VRT schrapt aflevering "FC De Kampioenen" wegens racisme: "Past niet meer bij de tijdsgeest van vandaag"

Een 18 jaar oude aflevering van "FC De Kampioenen" wordt niet meer heruitgezonden, noch online aangeboden. De neerbuigende grappen over een zwart personage zijn ongepast, zegt de VRT.

Het was de makers van de tv-gids van Humo opgevallen bij de heruitzendingen van FC De Kampioenen: op 23 juli wordt aflevering 1 van seizoen 13 uitgezonden en een dag later aflevering 3. Wat is er gebeurd met aflevering 2? "Die wordt niet meer uitgezonden en ook niet meer online gezet op VRT NU," reageert VRT-woordvoerder Hans Van Goethem. "Ze past niet meer bij de tijdsgeest van vandaag. De grappen zijn ongepast."  

Ah, jullie eten ook met een mes?

"Kamer te huur" is de titel van de aflevering uit 2002, met als centrale gast Dieudonné, een man uit Kameroen, in dienst bij worstenmaker Balthasar Boma. Hij huurt een kamer bij cafébazin Pascale. Doorheen de hele aflevering worden neerbuigende grappen gemaakt over zijn huidskleur. 

"Ah, jullie eten ook met een mes," stelt cafébazin Pascale vast. "En gij kent confituur?" Later stelt ze de vraag: "Zijt gij nu minder bruin dan toen ge in Afrika waart?" en danst ze in Afrikaanse kledij met bananen op het hoofd. Ook ritselaar Fernand doet een duit in het zakje: "Die neger is voor geen krulleke op zijn kop te vertrouwen." En Boma vraagt: "Als ge moet kiezen tussen mij en een negerke uit de brousse…” en beschuldigt Dieudonné van diefstal: "En nog liegen dat hij zwart ziet, mijn gedacht."

Dieudonné wordt gespeeld door Bodé Michael Owa, die wel vaker in tv-series acteert, zoals "Spoed", "Recht op recht" of "Flikken Gent". Zijn personage in de aflevering van FC De Kampioenen maakt zelf grappen over zijn huidskleur: "Gij ziet gij moogt niet te vlug iemand zwart maken hé". 

"Kamer te huur" is al vaker heruitgezonden, zoals alle "FC De Kampioenen"-seizoenen, de laatste keer alweer enkele jaren geleden. Maar nu dus niet meer. Oudere programma’s worden nu gescreend, zegt Hans Van Goethem. Dat gebeurt door de manager beroepsethiek samen met de  leiding van Eén en diversiteitsmedewerkers. Het is ook niet de eerste keer dat iets niet meer door de beugel kan, volgens Van Goethem. Maar doorgaans doet de VRT daar geen mededelingen over.

Programma's worden gescreend voor heruitzending

"De aflevering blijft wel in het VRT-archief zitten. We gaan de geschiedenis niet uitwissen." Ook op het internet circuleren trouwens meerdere opnames van de bewuste aflevering van FC De Kampioenen. Mogelijk is "Kamer te huur" later wel weer beschikbaar op VRT NU, maar dan met een waarschuwing, zoals de BBC deed met "The Germans" van "Fawlty Towers".

Racisme is één ding, maar wat met het seksisme van Balthasar Boma? "Dat is anders. Hij krijgt gewoonlijk genoeg tegengas van de andere personages," stelt Hans Van Goethem. 

VRT heeft ook enkele afleveringen van FC De Kampioenen met acteur Guy Van Sande geschrapt, nadat de man was veroordeeld voor productie, bezit en verspreiding van kinderporno. Ook de afleveringen van Spring (Ketnet) waar hij in te zien is, zijn niet langer beschikbaar.

FC Kampioenen bestaat deze herfst 30 jaar. Of er na de dood van acteur Johnny Voners, die Xavier Waterslaeghers speelde, nieuwe afleveringen komen is nog niet beslist. Er is wel een nieuwe kerstspecial gepland.  

Intussen bevestigt de VRT dat er nog een aflevering van "FC De Kampioenen niet meer uitgezonden zal worden: "Nenieuwenoed", de 5e aflevering van het 13e seizoen. Daarin gaan Xavier, Fernand en Markske Driekoningen zingen en Markske schminkt zich zwart. Dat komt over als blackfacen (witte mensen die zich zwart schminken, geassocieerd met een traditie van spottende variété-acts uit de 19e eeuw, wat vandaag als beledigend en ongepast ervaren, red). "Ook die aflevering slaan we over vanwege discrimerende humor", zegt de VRT.

Meest gelezen