CHECK: Nee, Brusselse bedelaars delen geen rozen met zendertjes uit waarmee ze jonge vrouwen in de prostitutie dwingen

Volgens een virale tweet en een druk bekeken TikTokvideo letten jonge vrouwen maar beter op wanneer ze Brussel bezoeken. Criminelen zouden hen rozen toestoppen waarin zendertjes verstopt zitten. Maar het verhaal is een verzinsel.

“Nooit bloemen aannemen in Brussel. Er zit een tracker in die je locatie bijhoudt”, waarschuwt Twittergebruiker S. “Brusselse Maffia haalt je op en boem, je belandt op de zwarte markt. De gruweldaden die daar gebeuren, let's just not talk about that. Nieuwstraat bv. is een epicentrum van die rozen”, gaat hij verder. 

De tweet die we hierboven citeren, werd intussen meer dan zesduizend keer doorgedeeld. Enkele gelijkaardige berichten van dezelfde auteur werden op hun beurt druk doorgedeeld.

Het gerucht deed de afgelopen dagen ook de ronde op de video-app Tiktok. Dat blijkt uit de vele vragen die de volgers van NWS.NWS.NWS erover stelden. “Neem in Brussel geen rozen aan van bedelaars of mensen die je niet kent”, waarschuwt een jonge vrouw in een druk bekeken filmpje. “Er zit een trackingsysteem in waarmee je locatie opgevolgd wordt. Het doel is meisjes te lokken voor de sekshandel.”

Maar bewijzen voor dit gerucht ontbreken, zo blijkt.

Op zoek naar een bron

Hoe ernstig moeten we dit nemen? Zijn er slachtoffers van de praktijk bekend? Of daders?

We contacteerden twitteraar S, de auteur van de viral tweets. Hij kan ons niet aan directe bronnen helpen en blijkt zijn informatie van indirecte bronnen te halen: “meerdere Brusselaars” en andere twitteraars die hetzelfde verhaal doordelen - evenmin met bronvermelding. Eén twitteraar die in een reactie op zijn post zijn verhaal lijkt te bevestigen, meent te weten dat "de poetsman van een ziekenhuis waar mijn opa in zit, zijn vrouw” slachtoffer is geworden van de praktijk.

Sterker nog. S. toont zich in ons gesprek heel wat minder stellig dan in de tweet die zo druk doorgedeeld is. “Er zijn géén bewijzen [voor het verhaal] en dat heb ik ook al vermeld”, benadrukt S. nog. Die nuance is inderdaad vermeld in een van S.' opvolgtweets.

Facebook en Twitter mogen dan wel de Amerikaanse president factchecken, de gemiddelde socialmediagebruiker ontsnapt daar nog steeds aan

Over naar V. Zij filmde de populaire TikTokvideo waarin dezelfde claim gemaakt wordt. “Ik maak deze video omdat er heel veel mensen over hebben getweet”, legt ze uit in haar video. Aan onze redactie bevestigt ze dat de tweet van S. er daar één van is, samen met “nog wat andere tweets”. Maar V. heeft intussen onraad geroken. “Ik heb de video uiteindelijk weggehaald, omwille van de vele reacties dat het een broodjeaapverhaal was”.

Socialmediagebruikers die verhalen doorvertellen van anderen die ze amper kennen: het klinkt als de wat hippere versie van de vriend-van-een-vriend-verhalen die je doorgaans ook best met een korreltje zout neemt. 

Wat zegt de politie?

We graven toch nog wat dieper - je weet immers nooit. Over naar de politiezone Brussel Hoofdstad Elsene. Dat is de zone waar de Nieuwstraat onder valt, en waar volgens twitteraar S. de rozen uitgedeeld zouden worden. 

Een woordvoerder van de politiezone laat ons weten dat “deze werkwijze ons niet bekend” is, en voegt eraan toe dat ook de cel-Verdwijningen geen weet heeft van vrouwen die op deze manier ontvoerd zouden worden. Dat geldt trouwens niet alleen voor deze specifieke politiezone, maar voor heel Brussel, zo blijkt uit een opvolgtelefoontje naar de Federale Politie. Voor zover de politie weet, is er in het hele hoofdstedelijke gewest nooit een vrouw ontvoerd met behulp van een zendertje in een roos. 

Hoe een Amerikaanse parking de Brusselse Nieuwstraat werd

Verhalen over argeloze vrouwen die met een roos in de val gelokt worden, en de politie die beklemtoont dat er niets van aan is: het klinkt nogal sterk als wat zich eerder aan de andere kant van de oceaan voordeed.

In de Amerikaanse staat Kentucky werd vorig jaar een zeer gelijkaardig verhaal verspreid op Facebook over rozen die achtergelaten worden in de portieren van auto’s, eveneens zogezegd om vrouwen in de sekshandel te lokken. In deze variant ging het niet om een tracker die in de bloemen verstopt zou zitten, maar om een verdovend middeltje. De politie van de staat Kentucky meldde toen aan de factcheckers van Snopes dat de hoax nergens op gebaseerd was. Er was nog nooit zoiets voorgevallen. 

Enkele maanden eerder waarschuwde de politie van de staat Michigan al voor een ander onzinverhaal. Deze keer ging het weliswaar over snelbinders om achteruitkijkspiegels, niet over rozen, maar ook hier zouden de “slachtoffers” vrouwen zijn die in de sekshandel terecht zouden komen. En wat later, in februari van dit jaar, bestond de zogezegde techniek er dan weer uit dat briefjes van 100 dollar op winkelkarretjes achtergelaten werden, besprenkeld met een verdovende stof. Maar ook hier weer: volgens de politie was er nog nooit zoiets gebeurd.

Hoe komt het dat dit verhaal blijft opduiken?

Het lijkt hier te gaan om een urban legend, een ongefundeerd verhaal dat telkens opnieuw doorverteld wordt. Dat verklaart ook waarom er zo veel varianten van eenzelfde verhaal bestaan: bij elke overlevering wordt het een beetje aangepast, bewust of onbewust. Vaak weten de verspreiders van zo'n verhaal zelf niet eens dat het om een verzinsel gaat. Het kan best dat noch S. noch V. wisten dat ze een hoax verspreidden, en handelden uit oprechte bezorgdheid.

In dit geval werd een verhaal dat van het internet geplukt werd, hertaald naar een nieuwe setting. Zo transformeerde een Amerikaans parkeerterrein in een drukke Brusselse winkelstraat. 

Niet dat dit fenomeen nieuw is. Werden zulke stadslegendes vroeger mondeling verspreid, dan zijn TikTok, Facebook en Twitter vandaag gewoon de nieuwste, amper gemonitorde kanalen waarop dat gebeurt. Want ja, Facebook en Twitter mogen dan wel de Amerikaanse president factchecken, de gemiddelde socialmediagebruiker ontsnapt daar nog steeds aan.

Maandag legden we u in een explainervideo uit hoe valse informatie zich razendsnel verspreidt via TikTok. Die kunt u hieronder bekijken:

Video player inladen...

Meest gelezen