Video player inladen...

Wie kiest Joe Biden als running mate? Misschien wel één van deze vijf

De Democratische presidentskandidaat kan nu elke dag zijn keuze onthullen voor een running mate: de vrouw die hem als vicepresident zou vergezellen naar het Witte Huis, mocht hij op 3 november de presidentsverkiezingen winnen. Want dat het een vrouw wordt, staat vast. Er circuleren heel wat namen. We stellen u vier favorieten voor en één minder bekende outsider. 

Vandaag over een week begint de Democratische partijconventie. Ook al zal die dit jaar wegens COVID-19 grotendeels virtueel worden gehouden, het blijft voor een presidentskandidaat en zijn of haar partij een belangrijk moment om de campagne te lanceren. Bij de Democraten zal die conventie bovendien de gelegenheid bieden aan de running mate   - de kandidaat-vicepresident -  om zich voor het eerst in een major speech aan de natie te tonen. Tenzij Biden de spanning tot op het laatst wil opbouwen, mogen we dus verwachten dat hij deze week bekendmaakt wie hij als running mate wil meenemen naar het Witte Huis. 

Biden heeft verklaard dat het een vrouw zal zijn; daarop terugkomen zou hem op brede kritiek komen te staan. Velen gaan ervan uit dat het een zwarte of African-American moet zijn; in de context van de Black Lives Matter-beweging lijkt dat aangewezen. Toch kan Biden net zo goed voor andere profielen kiezen of andere criteria laten doorwegen. 

Kiezen voor de beste, of de best verkiesbare?

Joe Biden moet eerst een fundamentele keuze maken: kiest hij voor een running mate die hem extra stemmen kan opleveren, vooral dan in cruciale strijdstaten? Dan kijkt hij waar de kandidate vandaan komt en met welke staat ze een band heeft, of welk specifiek kiezerssegment ze kan aanboren dat hij zelf moeizamer weet te bereiken. 

Of Biden denkt al verder dan 3 november en vraagt zich af: wie zou voor mij de beste vicepresident zijn? Wie helpt mij op de sterkst mogelijke manier éénmaal we in het Witte Huis zitten, wie vult mij aan, zonder mij evenwel voor de voeten te willen lopen? Vertrekt Biden voornamelijk vanuit die overweging, dan kunnen politieke en bestuurlijke ervaring de doorslag geven, maar ook loyaliteit.

Het gaat om een afweging tussen de beste of de electoraal slimste keuze. Omdat Biden in de peilingen momenteel een vrij comfortabele voorsprong lijkt te hebben op Trump, kan hij zich makkelijker veroorloven om simpelweg voor de beste te gaan.   

Cruciale keuze voor de toekomst

In Bidens geval speelt bovendien nog iets anders mee  - meer dan bij andere presidentskandidaten die een eerste termijn ambiëren. Als Biden verkozen wordt, zal hij 78 jaar oud zijn bij zijn aantreden. De kans dat hij over vier jaar nog 's kandidaat zal zijn voor een tweede termijn is klein. Meer zelfs: al lijkt het wat oneerbiedig om te zeggen, gezien zijn leeftijd moet je er altijd rekening mee houden dat hij zijn eerste vier jaar niet kan volmaken. In dat geval zou de vicepresident moeten overnemen. 

In 2024 zal die vicepresident hoogstwaarschijnlijk de kandidaat van de partij zijn voor het presidentschap. Dat alles zal haar tegen wil en dank, en vanaf de eerste dag in het Witte Huis, de allures geven van een president-in-waiting. Komt daar nog bij dat ze de eerste vrouwelijke president van de VS kan worden,  wat haar uitstraling en betekenis nog versterkt. Het maakt Bidens keuze des te gewichtiger. Tegelijk speelt ook bij dit aspect het element loyaliteit een rol: wie zal in staat zijn om, bewust van de eigen grote toekomstkansen, toch vier jaar lang bescheiden en dienend in Bidens schaduw te staan? 

Kamala Harris

Copyright 2020 The Associated Press. All rights reserved.

De gedoodverfde favoriete.  Harris (55) is de dochter van een Jamaicaanse vader en een Indiase moeder, die allebei omstreeks 1960 naar de VS migreerden. Ze wordt gezien als een zwarte politica, maar haar herkomst onderscheidt haar toch enigszins van de sinds lang in Amerika gewortelde African-American gemeenschap. 

Als senator uit Californië vertegenwoordigt ze een staat die Biden hoe dan ook probleemloos zal winnen; wat dat betreft levert ze hem geen extra stemmen op. Haar verleden als minister van Justitie in die staat, waarbij ze een tamelijk harde lijn aanhield tegen de misdaad (tough on crime), kan in haar (en Bidens) nadeel spelen nu de Black Lives Matter-beweging de politie en justitie in het vizier neemt. 

Harris was aanvankelijk zelf kandidaat voor de Democratische nominatie; in één debat ging ze stevig in de clinch met Joe Biden. Ze staakte haar campagne nog voor de eerste voorverkiezing en sprak in maart al haar steun uit voor Biden. Niettemin blijven veel commentatoren openlijk twijfelen aan haar loyaliteit: ze zou tomeloos ambitieus zijn en Biden snel in de schaduw stellen. Volgens anderen is dat precies het soort kritiek waar talentvolle vrouwen altijd mee te maken krijgen. 

Video player inladen...

Karen Bass

UPI

Tot een paar weken geleden was Karen Bass (66) buiten Californië niet erg bekend. Allicht was het door de Black Lives Matter-beweging dat ze vanzelf meer in beeld kwam. Bass is voorzitster van de Black Caucus in het Congres: de niet-partijgebonden groep van zwarte parlementsleden, en als zodanig vaak een spreekbuis en platform voor kwesties van racisme en discriminatie. 

Bass wordt naar verluidt zeer gerespecteerd door Republikeinse collega's. Ook als voorzitster van het staatsparlement van Californië had ze het bewijs geleverd dat ze kon samenwerken over partijgrenzen heen. Wat dat betreft is ze een beetje zoals Biden zelf: pragmatisch en niet verlamd door partijbelangen of ideologie. 

Een paar politiek onhandige uitspraken achtervolgen haar. Zo sprak ze ooit haar waardering uit voor Fidel Castro; ze noemde zijn dood "een groot verlies". In de VS is dat ei zo na gelijk aan politieke zelfmoord. En tien jaar geleden was ze te gast in een kerk van Scientology en sprak ze haar waardering uit voor die controversiële beweging. Ook dat wordt haar nu aangewreven. 

De vraag is vooral wat Bass aan Biden aan extra-mobilisatiekracht te bieden heeft. De winst in Californië staat vast, en bij de zwarte kiezers buiten Californië moet ze haar naam nog vestigen.    

Susan Rice

Copyright 2020 The Associated Press. All rights reserved

Susan Rice (55), geboren in Washington D.C., is geen verkozen politica maar wel sinds decennia vertrouwd met de hoogste regionen van de macht. Haar specialisatie en blikveld zijn de wereld en de internationale diplomatie. Ze werkte al voor president Clinton als adjunct-minister van Buitenlandse zaken voor Afrika. Voor Obama was ze VS-ambassadeur bij de Verenigde Naties en later Nationaal Veiligheidsadviseur. 

Een indrukwekkend parcours dus, en mocht de nood ooit aan de man komen zou ze als vicepresident uiterst beslagen op het ijs komen om een internationale crisis het hoofd te bieden. Alleen speelt dat electoraal nauwelijks een rol. Rice zou voor Biden als running mate geen stemmenkanon zijn. Als hij toch voor haar kiest, kiest hij in de eerste plaats voor haar bestuurservaring. Die zou ze ook (en misschien beter) in andere functies kunnen aanwenden, als minister van Buitenlandse Zaken of opnieuw als veiligheidsadviseur. Met Biden in het Witte Huis zien we Rice allicht terug, maar of het als vicepresident zal zijn, valt toch te betwijfelen. 

Elizabeth Warren

Copyright 2020 The Associated Press. All rights reserved

Senator Elizabeth Warren (71) is de enige blanke vrouw op onze shortlist. Net als Biden komt ze van de oostkust van de VS en is ze een zeventiger. Dat alles kan in haar nadeel spelen: te weinig onderscheidende en aanvullende karakteristieken met Biden zelf. En als senator uit Massachusetts, waar Biden absoluut zegezeker is, heeft ze weinig te bieden aan extra zetels in het kiescollege.  

Als Warren toch steevast blijft opduiken in de lijstjes met kanshebbers, is dat omdat zij de linkervleugel van de partij vertegenwoordigt. Centrumfiguur Joe Biden wil niet de fout maken die Hillary Clinton in 2016 fataal is geworden: de stemmen van de jongere en linkse Democraten als vanzelfsprekend beschouwen. Biden kreeg al de ondubbelzinnige steun van het andere linkse boegbeeld Bernie Sanders, maar met Warren als running mate zou hij die linkerflank nog beter bij de les kunnen houden. 

Bovendien kan Warren prat gaan op politieke ervaring en flink wat dossierkennis. Dat maakt haar tegelijk een tikkeltje professoraal en elitair - wat tegenwoordig uit den boze is. 

Michelle Lujan Grisham, één van de outsiders

Ten slotte zijn er nog een handvol outsiders: de oorlogsveteraan en senator uit Illinois Tammy Duckworth (52), de gouverneur van de strijdstaat Michigan Gretchen Whitmer (48) of parlementslid Val Demings (63) uit Florida  - de battle state bij uitstek. Senator Tammy Baldwin (58) uit Wisconsin (ook belangrijk) zou de eerste vicepresidentskandidaat zijn die openlijk uitkomt voor zijn of haar homoseksuele geaardheid.  Burgemeester Keisha Lance Bottoms (50) van Atlanta trok de aandacht door haar optreden tegen covid en tegen racisme bij de politie. 

Maar misschien is de outsider onder de outsiders wel Michelle Lujan Grisham (60), de gouverneur van New Mexico. Ook in die staat heeft Biden weinig te vrezen van Trump, maar de gouverneur is een hispanic of latina, en dat kan Biden populairder maken bij de latino-Amerikanen. Die groep omvat potentieel meer dan 30 miljoen kiezers, of 13 % van het electoraat. Lujan Grisham is zelf geen immigrante, maar behoort tot een familie die al in New Mexico woonde voor dat gebied bij de VS werd aangehecht. 

De voorbije week oogstte Joe Biden verbazing en kritiek omdat hij de zwarte gemeenschap in de VS vergeleek met de latino's. "Anders dan de African-American gemeenschap is de latino-gemeenschap ongelooflijk divers, met heel verscheiden opvattingen over allerlei zaken," zo liet hij zijn gedachten de vrije loop. Dat klonk als een wat neerbuigende veralgemening, als een wat arrogante claim dat hij alle zwarte kiezers al op zijn hand had. Maar misschien dacht Biden luidop na over het latino-electoraat en hoe hij dat zou kunnen overtuigen. Een running mate als Michelle Lujan Grisham zou hem bij die groep zeker nog bonus-stemmen kunnen opleveren. 

Er kan nog één bezwaar rijzen tegen Lujan Grisham: net als Biden is ze katholiek. Twee katholieken tezamen in het Witte Huis, dat zou voor Amerika wel een primeur zijn - maar niet onoverkomelijk. 

Meest gelezen