Ministers, doe zoals de burgemeesters: ontvlucht uw verantwoordelijkheid niet

Amber Daniels staat als gemeentelijk ambtenaar al maanden in de frontlinie van de coronabestrijding. Burgemeesters dienen hun inwoners dagelijks van antwoord. Het past niet dat de Vlaamse regering op vakantie vertrekt zonder uitleg over wat op ons allemaal afkomt, vindt zij.

opinie
Foto Wazo
Amber Daniels
Gemeentelijk ambtenaar

Beste ministers,

Ik werk bij een lokaal bestuur van een eerder kleine gemeente. Zoals altijd proberen wij, ambtenaren, achter de schermen het reilen en zeilen van onze gemeente in goede banen te leiden en zoals altijd heeft dat wel wat voeten in de aarde. 

Maar de afgelopen maanden zijn wij meer dan ooit boven onszelf uitgestegen. Wij hebben 7 dagen op 7 gewerkt om de door jullie opgelegde maatregelen te vertalen naar onze inwoners en het naleven ervan zo duidelijk mogelijk te maken. Wij hebben onze ‘normale’ dagtaken naast ons neergelegd en zijn als volwaardige kameleons ingesprongen bij andere diensten of tijdelijk andere functies gaan uitoefenen.

Wij hebben 7 dagen op 7 gewerkt om de door jullie opgelegde maatregelen te vertalen naar onze inwoners en het naleven ervan zo duidelijk mogelijk te maken

Wij hebben gewacht op ministeriële of koninklijke besluiten om aan de slag te kunnen, en meer dan eens kregen we die pas de avond voor de maatregelen van kracht zouden worden. Wij hebben gewacht op protocollen, die we dan uiteindelijk zelf nog helemaal moesten vertalen naar iets werkbaars.

Wij hebben tal van weekends laten schieten, om de weer maar eens op vrijdagavond aangekondigde maatregelen tegen maandag rond te krijgen. Wij hebben bij elke persconferentie aandachtig meegekeken en geluisterd, om jullie vaker wel dan niet te horen besluiten met “de lokale besturen kunnen daar systemen voor uitwerken” of “de verantwoordelijkheid ligt bij de lokale besturen”. 

Wij hebben die systemen uitgewerkt en die verantwoordelijkheid opgenomen. En we hebben gezwegen.

Maar de laatste dagen en weken kijken wij met lede ogen toe hoe de cijfers terug stijgen. Hoe mensen zonder boe of bah de grenzen oversteken. Hoe ‘sterk aanbevolen’ geen vat heeft op veel inwoners van dit land. Hoe sommige mensen vinden dat hun evenement niet tot de categorie ‘evenement’ hoort, in de hoop de maatregelen te kunnen omzeilen. Hoe verschillende mensen dan vervolgens besluiten dat ‘de gemeente’ hen tot allerlei verplicht en dat wij dan maar ontsmettingsgel en ander materiaal voor hen moeten aankopen. Hoe veel mensen schijnen te denken dat de crisis voorbij is en alles opnieuw kan. 

De laatste dagen en weken kijken wij met lede ogen toe hoe de cijfers terug stijgen

Afgelopen week durfden een collega en ik zelfs tegen elkaar uitspreken dat we hopen dat er weer verstrengingen komen, zodat het opnieuw duidelijk wordt dat er wel degelijk een crisis gaande is.

Maar eergisteren is die hoop in de kiem gesmoord. Jullie hebben in de voormiddag enkele uren samengezeten om enkel en alleen te besluiten dat “de maatregelen beter nageleefd moeten worden”. Jullie hebben zelfs het lef die verantwoordelijkheid in de schoenen van de burgemeesters – en dus bij uitbreiding de lokale besturen – te schuiven. Conclusie: jullie gaan nog eens herhalen aan de burgemeesters hoe het moet. 

Geloof mij vrij: de burgemeesters wéten ondertussen hoe het moet. De ambtenaren van de lokale besturen weten óók hoe het moet. Wij hebben de afgelopen maanden letterlijk niks anders gedaan dan coronamaatregelen vertalen, uitvoeren en mogelijk maken. Niks anders. Kom eens kijken als je ons niet gelooft. Leg ons gerust op de rooster over alle fasen van de crisis en de verschillende maatregelen; u zult versteld staan. 

Geloof mij vrij: de burgemeesters weten ondertussen hoe het moet

Ondertussen zullen wij verder proberen uit te leggen dat eigenlijk helemaal niet alles mag, terwijl op tv het tegendeel gezegd werd en veel mensen het stukje na die “behalve” al terug vergeten zijn. Wij zullen een luisterend oor blijven hebben voor wie de maatregelen verwarrend vindt of zelfs denkt dat ‘de gemeente’ die verzonnen zou hebben, alsof het ons doel zou zijn om onze lokale verenigingen of middenstanders te kl*ten.

Wij zullen blijven nadenken over wat er wél kan en mensen stimuleren om binnen de maatregelen te organiseren, te beleven en te genieten van de zomer. Wij zullen bovendien ook maar zelf opleggen om een mondmasker te dragen in onze gebouwen, want over gemeentehuizen, en dus onze veiligheid, is nog met geen enkel woord gerept. 

Wij zullen blijvend de geduldige buffer zijn voor de kritiek die wij over ons heen krijgen als eerste pispaal, maar die eigenlijk aan jullie adres gericht moet worden. 

Ministers, niet uit het venster klimmen als er moeilijke vragen gesteld kunnen worden

Wat jullie daar minstens voor in ruil kunnen doen, is wél wat kritiek opvangen en beantwoorden. Niet uit het venster klimmen als er moeilijke vragen gesteld kunnen worden. U richten tot de bevolking en beleidskeuzes verduidelijken. Uw eigen verantwoordelijkheid opnemen in plaats van u te richten op de lokale besturen. Misschien toch nog eens nadenken over het terugdraaien van enkele versoepelingen, zodat we over een paar weken niet terug gekatapulteerd worden naar de situatie in maart, april en mei. 

Pas als de burgemeesters mee rond de tafel mogen zitten, en hun ervaringen en lokale kennis mogen delen, pas dan mag u erover oordelen of het überhaupt nodig is hen nog eens uit te leggen hoe het moet. En dan heb ik het niet over de burgemeesters die nu per ongeluk mee rond de tafel zitten, omdat ze dachten hun burgemeesterschap te kunnen combineren met een ministerpost.

Ik heb het over de burgemeesters die dag in dag uit in de lokale realiteit staan en daar contact hebben met zowel hun inwoners als hun ambtenaren. De burgemeesters die ook dit land mee draaiende hebben gehouden de afgelopen maanden, samen met hun ambtenaren. De burgemeesters die wél de noodzakelijke confrontaties aangaan. En die – net zoals elke werkgever – van hun ambtenaren hetzelfde verwachten. 

Net zoals wij, burgers van dit land, dat ook van onze ministers verwachten.

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.

Meest gelezen