Van "lokale maatregelen op maat" tot "voorlopig geen feestjes": zo ziet de exitgroep ons leven de komende maanden

Hoe kijkt de GEES, de expertengroep die ons land uit de coronacrisis moet loodsen, naar de komende maanden? En wat als er een tweede golf komt? VRT NWS kon het recentste rapport inkijken en zet de belangrijkste bevindingen op een rij.

Het mag duidelijk zijn: de GEES - de expertengroep die ons land uit de coronacrisis moet loodsen - maakt zich zorgen. Niet alleen omdat het aantal besmettingen langzaam stijgt, ook omdat de contactopsporing nog altijd niet op punt staat. 

En dat is meteen ook een eerste (groot) werkpunt: "Investeer in een laagdrempelig testsysteem en in een kwalitatief contactopsporingssysteem, waar er niet alleen data over contacten verzameld wordt, maar ook informatie over de context van de besmettingen. Dat is cruciaal om clusters op te sporen", klinkt het.

Maar wat raadt de GEES nog allemaal aan? VRT NWS kon het rapport inkijken dat de groep voor de Veiligheidsraad van gisteren bezorgde, en we lijsten hierbij de belangrijkste aanbevelingen op. Let wel: het gaat hier louter om aanbevelingen, het is uiteindelijk de Veiligheidsraad die de knopen doorhakt. Gisteren is er op die Veiligheidsraad uiteindelijk niets beslist, alleen om de beslissingen door te schuiven

Wat kan en mag er volgens de GEES wél, en wat zeker niet?

In het rapport staan een aantal concrete aanbevelingen voor een volgende versoepeling. 

  • Bij "zittende evenementen" - denk aan cinema's, concertzalen waar er gezeten kan worden, auditoria - is het sinds vorig weekend verplicht om een mondmasker te dragen. Bezoekers moeten daarbij ook de afstand van 1,5 meter respecteren. Maar, zo zegt de GEES, eigenlijk kan die afstand nu verkleind worden tot 1 à 1,2 meter, net omdat de mondmaskers nu verplicht zijn. 
  • Voor september adviseert de GEES om de limiet van het aantal bezoekers tijdens evenementen op 400 mensen binnen, en 800 mensen buiten te houden. Áls de situatie het toelaat, kan dat aantal in oktober opgetrokken worden tot 800 mensen binnen en 1.600 buiten. 
  • Voor de GEES staat het vast dat discotheken en dancings voorlopig dicht moeten blijven, "zolang de epidemie actief is". 
  • Hetzelfde geldt voor jacuzzi's, stoomkabines en hammams
  • Voor de beurzen zou een heropening wél overwogen kunnen worden, als er genoeg veiligheidsmaatregelen ingebouwd worden. 

Een nieuwe kleurencode in de maak?

De GEES stelt voor om een nieuw systeem van kleurcodes (groen, geel, oranje, rood) op te starten, om te kijken hoe erg de epidemiologische situatie is. Om te bepalen welke kleurcode een regio (of het hele land) krijgt, wordt er gekeken naar de ziekenhuisopnames, het aantal besmettingen en de reproductiegraad (hoeveel andere mensen 1 iemand die besmet is met het coronavirus gemiddeld besmet).

Wel wil de GEES vermijden dat we om de haverklap switchen van code, daarom willen ze heel duidelijk vastleggen vanaf welke waarden er veranderd kan worden van kleurcode. Ook moet er gekeken worden welke codes bijvoorbeeld Buitenlandse Zaken gebruikt, om verwarring te vermijden. 

Wat bij een tweede golf?

Maar, wat als? Wat als we op een tweede golf - en een eventuele nieuwe resem maatregelen - afstevenen? Ook daar wordt nu al volop over nagedacht, zo blijkt uit het rapport. De GEES haalt daarvoor 9 sleutelprincipes aan. 

"Het hele land in lockdown", zoals dat half maart gebeurde, daar zijn de experten allesbehalve voorstander van. Ze zien meer in gerichtere maatregelen. (Dit voorstel zou nog niet besproken zijn gisteren, het is dus nog niet afgeklopt.)

Dat is meteen het meest opvallende punt uit het rapport. De GEES pleit voor een lokale aanpak op maat (op voorwaarde natuurlijk dat de geografische spreiding beter in kaart gebracht kan worden). "Een nationale lockdown is niet altijd gerechtvaardigd als er in sommige regio's meer besmettingen zijn dan andere." Tegelijk is een té lokale aanpak ook niet aangewezen: "Dat kan leiden tot te veel verwarring hoe mensen zich moeten gedragen en bewegen in verschillende delen van het land." Conclusie: per provincie werken zou ideaal zijn. Die provincies zouden dan ook met het kleurcodesysteem werken, en dat zou dan om de week geëvalueerd worden. 

En, zo waarschuwen de experten, er moet ook rekening gehouden worden met de risico's die zo'n lokalere aanpak met zich meebrengt. Want als er verschillende maatregelen gelden in de verschillende provincies, bestaat de kans dat inwoners massaal naar een andere provincie verkassen om bijvoorbeeld te winkelen of op café te gaan.

Crèches, kleuter- en lagere scholen moeten zo veel mogelijk openblijven. De GEES haalt daar twee redenen voor aan: uit onderzoek blijkt dat kinderen helemaal niet zo besmettelijk zijn én als er opnieuw massaal wordt ingezet op telewerk moet de combinatie voor ouders haalbaar blijven "Alleen op het meest acute punt van de tweede golf, zouden scholen en crèches moeten sluiten", klinkt het. 

Voor de economie pleit de GEES voor het "reverse approach"-principe, een omgekeerde aanpak dus. Dat betekent dat bedrijven die het laatst opnieuw opengingen, als eerste opnieuw zullen moeten sluiten. Dus eerst zullen sportieve en culturele evenementen geschrapt worden, daarna zullen horecazaken en winkels moeten sluiten.

Bekijk hieronder ook de toelichting door politiek journalist Bart Verhulst:

Video player inladen...

Meest gelezen