Radio 2

Mysteries in Oost-Vlaanderen: het spookhuis van Balegem 

Gustaaf Potgieter uit Gent kocht 2 jaar geleden een huis in Balegem, bij Oosterzele, en sindsdien gebeuren er vreemde dingen. Er is een raar gehijg te horen, er sterven dieren en lugubere verhalen doen er de ronde. Radio 2 Oost-Vlaanderen zoekt naar een rationele verklaring.  

Radio 2 Oost-Vlaanderen ontrafelt de hele zomer lang mysteries uit de provincie. Met de hulp van luisteraars, experts en het internet worden de antwoorden elke dag iets tastbaarder. 

"Ik heb het huis een tijd geleden gekocht omdat ik vond dat het karakter had. Het is de bedoeling dat ik het zelf verbouw, daar ben ik intussen al even mee bezig", vertelt eigenaar Gustaaf Potgieter. "Toen ik begon, kwamen er allerlei mensen uit de buurt kijken. Ze waren benieuwd wie het huis gekocht had. Er doken bizarre verhalen op en ze vertelden me dat er waarschijnlijk nog lijken uit de kast zouden vallen." Toen Potgieter na een lange dag werken een keer bleef slapen in de bouwval, schrok hij zich een ongeluk. 

(beluister het verhaal van Gustaaf Potgieter hier of lees eronder verder)

Het geluid

Potgieter hoort in huis een vreemd gehijg, een soort ademhaling. Hij hoort het enkel 's nachts en ook maar af en toe. Waar het vandaan komt, is onduidelijk. Potgieter praat er met vrienden over en die geloven hem eerst niet. Tot hij ze meeneemt en ze er ook blijven slapen. Ze horen het ook. Potgieter kan het geluid opnemen met zijn smartphone, als bewijsmateriaal. Hij laat het aan verschillende mensen horen, iedereen heeft zo z'n eigen theorie. 

Het gehijg dook op in een hoek, precies waar volgens buren iemand gestorven was

Eigenaar Gustaaf Potgieter

De luisteraars van Radio 2 Oost-Vlaanderen zoeken mee naar antwoorden. Verschillende mensen geloven dat het er spookt maar de meeste luisteraars komen met meer rationele verklaringen.  

We nemen contact op met de milieudienst van Oosterzele. Elke gemeente heeft zo'n dienst. Ze onderzoeken er vreemde geluiden die voor overlast zorgen. In Oosterzele hebben ze nog niets gehoord over het gehijg. "Er was eerder wel een andere melding uit Balegem. Een jonge vrouw hoorde er gerommel in huis, het bleek later om marters te gaan. Van een hijgend geluid was geen sprake", zegt Ronny Meerpoel van de milieudienst.  

De specialisten

Meerpoel verwijst ons door naar het Provinciaal Centrum voor Milieuonderzoek (PCM) van Oost-Vlaanderen.  Daar werken drie experten die onoplosbare "geluidsvraagstukken" proberen te ontrafelen.  

Sinds de coronacrisis duiken er opvallend meer vreemde geluiden op 

Kris De Beleir, geluidsexpert bij het PCM

Het PCM geeft advies en gaat ook zelf op onderzoek. "We hebben een meetwagen met acht speciale sonometers om een geluidsbron te lokaliseren. Dat is de eerste taak. In de tweede plaats proberen we het geluid in te dammen", legt Kris Debeleir van het PCM uit.  "De moeilijkste geluiden zijn die met een lage frequentie. Ze kunnen van heel ver komen en blijven soms een raadsel."

Machteld Bats

"Sinds de coronacrisis krijgen we opvallend meer meldingen over lage geluiden. Dat heeft te maken met het feit dat ander achtergrondgeluid, zoals bijvoorbeeld  autoverkeer, tijdelijk sterk verminderd is.  Daardoor horen mensen plots dingen die ze anders niet opmerken, zeker als ze ook vaker thuis zijn." Het PCM krijgt zo bijvoorbeeld meer meldingen die terug te brengen zijn naar warmtepompen en hoogspanningsmasten.  

Dit geluid lijkt van een dier te komen

Kris De Beleir, geluidsexpert bij het PCM

Het PCM doet allerlei wetenschappelijk onderzoek maar gaat niet achter dierengeluiden aan. "Daar zijn andere experten beter in. Als ik het geluid hoor uit het huis van Balegem, zou ik toch in die richting op zoek gaan", zegt De Beleir nog. 

Welk dier is het?

Ook heel wat luisteraars zijn ervan overtuigd dat het om dierengeluid gaat. Vooral de tips over vogels, uilen in het bijzonder, zijn hardnekkig. Tom Hellebuyck van de Gentse universiteit schept duidelijkheid na het beluisteren van de geluidsopname. "De kans is erg groot dat dit geluid van een uil komt. De dieren maken soms nesten in leegstaande gebouwen, zoals huizen die gerenoveerd worden." 

Het kan een geluid zijn om bedreiging af te slaan 

Tom Hellebuyck, uilenexpert van de Universiteit Gent

Potgieter weet dat er in Oosterzele uilen worden gespot maar dat die andere geluiden maken. "Veel mensen kennen de gewone roep van de uil", zegt Tom Hellebuyck "maar de vogels hebben een breder repertoire. Eén van de geluiden die ze kunnen maken, is een soort slepend, hijgend geluid. Ze gebruiken het om contact met elkaar te leggen of om te waarschuwen voor gevaar, bijvoorbeeld als er een mens in de buurt komt. Ik vermoed zelfs dat het in dit geval om een jonge kerkuil gaat." 

(beluister "het gehijg" van een kerkuil of lees verder onder de video)

Hellebuyck raadt Potgieter aan om nog zeker tot na de zomer te wachten om grote werken uit te voeren om een mogelijk uilennest in huis te beschermen. "Daarna is het aangewezen om contact op te nemen met een dierenorganisatie."  

Potgieter is blij dat hij het vreemde geluid eindelijk kan thuisbrengen. "Bang hoef je niet te zijn van uilen, ze zijn erg schuw en vallen enkel aan als ze echt in het nauw gedreven worden", benadrukt Hellebuyck nog. 

Overal dode dieren

Toch is Potgieter nog niet helemaal gerustgesteld. "Er zijn nog meer vreemde dingen aan de hand met dit huis. Overal waar ik graaf of dingen weghaal, ontdek ik dode dieren.  Het huis lijkt wel een dierenkerkhof.

Bij graafwerken ontdekte ik plastic zakken vol met dode katten 

Eigenaar Gustaaf Potgieter

Potgieter heeft vooral veel dode katten ontdekt in de tuin. "Ze zaten in tientallen plastic zakken en waren er begraven. Ik ontdekte ze toen ik de tuin onder handen begon te nemen met een graafmachine. De zakken barstten toen open. Ik beschrijf liever niet hoe het eruit zag en zeker niet hoe het rook.  Ook onder de trap lagen er zulke zakken. Nee, ik heb er geen foto's van genomen."

Nieuwe hond verongelukt

Potgieter heeft het gevoel dat het huis dierenlevens eist, zeker nadat zijn eigen hond er ook verongelukte. "Ik had net voor de coronacrisis een jonge hond gekocht. 't Was een prachtig beest, Hervé heette hij. Ik nam hem eens mee en toen ik even niet oplette is hij op straat gelopen en aangereden. Het leek wel alsof hij zelf iets vreemds voelde in dat huis. Ik heb hem voor mijn ogen zien sterven. Er is veel dierenleed geweest in en rond dit huis." 

(beluister Gustaaf Potgieters getuigenis over de dode dieren of lees eronder verder)

Paranormale hulp?

Heel wat luisteraars dringen erop aan dat we er iemand bij halen uit het paranormale circuit. We zijn kritisch en houden de boot lang af maar gaan uiteindelijk in op het aanbod van vzw Spirit, een Oost-Vlaamse vereniging die enkel op een onschuldige manier het nieuws lijkt te halen.  Een medium van die vzw biedt aan het huis gratis te bezoeken voor een zuiveringsritueel.  Ze wil anoniem blijven om problemen met haar familie te vermijden.  Foto's nemen mag beperkt, audio opnemen is geen probleem. 

(lees verder onder de foto)

Radio 2

Ik heb een jongen en een oude man naar het licht gestuurd 

medium van vzw Spirit

Het medium zegt na afloop dat ze de aanwezigheid van twee verdwaalde zielen heeft gevoeld. Volgens haar gaat het om een jongeman die bang zou geweest zijn voor een hond. "Hij is hier verongelukt, mogelijk bij een treinongeval", zegt ze.  Ook de ziel van een oude man met een pet doolt er volgens haar nog rond. "Het zou kunnen dat hij aan zijn einde is gekomen door van een trap te vallen. Ik heb de zielen nu weggestuurd, naar het licht, of - zoals ze in de volksmond zeggen - de hemel. "

(beluister de reportage over de zuivering hier of lees eronder verder)

Potgieter heeft na het ritueel méér vragen dan antwoorden: "De twee figuren zeggen me niets. Ik heb er nog nooit over gehoord." Volgens het medium volgen antwoorden soms pas na enkele weken. Potgieter is alleszins nieuwsgierig geworden: "Ik wil meer weten over de vorige eigenaar. Misschien zijn er toch linken. Ik zoek nog altijd een verklaring voor al die dode katten in de tuin." 

Het buurtonderzoek en de familie

We proberen familieleden van de vorige eigenaar te contacteren om meer te weten te komen. Kent iemand een jongeman die verongelukt is? Is er een oudere man ooit van de trap gevallen? We nemen contact op met enkele familieleden en erfgenamen. Ze willen liever niets vertellen.  We besluiten op veldonderzoek te gaan. Misschien weten de buurtbewoners meer en kunnen ze de bewering van het medium ook weerleggen of staven. 

We noemden het de kattenhoek, de man had wel 100 poezen

buurtbewoner in Balegem

Over de verdwaalde zielen zijn de buren die we spreken eenduidig. "Daar weten we niets over. Ik heb hier niemand weten verongelukken. Een oude man met een pet? Nee, ook dat zegt me niets." Ook de politie vindt niets bruikbaars na een zoektocht in de archieven. Wat ze wel weten is dat de vader van de vorige eigenaar gestorven is na zelfdoding. Potgieter had eerder gehoord dat het om de moeder zou gaan, maar dat klopt dus niet. 

(beluister de getuigenissen van de buren hier of lees eronder verder)

De vorige eigenaar zelf bleek een erg intelligente eenzaat met een enorm grote liefde voor katten. De buren zijn er niet helemaal uit over hoeveel hij er precies had. "Het krioelde er echt. Ik vroeg het hem zelf ooit, hij had er zelf geen idee van", lacht buurman André.  Een andere buur beweert dat het er op sommige momenten meer dan 100 waren. 

Extreme kattenfan

De vorige eigenaar was vooral een erg slimme man, zo blijkt. "Hij kon als kind van 6 de krant al lezen. In zijn huis lagen de boeken in stapels, tot aan het plafond. Als jongeman studeerde hij dierengeneeskunde aan de Universiteit Gent. Later ging hij werken. Als hij 's avonds thuiskwam, flitste het licht op de zolderkamer meteen aan. Daar deed hij aan zelfstudie. Hij leerde allerlei talen. Dat was zijn bezigheid. Het was een eenzaat, hij is nooit getrouwd."

Hij sprak zelfs Russisch! 

Het enige gezelschap dat de vorige eigenaar leek te dulden was dat van katten. "Hij was bekommerd om die dieren. Soms zagen we hem in de supermarkt met een kar vol kattenvoer. Als er kittens waren ging hij ook rond om ze te verzorgen. Omdat het er zoveel waren, ging er geen dag voorbij zonder dat er dieren doodgereden werden op de weg. Er zijn er ook veel gegrepen door de trein. Je hoorde hem dan 's nachts over het spoor lopen met zijn wandelstok - tik, tik, tik - op zoek naar kadavers. Hij had vaak een emmer bij zich."

Het kan een verklaring zijn voor de plastic zakken in de tuin. "Ik denk dat hij de dode dieren daar dumpte", vertelt een buurvrouw. Buurman André lijkt dat te bevestigen: "Wat moest hij anders met al die dieren doen?" Ook schepen Christ Meuleman (CD&V) weet dat er eerder al veel kadavers zijn teruggevonden: "Bij de aanleg van de fietssnelweg tussen Zottegem en Gent hebben we een deel van het domein onteigend. Daar dook ook vanalles op." 

Het eindrapport

Het spookt niet in het huis van Gustaaf Potgieter in Balegem. Er zijn wel bijzondere dingen gebeurd. Zo heeft een kerkuil er een (tijdelijk) onderkomen gevonden en heeft de vorige eigenaar zijn vele verongelukte huisdieren er in plastic zakken in de tuin begraven. De zelfdoding van de vader van de vorige eigenaar voedde de wilde spookverhalen. De dood van Potgieters hond is waarschijnlijk een jammerlijk ongeluk. Voor de verschillende vreemde gebeurtenissen in Potgieters huis, zijn er dus rationele verklaringen. Hij lijkt zich dus geen zorgen te moeten gaan maken... tenzij de verdwaalde zielen alsnog boven water komen. 

Wie vragen heeft over zelfdoding, kan terecht op het gratis nummer 1813 en www.zelfmoord1813.be.

Meest gelezen