Video player inladen...

Donald Trump suggereert uitstel Amerikaanse presidentsverkiezingen in november

De Amerikaanse president Donald Trump suggereert voor het eerst openlijk dat de presidentsverkiezingen van 3 november zouden kunnen worden uitgesteld. Dat doet hij via Twitter. Hij zegt dat het niet zeker is dat stemmen per post veilig en betrouwbaar is. Wettelijk kan alleen het Congres de datum van de verkiezingen bepalen, niet de president.

"Met universeel stemmen per post zullen het in 2020 de meest INACCURATE en FRAUDULEUZE verkiezingen worden in de geschiedenis", tweette de Amerikaanse president. "Het zal de VS heel erg in verlegenheid brengen. De verkiezingen uitstellen tot mensen behoorlijk, veilig en met zekerheid kunnen stemmen?"

De Amerikaanse president tweet 's ochtends wel meer verrassende dingen, maar deze tweet sloeg in als een bom. Hoewel er een vraagteken bij staat, is het de eerste keer dat Trump zo duidelijk de mogelijkheid naar voor schuift dat de presidentsverkiezing van 3 november kan worden uitgesteld. Naast de "fraude met de stemmen per post" vreest Trump ook voor buitenlandse beïnvloeding.

Covid en verkiezingen

Als reden voor een mogelijk uitstel geeft de president de onvolkomenheid en onbetrouwbaarheid van het stemmen per post. Door de covid-epidemie zullen dit jaar veel méér Amerikanen hun stem insturen met de post dan bij vorige verkiezingen.

Trump zegt dat zo'n systeem gevoelig is voor fraude. Hij had daar ook al twijfels bij geuit bij andere gelegenheden, al geeft hij daarvoor nooit bewijzen. Nu zou er dus eerst volstrekte zekerheid moeten komen over de betrouwbaarheid van het stemmen per post, alvorens de verkiezingen mogen doorgaan - is zijn suggestie. 

Uitstel, kan dat?

De precieze datum van de presidentsverkiezingen in de VS is wettelijk geregeld: het moet gebeuren op de dinsdag na de eerste maandag van de maand november, om de vier jaar. Het is evenwel geen grondwettelijk verankerde datum, dus het Congres kan er in principe mee schuiven. De president heeft die bevoegdheid niet, hij kan dat niet op eigen houtje beslissen. 

Wat wel grondwettelijk bepaald is, is de datum waarop de nieuw verkozen president (of de herverkozen president) de eed moet afleggen. Dat zal op 20 januari 2021 zijn, en daar valt niet aan te tornen. Dat geeft het Congres weinig marge om de verkiezingen uit te stellen. Want na de verkiezingsdag moeten de kiesmannen en -vrouwen van het kiescollege nog samenkomen om formeel de president aan te wijzen. En de nieuwe president moet de tijd krijgen om zijn regering samen te stellen. 

Politiek is het ook weinig waarschijnlijk dat het idee van Trump zou gerealiseerd worden. In het Huis van Afgevaardigden hebben de Democraten de meerderheid, en die zullen dat nooit laten gebeuren. De Democratische senator Udall noemde de suggestie al een "ernstige aanval op het democratisch proces". 

Bekijk hieronder het verslag van "Het Journaal" en lees verder onder de video:

Video player inladen...

Vanwaar die suggestie?

Het is zeker waar dat de covid-epidemie roet in het eten strooit; deze presidentsverkiezingen zullen niet verlopen als anders. Er zijn voorlopig geen grote campagnemeetings mogelijk met veel fans en militanten. Trump komt doorgaans goed op dreef op dat soort meetings en weet er zijn aanhangers te enthousiasmeren, dus dat kan in zijn nadeel spelen. 

Ongetwijfeld zal er ook meer per post worden gestemd. De schrik voor besmetting met het corona-virus zal heel wat kiezers thuis houden of doen besluiten om het stembiljet op te sturen, liever dan aan te schuiven in het kieslokaal. Er zijn evenwel nog geen bewijzen dat het systeem per post onbetrouwbaar zou zijn. Een vijftal staten - vooral in het westen -  passen dat systeem al veel langer op grote schaal toe. 

Waarom wil Trump dan toch een uitstel? De president heeft in de peilingen een behoorlijke achterstand opgelopen op zijn Democratische uitdager Joe Biden. Bij peilingen voor het hele land is het verschil al 9 procent, al zegt dat nog niet veel over de situatie in november. Misschien wordt Trump nerveus en hoopt hij dat uitstel hem nog kan redden. 

Meest gelezen