"Politiek is het alternatief voor oorlog": Noord-Ierse verzoener en Nobelprijswinnaar John Hume (83) overleden

In een rusthuis in Derry is de Noord-Ierse Nobelprijswinnaar voor de vrede John Hume overleden. Hume was een gematigde nationalist en lange tijd leider van de Social Democratic and Labour Party (SDLP). Hij was een belangrijke voortrekker van de vredesonderhandelingen in Noord-Ierland. John Hume werd 83 jaar. 

John Hume werd geboren in Londonderry, in Noord-Ierland, op de grens met Ierland.  Hij was roomskatholiek en wilde aanvankelijk priester worden. Tijdens zijn korte loopbaan als leerkracht werd hij Hume burgerrechtenactivist. Maar zijn ideeën voor betere huisvesting botsten op de onwil van de unionisten, die het in Londonderry voor het zeggen hadden. Zijn katholieke wijk werd steeds meer het strijdtoneel van de Troubles, het niet aflatende geweld tussen het katholiek gezinde Iers Republikeins Leger (IRA) en het Britse leger, dat steun kreeg van de protestantse militanten. 

John Hume ging in de politiek om "een oplossing te vinden", zei hij ooit aan het persbureau Reuters. Hij wilde de Ierse hereniging, maar dan wel op een vreedzame en grondwettelijke manier.  In de jaren '70 bleef hij de hand reiken aan figuren uit beide kampen, wat hem vaak werd kwalijk genomen. Zo was er zijn initiatief voor de Sunningdale Agreement, het akkoord waardoor er heel even een soort van machtsdeling kwam van unionisten en nationalisten. 

Lees voort onder foto van Hume met de unionistische dominee Ian Paisley:

Verzoener

John Hume was vanaf 1979 Brits parlementslid en Europarlementslid. Hij werkte zich op tot de leider van de SDLP, de Social Democratic and Labour Party en zou voorzitter blijven tot hij in 2001 om gezondheidsredenen opstapte. Hume was  was erg bevriend met Amerikaanse politici als Ted Kennedy en Bill Clinton. Steeds bleef hij zijn bemiddelende rol uitspelen. Dat leidde in de jaren '90 tot de onderhandelingen over de kwestie Noord-Ierland. Hume zette die zelf in gang door in 1989 te gaan praten met de toen zeer omstreden leider van de politieke tak van het IRA, Gerry Adams van Sinn Féin. 

John Hume en Gery Adams in 1997

In 1994 legde het IRA de wapens neer. Het eerste bestand mislukte, maar Hume en Adams bleven met elkaar praten. In april 1998 werd na lange onderhandelingen het historische Goede Vrijdagakkoord getekend. De rol van John Hume en van zijn even gematigde evenkie aan unionistische zijde, David Trimble, zijn niet te onderschatten. Beiden kregen er nog datzelfde jaar de Nobelprijs voor de Vrede voor. 

Bekijk hier beelden van de uitreiking van de Nobelprijs in 1998 en lees voort onder de video:

Video player inladen...

"Strijder voor de vrede"

Humes inzet voor de vrede eiste een fysieke tol. Hij moest om gezondheidsredenen uit de politiek stappen in 2004. Tegen 2018, op de twintigste verjaardag van het Goede Vrijdagakkoord, was hij zodannig getroffen door dementie, dat hij zich zijn eigen rol in dat proces niet meer herinnerde. "Het is heel erg, zijn geheugen is gewoon weg", zei zijn vrouw Pat toen. 

Maar ook na zijn overlijden blijven er genoeg mensen over die de grote rol van John Hume erkennen. In  een reactie op zijn overlijden looft David Trimble John Hume om zijn enorme inbreng bij het vredesproces in Noord-Ierland.  

John eiste van mensen om hun doel vreedzaam te bereiken en bekritiseerde iedereen die het belang van vrede niet besefte.

Ook de Britse oud-premier John Major heeft niets dan lof voor de overleden Hume. Hij beschrijft hem als een van de meest fervente strijders voor de vrede, een man die een ereplaats in de Ierse geschiedenis verdient.  

Meest gelezen