Video player inladen...

Mediamagnaat Jimmy Lai gearresteerd in Hongkong: vluchteling, miljonair en rebel

In Hongkong is de flamboyante mediamagnaat Jimmy Lai (71) gearresteerd. Hij was een van de laatste luidruchtige critici van het Chinese regime. Dat beschuldigt hem ervan de beruchte nieuwe veiligheidswet te hebben overtreden. Hij riskeert een levenslange gevangenisstraf. Maar wie is Jimmy Lai? 

Rond 10 uur 's ochtends werd Jimmy Lai in handboeien weggeleid van bij zijn huis en in een zwarte bestelwagen gestopt. Even later vielen meer dan 200 politieagenten de kantoren van de Apple Daily binnen, de grootste pro-democratische krant en website van de stad.  De Apple Daily was vorig jaar, tijdens de maandenlange massale protesten, de meest gelezen nieuwsbron in Hongkong.  

Video player inladen...

Lai Chee-Ying of Jimmy Lai werd geboren in de Chinese provincie Guangdong, in een rijke familie die alles verloor na de machtsovername van de communisten. Als 12-jarige jongen verstopte hij zich in een vissersboot en kwam zo als illegale bootvluchteling aan in Hongkong. Daar begon hij als kindarbeider te werken in een textielfabriek waar hij al snel opklom tot fabrieksbaas. Op zijn 26ste stichtte hij zijn eigen textielbedrijf. 

Ik kwam aan in Hongkong met niets, en deze plek heeft me alles gegeven. Misschien is het tijd dat ik dat terugbetaal.

Jimmy Lai

De jaren nadien groeiden zijn activiteiten uit tot een heus textielimperium dat zich uitstrekte over heel Azië met 2400 winkels en 8000 werknemers.  Op het einde van de jaren '80, geschokt door het Tiananmendrama in Peking, werd hij ook actief in de uitgeverswereld, met diverse week- en maandbladen.  

Schildpad ei

In 1995, toen de overdracht van Hongkong aan China naderde, stichtte hij de Apple Daily, een krant die een mix bracht van roddeljournalistiek zoals in Westerse kranten USA Today en The Sun, maar ook hard politiek nieuws. Lai koos daarbij overtuigd voor een pro-democratische koers die kritisch was voor het regime in Peking. Andere bestaande kranten zoals de Ming Pao gingen juist braaf in het gelid lopen. 

Het duurde niet lang voor Jimmy Lai in het vizier kwam van Peking. Toen hij toenmalig premier Li Peng - de man die hardhandig het studentenprotest op Tiananmen neersloeg - in een krantenopinie "een schildpad ei" noemde, een zware belediging in het Chinees, haakte een grote investeringsbank plots af. Lai kon de introductie van zijn mediabedrijf op de beurs voorlopig vergeten. 

Maar naast zijn kritiek op de machthebbers in Peking trapte Lai ook op de tenen van zijn collega tycoons in Hongkong. Hij publiceerde hun persoonlijke schandalen maar ook de schimmige zakendeals die ze met China sloten. Ook dat leverde hem weinig vrienden op. "Ik ben een onruststoker" zei hij in een interview met het Franse persbureau AFP. "De vrijheid van Hongkong heeft me alles gegeven. Het is tijd dat ik dat terugbetaal."

Brandbommen en machetes

Tijdens de zogenaamde "paraplu-protesten" in 2014, tegen de toenemende invloed van Peking in Hongkong, liep hij samen met jonge studenten zoals Joshua Wong voorop in de betogingen en nam hij deel aan de bezetting van Hongkong. Kort nadien gooiden gemaskerde mannen een brandbom naar zijn huis, en een andere naar de ingang van zijn mediagroep Next Media. 

"Ik ben niet bang" zei Lai nadien, die terloops vermeldde dat hij ook al een machete, een bijl en diverse dreigbrieven had gevonden aan zijn voordeur. Toch nam hij ontslag als voorzitter van de mediagroep Next Media, om "meer tijd met mijn familie door te brengen". Maar hij bleef een van de grootste geldschieters van de pro-democratische beweging.  

Jimmy Lai tijdens het studentenprotest in 2014

"Naar de gevangenis voor een paar tweets?"

Met de invoering van de nieuwe veiligheidswet, die officieel bedoeld is om de rust in Hongkong te doen weerkeren, na de luidruchtige en aanhoudende protesten van vorig jaar, besefte Lai dat het einde nabij was. "Sinds de terugkeer van de stad naar China, vreesde ik dat de communistische partij niet alleen genoeg zou krijgen van Hongkongs vrije pers maar ook van zijn vrije mensen." schreef hij in een opiniebijdrage in de New York Times in mei. 

Met een paar tweets zou ik de nationale veiligheid van dat machtige China bedreigen? Dat is nieuw, ook voor mij. 

Jimmy Lai

Lai was sinds kort actief op Twitter en werd daarvoor in de nationalistische Chinese pers afgemaakt. Zo riep hij de Amerikaanse president Trump op om Hongkong te redden. Volgens de Global Times waren zijn tweets het bewijs dat hij zich schuldig maakte aan "subversie", een van de daden die volgens de nieuwe nationale veiligheidswet strafbaar is. Global Times noemde Lai "een hedendaagse verrader." 

Lees verder onder een van Lai's recentste tweets:

"Ik heb altijd gedacht dat ik op een dag in de gevangenis zou belanden voor mijn publicaties en mijn steun voor een democratisch Hongkong. Maar voor een paar tweets, omdat die de nationale veiligheid van dat machtige China zouden bedreigen? Dat is nieuw, zelfs voor mij." Toch heeft Lai niet alle steun verloren, enkele uren na zijn arrestatie schoot de aandelenkoers van zijn groep Next Digital de hoogte in.   

Samen met Lai werden nog 9 andere pro-democratische figuren in Hongkong opgepakt, de jongste van hen is de 23-jarige politica Agnes Chow. Partijgenoot Nathan Law, die eerder dit jaar naar Groot-Brittannië vluchtte om aan een eventuele arrestatie te ontsnappen, reageerde vanmorgen: "Het is duidelijk dat de overheid in Peking deze wet misbruikt als wapen om pro-democratische politici te vervolgen en een sfeer van angst te creeëren. De enige manier om Hongkong nu nog te verdedigen is vanuit het buitenland." 

Een indrukwekkende politiemacht valt de redactie van de Apple Daily binnen.
Apple Daily
Video player inladen...

Meest gelezen