onlangs nog verontwaardigd: ‘Meneer, heeft u dan geen boeken van schrijvers uit de 21e eeuw?’ Ik voelde me meteen heel oud worden. Maar het is een tweedehandswinkel. Ik heb ogen op mijn rug, ik kijk naar het verleden. En ik presenteer ze, om te zien of ze de tand van de tijd hebben doorstaan."

Ik hou van de rust en nostalgie in mijn boekenwinkel. Het is een plek om te ontsnappen aan de drukte van de stad

Dat verleden trekt zich door in het interieur dat lijkt op een ouderwetse, charmante huiskamer met grote, houten boekenwanden, en bijhorende ladder. Lampenkappen uit vervlogen tijden, vintage zetels, een antieke secretaire, mysterieuze maskers, gedroogde bloemen in kleine vaasjes, en prachtige schilderijen. “Het is heel spontaan gekomen, zo leef ik graag. Een huiskamergevoel. Misschien wel een nostalgisch gevoel om even te ontsnappen aan de drukte van de stad en tot rust te komen.”  

Tijdens corona kreeg ik briefjes onder de deur om een boek opzij te houden. Zo ontstond een spel tussen de afwezige lezer en boekhandelaar

De verplichte quarantaine vond Frederik dan ook helemaal niet erg. “Eigenlijk is er weinig veranderd in die periode. In die zin dat ik mijn boeken mee naar huis heb genomen. De winkel was natuurlijk gesloten. Maar ik kwam nu en dan langs om nieuwe boeken in de etalage te zetten. Ik merkte dat die beweging gevolgd werd. ’s Avonds vond ik dan vaak briefjes onder de deur met de vraag om een boek opzij te houden. Zo ontstond er een spel in de onzichtbaarheid tussen de afwezige lezer en afwezige boekhandelaar. Het was een soort schimmenspel.”  (Tekst gaat verder onder foto).

Radio 2

Frederik vertoeft intussen 20 jaar in zijn boekenwinkel ‘Het Ivoren Aapje’, genoemd naar een boek van Herman Teirlinck over het leven in Brussel. Sinds enkele jaren krijgt hij hulp van een bijzondere assistent. “Menendez is eigenlijk een straathondje. Mocht hij niet in Spanje zijn geboren was hij een echt zinneke. Hij heeft het vliegtuig genomen en is naar hier gekomen. Zijn hele familie was verstoten en op straat gezet in Spanje. En zo is hij naar Brussel gekomen. Intussen heeft hij een prinsheerlijk leven. Menendez ontvangt zelfs fanmail, en postkaarten uit het buitenland. Ik heb de indruk dat mensen meer voor hem komen dan voor mij, maar ik gun het hem van harte.”

Het Ivoren Aapje, Begijnhofplein 4, 1000 Brussel 

Meest gelezen