Check: ja, een abortus na 18 weken kan eruitzien als het schokkende beeld dat op Twitter circuleert

Het voorbije weekend woedde het abortusdebat ook op de sociale media hevig. Eén specifieke foto van de resten van een geaborteerde foetus werd verschillende keren gepost door twitteraars die een standpunt innamen tegen de verlenging van de wettelijke abortustermijn. Maar waar komt die foto vandaan? En is die relevant in deze discussie?

Jonas Naeyaert, persverantwoordelijke voor Vlaams Belang, plaatste zondag een bericht op Twitter. “Laat u niks wijsmaken”, schreef hij. “PVDA, Open VLD, SP.A en Groen willen u met allerlei abstracties doen geloven dat hun nieuwe #abortus-wet gaat over vrouwenrechten en vrijheid. Neen, het gaat over dit.” Waarna een confronterende foto volgt van de resten van een geaborteerde foetus. De tweet, met het beeld erbij, werd meer dan 150 keer geretweet.

 “Blijkbaar niet goed geïnformeerd”, merkt een andere twitteraar op onder de tweet. “Dit is een methode die in België niet toegepast wordt.” Het beeld duikt bij ons nochtans wel vaker op in de context van het abortusdebat. Zo ook zondagavond als kritiek op een tweet van de Brusselse politica Celia Ledoux (Groen).

Waar komt de foto vandaan?

We haalden de foto door een aantal zoekmachines. De vroegste match voor het beeld, en de plek waar het dus het eerst gepost zou kunnen zijn op het internet, vonden we terug op 30 november 2013 op de website Clinicquotes.com. Nochtans doet de kwaliteit van het beeldmateriaal vermoeden dat de foto nog ouder is.

Niet onbelangrijk: volgens deze (Amerikaanse) website toont de foto een third term abortion, een abortus in het derde trimester van de zwangerschap, vanaf de achtentwintigste week dus. Dat is heel wat later dan de achttiende week als uiterste grens waarover in ons land op dit moment gedebatteerd wordt. 

We kunnen de informatie die de website meegeeft, echter niet zonder meer voor waar aannemen. De site heeft een duidelijke anti-abortusagenda. Zo staat de kop “Overweegt u een abortus?” (“Considering abortion?”) prominent op de homepage, waarna het telefoonnummer volgt van Birthright International, een organisatie die zwangere vrouwen wil ontraden om over te gaan tot een abortus. Zulke websites zijn geen zeldzaamheid in de VS. Zo stootten we tijdens ons onderzoek op Illinoisrighttolife.org, een website die erg grafische foto’s van geaborteerde foetussen post en daar amper context bij voorziet (hoe oud de foetus bijvoorbeeld was, of waarom de zwangerschap werd afgebroken).

Wat is er echt te zien op de foto?

Wat wel duidelijk is: afgaande van de meetlat op de foto, is de lengte van de foetus ongeveer 8 inches, of een twintigtal centimeter. 

Komt dat overeen met de lengte van een foetus rond de achttiende week? En is wat we op het beeld te zien krijgen, effectief het gevolg van een abortusingreep rond de achttiende week? Voor verdere verduidelijking gaan we op zoek naar een ervaringsexpert: een behandelende arts die zelf al zwangerschapsonderbrekingen tot 18 weken heeft uitgevoerd. 

Wat je hier ziet, is het resultaat van een chirurgische ingreep

Roland Devlieger (UZ Leuven)

We contacteerden een resem klinieken en behandelende artsen. Twee van hen konden ons te woord staan. Gabie Raven is medisch directeur van de Gynaikon Kliniek in het Nederlandse Roermond, waar late abortussen tot 22 weken uitgevoerd worden. Roland Devlieger, professor Gynaecologie aan het UZ Leuven, werkt dan weer in België, en voert dus louter om medische redenen latere zwangerschapsbeëindigingen uit. Dat gebeurt enkel als het leven van de moeder in gevaar is of de foetus niet levensvatbaar blijkt.

Devlieger laat er geen twijfel over bestaan wanneer we hem de foto voorleggen. “Dat klopt. Dit is hoe een foetus eruit ziet, achttien weken na de conceptie. De vrucht is herkenbaar en meet ongeveer twintig centimeter.” Raven klinkt iets voorzichtiger en onderstreept dat “de termijn slecht in te schatten” is, maar vermoedt eveneens dat de foetus “niet veel ouder” dan 18 weken kan zijn. 

Blijft de vraag of dit beeld, dat uit de VS zou kunnen komen, relevant is in de Belgische abortusdiscussie. Volgens beiden is dat het geval. “Wat je hier ziet, is het resultaat van een chirurgische ingreep”, legt Devlieger uit. Terwijl een abortus tot 12 weken meestal medisch gebeurt met een pil die een spontane bevalling opwekt, gebeurt dat na 18 weken vaak chirurgisch. Bij zo’n chirurgische ingreep wordt de patiënt onder narcose gebracht en wordt de foetus in delen verwijderd met een tang. Dat heeft twee voordelen, vult Raven aan: de ingreep verloopt veel sneller, en de baarmoeder wordt minder ver geopend. 

Hoewel ze zulke beelden dus kennen uit de praktijk, heeft hen dat niet afgestompt voor de emotionele impact ervan. Raven noemt het “helaas vreselijke” foto's. Devlieger beaamt dat, en voegt eraan toe dat “dat wellicht de reden is waarom ze gedeeld worden op het internet”.

Conclusie: hoewel we de exacte oorsprong van het beeld niet hebben kunnen achterhalen, is er wel degelijk een foetus van ongeveer achttien weken oud op te zien. De ingreep die hier toegepast is, is gelijkaardig aan ingrepen die in België uitgevoerd worden op foetussen van achttien weken oud.

Meest gelezen