Het strand in Biarritz, in het zuidwesten van Frankrijk.
Copyright 2020 The Associated Press. All rights reserved

Ook in onze buurlanden stijgt het aantal besmettingen: hoe gaan Frankrijk, Nederland en Duitsland ermee om?

Het gaat de verkeerde richting uit met de corona-epidemie in ons land. Het aantal besmettingen stijgt opnieuw en experts maken zich grote zorgen. Hoe is de situatie in onze grootste buurlanden? Stijgt ook daar het aantal nieuwe besmettingen? Wat raden experten aan? En hoe reageert de overheid?

Hoewel tot een week geleden het aantal nieuwe besmettingen vooral in enkele specifieke regio's fors toenam, zoals in het departement Mayenne in de Loirestreek, kunnen we intussen stellen dat het aantal nieuwe besmettingen overal in Frankrijk weer aan het stijgen is. Gisteren werden in 24 uur meer dan 1.000 nieuwe besmettingen gerapporteerd, een stijging van 26 procent in vergelijking met een week geleden. In drie weken tijd is het aantal nieuwe besmettingen met 66 procent gestegen.

In heel Frankrijk zijn ruim 200 actieve uitbraken vastgesteld. 7 grootstedelijke departementen in het noorden van het land zitten momenteel boven de waakzaamheidsdrempel van 10 besmettingen per 100.000 inwoners (Mayenne, Vogezen, Finistère, Val-d’Oise, Haut-Rhin,  Parijs en Seine-Saint-Denis). Het aantal ziekenhuisopnames blijft voorlopig stabiel. De reproductiewaarde staat voor heel Frankrijk op 1,1 à 1,2 (voor Mayenne is dat 2,6). (Meer info over de verspreiding van het virus in Frankrijk vindt u op deze website.)

De algemene stijging baart de overheid zorgen, maar grote paniek is er naar verluidt nog niet. De Franse premier Jean Castex maakte vandaag wel een aantal nieuwe maatregelen voor terugkerende reizigers bekend. Zo moeten Fransen die terugkeren uit 16 specifieke landen een test ondergaan op alle lucht- en zeehavens (het gaat onder meer om de VS, Mexico, Brazilië, Servië en Algerije). Wie positief test, moet 14 dagen in quarantaine.

De Franse regering raadt haar landgenoten ook sterk af om nog naar Catalonië te reizen, waar het virus weer sterk circuleert. (Ons land bestempelde Catalonië eerder al als oranje zone.) Frankrijk en Spanje zullen ook overleggen over een vermindering van het grensverkeer, "zo beperkt mogelijk", maar de grens wordt voorlopig niet volledig gesloten (daarvoor is Europees overleg nodig).

Frankrijk kan in principe 700.000 tests per week uitvoeren, vorige week waren dat er nog maar 350.000. De regering bekijkt of het aantal tests nog opgevoerd kan worden. Eerder deze week gingen al enkele andere nieuwe maatregelen van kracht. Zo is sinds maandag een mondmasker verplicht in alle afgesloten openbare ruimtes zoals winkels, bioscopen, musea en overdekte markten. Anders dan in ons land zijn klanten van cafés en restaurants niet verplicht hun gegevens achter te laten (bij ons vanaf zaterdag).

AFP or licensors

Vandaag vindt op nationaal niveau ook overleg plaats in de ambtswoning van de president, met ministers en gezondheidswerkers, vergelijk het met de Nationale Veiligheidsraad bij ons. Daar wordt onder meer bekeken of er een strengere handhaving nodig is in de probleemgebieden. Lokale overheden, zoals burgemeesters en prefecten, nemen intussen zelf ook lokale maatregelen. Zo worden op sommige plaatsen in Bretagne mondmaskers overal verplicht.

De grote vraag is: wat met de Ronde van Frankrijk? Die is al verschoven van juli naar september (start op 29 augustus). Als het aantal besmettingen verder blijft stijgen, komt mogelijk ook het grootste wielerevenement ter wereld in gevaar. Maar voorlopig lijkt die discussie bij onze zuiderburen nog niet te leven. Een ander groot sportevenement vindt vanavond alleszins plaats: de bekerfinale in het voetbal tussen Paris Saint-Germain en Saint-Etienne, in het Stade de France in Parijs. Supporters zijn toegelaten, weliswaar een veel kleiner aantal: 5.000 op een capaciteit van 80.000.

Opvallend: in Franse media is ook veel aandacht voor de situatie in ons land. Burgemeesters van grensgemeenten volgen de cijfers in ons land heel nauwgezet op en sommigen overwegen om de grens in hun gemeente te sluiten als de situatie in ons land verergert.

Ook in Nederland veert het nieuwe coronavirus SARS-CoV-2 weer op. Begin deze week bleek dat het aantal nieuwe besmettingen in een week tijd verdubbeld was. Het aantal ziekenhuisopnames blijft voorlopig stabiel, maar zal vermoedelijk over twee weken eveneens stijgen. De reproductiewaarde bedraagt nu 1,29, de hoogste waarde sinds midden maart. Net als in ons land lijkt het virus zich ook in Nederland sinds de versoepelingen vooral onder jongeren snel te verspreiden. De overheid wil daarom met een nieuwe sensibiliseringscampagne het gedrag van die jongeren sturen.

Het stijgende aantal besmettingen doet de discussie over de mondmaskerplicht weer oplaaien bij onze noorderburen. Voorlopig zijn de maskers daar alleen verplicht op het openbaar vervoer. Maar verschillende gemeenten roepen de nationale overheid op om die verplichting uit te breiden naar andere openbare plaatsen, omdat ze het gevoel hebben dat de anderhalvemetermaatregel op drukke plaatsen niet meer werkt. Ook experts pleiten voor een mondmaskerplicht in bijvoorbeeld de horeca en bij contactberoepen. Op zich zouden de burgemeesters dat zelf kunnen invoeren, maar dan ontstaan mogelijk regionale verschillen en verwarring bij de bevolking.

Daarom wordt naar de hogere overheid gekeken, maar die gaat daar voorlopig niet op in. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) past zijn advies over de mondmaskers voorlopig niet aan. Volgens het RIVM is er nog geen hard bewijs dat het gebruik van mondmaskers coronabesmettingen voorkomt. Het instituut hamert daarentegen vooral op het naleven van de anderhalvemetermaatregel. "Mondmaskers zijn geen vervanging voor die maatregel", luidt het. Vreemd genoeg zijn ze op het openbaar vervoer dus wel verplicht.

Ook de Nederlandse regering benadrukt dat wetenschappelijk niet is aangetoond dat de maskers beter werken dan afstand houden, handhygiëne en thuisblijven bij klachten. Ze vreest dat een uitgebreidere mondmaskerplicht mensen er juist toe zal aansporen om minder afstand te houden. De regering vraagt wel nieuw advies daarover aan het Outbreak Management Team, dat nieuw onderzoek naar het effect van de maskers constant evalueert.

Het RIVM vraagt zich overigens af of er wel zoveel besmettingen op straat plaatsvinden. Het heeft de indruk dat dat vooral thuis gebeurt, bij familiebijeenkomsten en feestjes van jongeren. Dezelfde vrees leeft bij experten in ons land, vandaar ook hun oproep om het aantal contacten te beperken, een oproep die de Nationale Veiligheidsraad voorlopig niet heeft omgezet in een dwingende maatregel.

De burgemeesters van Amsterdam en Rotterdam willen dat de regering ook verplicht om in quarantaine te gaan na een positieve test. Nu is dat alleen maar een advies.

Geen mondmaskers in de straten van Middelburg? Bekijk hier de reportage van "Het Journaal":

Video player inladen...

Van een sterke algemene stijging is in Duitsland vooralsnog geen sprake. De reproductiewaarde voor heel het land bedraagt momenteel 0,93. Het aantal besmettingen stijgt wel licht, maar in heel Duitsland worden nog geen 4 besmettingen per 100.000 inwoners gerapporteerd. In 98 van de bijna 300 districten zijn er 0 gevallen op 100.000 inwoners. In 236 districten is dat minder dan 5.

Landelijk zijn er wel grote verschillen: de voorbije weken waren er her en der lokale uitbraken, die redelijk doeltreffend de kop werden ingedrukt door onder meer een lokale lockdown in te voeren. Maar onder meer in een vleesverwerkend bedrijf dat eerder al werd getroffen, zijn nu opnieuw 20 besmettingen vastgesteld.

Copyright 2020 The Associated Press. All rights reserved

In Duitsland ligt de bevoegdheid over de coronamaatregelen voor het grootste deel bij de deelstaten, de federale overheid geeft enkel advies. In verschillende deelstaten geldt een mondmaskerplicht op het openbaar vervoer en in bijvoorbeeld winkels. In sommige deelstaten worden klanten van cafés en restaurants verplicht om hun gegevens achter te laten, ook de regels omtrent de contactbubbels verschillen van staat tot staat.

Ook in Duitsland maakt men zich zorgen over een mogelijke toename van het aantal besmettingen. Over het algemeen is er nog geen grote paniek over een tweede golf van binnenlandse besmettingen. Wel wordt met enige ongerustheid gekeken naar terugkerende vakantiegangers.

Vandaag zaten de ministers van Volksgezondheid van de 16 deelstaten bijeen om daarover afspraken te maken. Zij hebben beslist dat uit risicogebieden terugkerende reizigers zich bij aankomst op een luchthaven kunnen laten testen (in alle deelstaten dus). De test zal gratis zijn en wordt aanbevolen (terugkerende reizigers zullen op de luchthaven onder meer door de politie worden aangesproken), maar niet verplicht. Mensen die terugkeren uit een risicogebied moeten wel verplicht 14 dagen in quarantaine, dat was al eerder beslist.

Duitse experts willen de tests uitbreiden naar alle terugkerende vakantiegangers. Ze wijzen erop dat niet-risicogebieden soms gevaarlijker kunnen zijn dan risicogebieden, bijvoorbeeld als mensen in bepaalde vakantieoorden feestjes bijwonen waar veel volk aanwezig is. Ze willen bovendien dat ook reizigers die met de trein en auto terugkomen, getest worden.

Meest gelezen