Copyright 2020 The Associated Press. All rights reserved

"Wit-Russen zijn wakker geworden": politie en betogers weer slaags na herverkiezing "laatste dictator van Europa"

In de Wit-Russische hoofdstad Minsk is het vanavond opnieuw tot een clash gekomen tussen de politie en burgers die betogen tegen de herverkiezing gisteren van president Loekasjenko, die ook wel eens "de laatste dictator van Europa" wordt genoemd. De oppositie, onder leiding van Svetlana Tichanovskaja, aanvaardt de verkiezingsuitslag niet en spreekt van fraude. Duizenden mensen zijn op straat gekomen, maar de oproerpolitie pakt de manifestanten hard aan. Bij de protesten is vanavond een dode gevallen.

Gisteravond kwamen al vele duizenden mensen op straat in de hoofdstad van Wit-Rusland, historisch in een land dat al bijna 30 jaar met ijzeren hand wordt bestuurd door Loekasjenko. Gisteren werd hij herkozen met 80 procent van de stemmen. Ook vanavond zijn opnieuw grote groepen mensen komen betogen in Minsk, uit onvrede met de zeer twijfelachtige verkiezingsuitslag. "Vrijheid" en "Lange leve Wit-Rusland", scandeerden ze.

Volgens het persagentschap Reuters heeft de politie straten afgesloten om betogers tegen te houden en probeert ze ook groepen manifestanten uiteen te drijven. Nog volgens Reuters deinst de politie er, net als gisteren, ook vanavond niet voor terug om manifestanten hard aan te pakken. Meer dan 30 mensen zouden intussen al zijn opgepakt. Een betoger is overleden toen een explosief ontplofte in zijn hand, meldt de politie.

Verschillende landen hebben hun ongerustheid al uitgedrukt in verband met de situatie in Wit-Rusland. De Verenigde Staten roepen de Wit-Russische autoriteiten op om terughoudend te zijn met het gebruik van geweld tegen manifestanten. Volgens Washington zijn de verkiezingen in Wit-Rusland niet eerlijk verlopen.

"Europa kan de harde repressie niet over zijn kant laten gaan", zegt Tony van der Togt, Ruslandkenner van het Clingendael Instituut. "Afhankelijk van hoe het nu verder gaat lopen, zal je op een gegeven moment moeten nadenken over sancties. Maar gerichte sancties, zodat de bevolking niet getroffen wordt."

Bekijk hier amateurbeelden van het protest van vanavond in Minsk:

Video player inladen...

"De Wit-Russen hebben geen schrik meer"

Het is niet evident om contact te maken met Wit-Rusland, omdat het internet er wordt geblokkeerd. Dat merkte ook "Terzake". Ons nieuwsprogramma kon uiteindelijk via een beveiligde privéverbinding toch Olga Tsvetkova interviewen, een onafhankelijke journaliste en waarnemer tijdens de verkiezingen in Wit-Rusland.

"We konden alleen de stembussen zien. Die konden we tellen. Dat is al een inbreuk", vertelt ze over de stembusgang van afgelopen weekend. "Onafhankelijke waarnemers niet binnenlaten, is een inbreuk. Niemand van ons mocht aanwezig zijn bij het tellen van de stemmen. Ook dat is een ernstige inbreuk. En dan praat ik nog over een goed stembureau."

Bij de stembusslag kreeg president Loekasjenko tegenstand van een verenigde oppositie onder leiding van Svetlana Tichanovskaja. Die oppositie kreeg opvallend veel openlijke steun onder de bevolking. "Er is hoop op verandering. Ik denk dat we verandering mogen verwachten in de toekomst", vertelt Olga Tsvetkova.

"Het afgelopen jaar zijn de Wit-Russen meer dan ooit verenigd, door corona en de economische crisis. Volgens mij zijn de Wit-Russen wakker geworden en hebben ze geen schrik meer. Dat is een enorme stap vooruit. Maar niemand kan voorspellen of dat ook echt tot verandering zal leiden."

Bekijk de reportage in "Terzake" over de verkiezingen en de manifestaties in Wit-Rusland en het gesprek met expert Tony van der Togt:

Video player inladen...
Video player inladen...

Meest gelezen