AFP or licensors

Nieuw voorstel Europees president Michel over herstelfonds: "Moeilijke onderhandelingen, maar akkoord is mogelijk"

Europees Raadsvoorzitter Charles Michel legt een nieuw voorstel op tafel over het herstelfonds dat een gemeenschappelijk, Europees antwoord moet bieden op de coronacrisis. De Europese top over dat herstelfonds en de meerjarenbegroting is al vier dagen aan de gang en gaat ook vandaag allicht weer de nacht in.

Vier dagen al onderhandelen de 27 staatshoofden en regeringsleiders in Brussel, onder leiding van Europees Raadsvoorzitter Charles Michel. Twee dagen langer dan gepland. Het is een van de langste toppen in de geschiedenis van de Europese Unie, maar er ligt dan ook een historisch plan op tafel. Voor het eerst zouden de lidstaten samen geld lenen om later weer te investeren. Die gezamenlijke lening moet voorkomen dat de armste landen door de coronacrisis nog dieper in de schulden zouden terechtkomen.

Een herstelfonds van 750 miljard euro, een bedrag dat de Europese Commissie naar voren schoof, moet de Europese economie weer op gang trekken na de coronacrisis en de werkloosheid doen dalen, wat de overheden op termijn opnieuw inkomsten moet opleveren. Naast het herstelfonds ligt ook de meerjarenbegroting op tafel, goed voor een - voorgesteld - bedrag van 1.074 milard euro.

Over het herstelfonds wordt in Brussel het felst onderhandeld. Met name over de onderverdeling van die 750 miljard in leningen (die de lidstaten later moeten terugbetalen) en subsidies (die niet terugbetaald moeten worden), over de verdeling van dat geld onder de verschillende lidstaten (wie krijgt hoeveel?) en over de voorwaarden om geld te krijgen (wat moeten de lidstaten er voor in de plaats doen?).

Vier zogenoemd "zuinige landen" - Nederland, Oostenrijk, Zweden en Denemarken - verzetten zich al van in het begin tegen het voorstel van de Europese Commissie om van die 750 miljard euro 500 miljard via subsidies aan de lidstaten te geven. De vier, intussen ook gesteund door Finland, vonden aanvankelijk dat de Commissie uitsluitend met leningen moet werken, die de lidstaten achteraf moeten terugbetalen. Ze stellen ook voorwaarden voorop, zoals grondige economische en sociale hervormingen. De landen die nu het meeste geld nodig hebben, moeten ervoor zorgen dat ze dat in de toekomst niet meer nodig hebben, is hun redenering.

De leiders van de vier oorspronkelijk "zuinige landen" - Nederland, Ooostenrijk, Denemarken en Zweden - worden gesteund door de Finse premier.
Copyright 2020 The Associated Press. All rights reserved

Compromis op tafel

In het voorstel van de Commissie ging het dus over 500 miljard euro aan subsidies en 250 miljard aan leningen. In de loop van de top zijn verschillende voorstellen de revue gepasseerd, waarbij die twee bedragen naar elkaar toe werden geschoven.

Rond 19 uur vanavond kwam Michel de pers even toespreken. Hij kondigde aan dat hij een nieuw voorstel op tafel zou leggen, een voorstel gebaseerd op "heel veel collectieve inspanningen". Daarin is naar verluidt sprake van 390 miljard euro aan subsidies en 360 miljard euro aan leningen. Het merendeel van die subsidies zou in 2021 en 2022 gegeven worden. In het laatste voorstel van Michel blijft ook de link tussen respect voor de rechtstaat en de subsidies overeind.

De onderhandelingen verlopen heel moeilijk, gaf Michel toe, maar hij is er van overtuigd dat een akkoord mogelijk is. 

Nederlandse premier Rutte: "Ik ben echt onder de indruk van het voorzitterschap van Charles Michel" (lees voort onder de video)

Video player inladen...

De voorbije dagen kwamen de staatshoofden en regeringsleiders verschillende keren bijeen, maar werd er bij gebrek aan zicht op een doorbraak vooral in kleinere groepjes overlegd. Ook afgelopen nacht werd continu vergaderd. Vanmorgen werd de vergadering van de 27 al na enkele minuten opgeschort. Daarna volgden een hele dag "technische briefings" en voerde Michel telefoongesprekken met verschillende leiders. Een nieuwe bijeenkomst van de 27 staatshoofden en regeringsleiders werd meermaals uitgesteld.

Iets voor 21.30 uur was het dan toch zover: de 27 kwamen opnieuw samen om met zijn allen te  vergaderen. Hoe dan ook is de kans heel groot dat het opnieuw nachtwerk wordt, want over de details zal allicht nog enkele uren onderhandeld moeten worden, alsook over de meerjarenbegroting.

Bekijk hier het bijhorende verslag uit "Het Journaal":

Video player inladen...

Meest gelezen