Padonak39/Wikimedia Commons/CC BY-SA 3.0

KU Leuven en stad Leuven sporen coronavirus op via analyse rioolwater

De KU Leuven en de stad Leuven zijn gestart met een proefproject om de aanwezigheid van het coronavirus in het Leuvense afvalwater te monitoren. Zo’n vroegdetectiesysteem laat toe de aanwezigheid van het coronavirus in Leuven zo snel en efficiënt mogelijk in kaart te brengen, nog voor mensen positief testen. Op die manier kan de stad zeer snel ingrijpen om lokale uitbraken in te dijken.

Het aantal coronabesmettingen in België neemt verontrustend snel toe, en in verschillende steden is de alarmdrempel al overschreden. In Leuven is er nog geen sterke toename van het aantal besmettingen, en net daarom is preventie essentieel. Het vroegdetectieproject van de KU Leuven en de stad Leuven kan daar een belangrijke rol in spelen, zo zeggen de onderzoekers. 

Professor Bert Aertgeerts van de KU Leuven staat aan de basis van dit project. Hij werkt hiervoor samen met collega’s Alexander Van Nuijs en Peter Delputte van UAntwerpen.

"Met afvalwateranalyses willen we detecteren of én in welke mate in een bepaald gebied of in een bepaalde populatie besmettingen voorkomen, nog vóór dit blijkt uit een toename van het aantal mensen dat positief test op COVID-19. Bij een deel van de geïnfecteerde personen komen er immers ook viruspartikels voor in het spijsverteringstelsel. Die partikels worden uitgescheiden en komen zo terecht in het rioolwater", zei Aertgeerts.

Onderzoek naar het coronavirus in het laboratorium van AVI BioPharma in de VS (archieffoto)
AP2003

Traceerbaar

De stad en de universiteit hopen op deze manier een beter zicht te krijgen op het verloop van de epidemie, en sneller te kunnen ingrijpen als dat nodig blijkt.

"Vroegdetectie kan een cruciale rol spelen in het bestrijden van het virus. Het project gaat nu een proeffase in, met de bedoeling om deze aanpak te valideren in de Leuvense context. Als dit werkt, dan is het een snelle en relatief goedkope manier om zowel voor grotere gebieden als voor bijvoorbeeld een ziekenhuis of een woonzorgcentrum een vroeg waarschuwingssysteem op te zetten", zei  professor Aertgeerts.

De stad bereidt zich voor om metingen te doen bij blokken met dichte bebouwing of in woonzorgcentra en andere woonvormen waar het risico op een snelle verspreiding van het SARS-CoV-2-virus, het coronavirus dat COVID-19 veroorzaakt, hoger is. Het rioolwater moet traceerbaar zijn naar een welbepaalde bron om nuttige informatie op te leveren. Op basis van de concentratie van het virus in het water kunnen de nodige maatregelen genomen worden. 

Een kweek van het coronavirus (geel) op cellen in een laboratorium.
NIAID-RML via AP

Meermaals per week stalen

Op enkele plaatsen in het rioleringsstelsel zullen meermaals per week stalen worden genomen om de evolutie van het aantal besmettingen in de onmiddellijke omgeving zo snel mogelijk in kaart te brengen.

In de loop van de dag wordt continu een kleine hoeveelheid afvalwater uit de riolering gepompt zodat op het einde van de dag per locatie een representatief dagstaal beschikbaar is. Die stalen zullen geanalyseerd worden in de laboratoria van het Rega Instituut van de KU Leuven.

Zo kunnen stalen worden genomen in woongebieden, of aan auditoria, onderzoeksgebouwen en studentenresidenties. Ook het afvalwater van de gebouwen op Gasthuisberg, waar onder meer het Universitair Ziekenhuis Leuven ligt, wordt gemonitord.

"Deze analyseresultaten zijn bijzonder interessant omdat we ze kunnen koppelen aan het bekende aantal besmette patiënten in het ziekenhuis", zei Elke Wollants, labmanager van het Laboratorium voor Klinische en Epidemiologische Virologie (Rega Instituut KU Leuven).

Foto met een elektronenmicroscoop van het coronavirus.
NIAID-RML via AP

Preventie

"Voor ons is het sleutelwoord preventie. Beter voorkomen dan genezen", zei de Leuvense burgemeester Mohamed Ridouani (SP.A).

De stad brengt alle locaties van het rioolsysteem in kaart waar accurate monitoring van het afvalwater mogelijk is. Ook bij een positieve test in een buurt kunnen gerichte rioolwatertesten het verdere contact- en brononderzoek naar andere besmettingen ondersteunen.

"Hoe vroeger we detecteren waar er zich besmettingen voordoen, hoe effectiever we kunnen ingrijpen en de besmettingsketen doorbreken. Dankzij deze samenwerking kunnen we op een innovatieve manier al besmettingen ontdekken voor mensen zich ziek voelen en laten testen", zei Ridouani.

"Ook besmette personen die geen symptomen vertonen, kunnen we zo detecteren. Dat is heel belangrijk, omdat ook zij besmettelijk zijn. Het bundelen van alle kennis en expertise die in Leuven aanwezig is, en de krachtige samenwerking tussen alle partners, blijft een grote sterkte in de strijd tegen het coronavirus. Die ervaring en netwerken zorgen ervoor dat we nu snel actie kunnen nemen, snel initiatieven op poten kunnen zetten, in samenwerking en in vertrouwen", zei Ridouani.

"We blijven verder inzetten op preventie, samenwerking en zorg dragen voor elkaar. Die driepoot is het fundament van de Leuvense aanpak. Alleen zo gaan we er geraken", zo besloot Ridouani.

De stad rolt op dit ogenblik samen met de lokale zorgpartners een preventieplan uit met fijnmazige lokale tracing, vroegdetectie, intense begeleiding van patiënten en snelle preventieve maatregelen.

Bron: persbericht van de KU Leuven en de stad Leuven.

Meest gelezen