Video player inladen...

Wit-Russische oppositieleider Tichanovskaja is in Litouwen: "Ze had niet veel andere keus"

Voor de tweede nacht op rij is in Wit-Rusland fel geprotesteerd tegen de herverkiezing van huidig president Aleksandr Loekasjenko. Er viel één dode, tientallen mensen raakten gewond toen de politie hard ingreep. Oppositieleidster en presidentskandidaat Svetlana Tichanovskaja heeft het land verlaten en is nu in Litouwen. "Ze stond blijkbaar onder bepaalde druk en had niet veel andere keus dan het land te verlaten", zegt de Litouwse minister van Buitenlandse Zaken.

Na de eerste nacht van protest tegen de omstreden herverkiezing van president Aleksandr Loekasjenko, kwamen gisteravond opnieuw duizenden mensen op straat in Wit-Rusland. "Niet alleen in de hoofdstad Minsk, maar ook  in andere steden van het land werd er betoogd. Honderden auto's probeerden kruispunten en straten te blokkeren om de politie tegen te houden", zegt correspondent Geert Groot Koerkamp vanuit Rusland. 

Sommige betogers in Minsk wierpen barricades op en gooiden met molotovcocktails. Volgens de politie viel er één dode toen zo'n zelfgemaakt springtuig in iemands handen ontplofte. De politie greep zelf met veel geweld in. Ze gebruikte de wapenstok en schoot traangasgranaten en rubberkogels af. Er vielen tientallen gewonden (zie foto onder) en opnieuw werden heel wat betogers opgepakt. Een man die een rubberkogel in de zij kreeg, vroeg zich af: "Hoelang moet deze rotzooi nog duren?" (lees verder onder foto)

Copyright 2020 The Associated Press. All rights reserved

Tichanovskaja in Litouwen

De presidentsverkiezingen van zondag waren officieel een monster­overwinning voor huidig president Loekasjenko. Die kon op die manier al aan zijn zesde ambtstermijn beginnen. Maar omdat er geen waarnemers waren, werd de uitslag al snel in twijfel getrokken. Bondgenoot Rusland was snel met felicitaties. De Europese Unie en de Verenigde Staten zeiden dat de stembusgang niet vrij en eerlijk is verlopen. 

De uitdager van Loekasjenko, Svetlana Tichanovskaja, ging gisteren bij de kiescommissie de uitslag aanvechten. Ze bleef er drie uur, haar medestanders vreesden al dat ze was aangehouden. Maar toen ze langs een achteruitgang naar buiten kwam, zei ze dat ze een beslissing had genomen en dat ze bij haar kinderen wilde zijn.  Sindsdien was Tichanovskaja niet meer te bereiken. Ook het internet in Wit-Rusland lag plat.

Vanmorgen kwam dan een tweet van de minister van Buitenlandse Zaken van buurland Litouwen, Linas Linkevicius. Die schreef dat Tichanovskaja in zijn land in veiligheid is. 

Tichanovskaja is volgens het persagentschap Reuters in Litouwen herenigd met haar kinderen, die ze wegens bedreigingen aan hun adres naar het buurland had gestuurd.

Volgens een van haar directe campagnemedewerkers heeft Tichanovskaja ermee ingestemd om het land te verlaten in ruil voor de vrijlating van haar campagneleider, die afgelopen weekend was opgepakt. "Svetlana had geen keuze", zegt de campagnemedewerkster. "Het belangrijkste is dat ze vrij is en leeft." 

De regering van Wit-Rusland ontkent dat Tichanovskaja onder druk werd gezet om het land te verlaten, en zegt dat ze dat uit eigen beweging heeft gedaan. Tichanovskaja heeft dat bevestigd. "Ik heb een heel moeilijke beslissing genomen", zegt ze in een videoboodschap. "Een beslissing die ik absoluut onafhankelijk heb genomen."

Maar ook die video is onder druk opgenomen, zeggen aanhangers van Tichanovskaja. "Iemand die is bedreigd en van wie de echtgenoot in de gevangenis zit, kan elke video opnemen", zegt Maria Kolesnikova, een belangrijke bondgenote.

"Ze stond blijkbaar onder bepaalde druk en had niet veel andere keus dan het land te verlaten", zijn dan weer de woorden van de Litouwse minister van Buitenlandse Zaken Linus Linkevicius. Hij gaf deze namiddag een een persconferentie. "Blijkbaar was de andere keuze niet verenigbaar met vrijheid, dus moest ze de geboden mogelijkheid om het land te verlaten aangrijpen en gebruiken", zei hij.

Tichanovskaja heeft in Litouwen een visum voor een jaar gekregen en en een verblijfplaats.

Tony van der Togt: "protest in Wit-Rusland is nooit gezien"

Volgens Rusland-expert Tony van der Togt is het uniek wat er nu gebeurt. Nog nooit was er zo veel protest tegen Loekasjenko, die er al 26 jaar regeert. "Ik denk dat grote delen van de bevolking nu zeggen: genoeg is genoeg. En dat Loekasjenko er alles op inzet om zijn macht te behouden en daar alle repressieve middelen voor inzet."

Loekasjenko zet niet alleen de politie in, maar ook militairen en laat delen van de stad afsluiten om grote samenscholingen te verhinderen. Gisteren zijn bij een eerste betoging 3.000 betogers opgepakt. 

Bekijk hieronder het verslag uit "Het Journaal":

Video player inladen...

Meest gelezen