De skyline van het emiraat Dubai met het hoogste gebouw ter wereld en een traditionele Arabische dhow.

Israël en Verenigde Arabische Emiraten gaan normale diplomatieke relaties aanknopen

Israël en de Verenigde Arabische Emiraten hebben aangekondigd dat ze normale diplomatieke relaties gaan aanknopen. Dat is een primeur voor de Golfstaten, maar ook een opsteker voor de Amerikaanse president Donald Trump. De relaties tussen Israël en de Arabische staten in de Golf zijn al een tijdlang erg goed, maar dat wordt nu blijkbaar officieel. De Palestijnen hebben erg negatief gereageerd op het akkoord: Het is verraad van de Palestijnse zaak".  

Het nieuws werd bekendgemaakt door een twitterregen van berichten: van de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo, VS-president Donald Trump en van ambassadeurs en andere hooggeplaatste personen in Israël en de Emiraten zelf.

Volgens president Trump is het akkoord bereikt na contact tussen hemzelf, de Israëlische premier Benjamin Netanyahu en sjeik Mohammed Bin Zayed al-Nahyan, de kroonprins van Abu Dhabi, de belangrijkste van de zeven Verenigde Arabische Emiraten en de feitelijke leider van de VAE. Ook Trump bevestigt dat Israël nu afziet van de geplande annexatie van een groot deel van de Palestijnse Westelijke Jordaanoever. (Lees verder onder de lange tweet).

Volgens de kroonprins en VAE-opperbevelhebber Mohammed Bin Zayed al-Nahyan ligt de insteek ietsje anders: hij benadrukt dat het akkoord eerst en vooral een einde maakt aan verdere Israëlische annexatie van Palestijns gebied en dat er nu werk zal worden gemaakt van normale relaties tussen Israël en de Emiraten. De kroonprins moet dat akkoord natuurlijk bij zijn eigen bevolking komen verkopen. "De regio kan enkel vooruitgaan als er moedige beslissingen genomen worden", aldus de Emiraten. Volgens dat land is de tweestatenoplossing (Israël/Palestina) nu gered en blijft de VAE de Palestijnse zaak steunen.

De Emiraten blijven een sterk verdediger van de rechten van de Palestijnen

Yusuf al-Utayba, ambassadeur van de VAE in de Verenigde Staten

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu bevestigt het akkoord en spreekt over "een historische dag". Dat is het ook, want het is voor het eerst dat Israël normale relaties aanknoopt met een Arabische staat in de Perzische Golf en dat was al lang een betrachting.

Maar even later relativeerde Netanyahu het akkoord al: "de annexatie van delen op de Westelijke Jordaanoever wordt maar tijdelijk uitgesteld". Netanyahu blijft erbij dat hij niet van zijn lijn zal afwijken.

Reactie: "Palestijnen een mes in de rug "

De Palestijns president Mahmoud Abbas keurt het akkoord tussen Israel en VAE af: "Het Palestijnse leiderschap verwerpt en veroordeelt de trilaterale, verrassende aankondiging van de Verenigde Arabische Emiraten, Israël en de VS", zei Nabil Abu Rudeineh, een senior adviseur van Abbas.

De adviseur heeft buiten aan het hoofdkwartier van Abbas in Ramallah op de bezette Westelijke Jordaanoever de verklaring voorgelezen.  Hij zei verder nog dat de deal een verraad van Jeruzalem en de Palestijnse zaak is.

Ook de islamitische groep Hamas die de Gazastrook controleert reageert erg negatief: "De Verenigde Arabische Emiraten hebben de Palestijnen een mes in de rug gestoken", zo klinkt het duidelijk in Gaza. Het is afwachten hoe de rest van de Arabische wereld reageert.

Iran spreekt intussen van een "gevaarlijke deal".

Doorbraak in Midden-Oosten?

Op de precieze details van het akkoord is het nog wachten, maar het kan wel degelijk historisch zijn. Nooit eerder heeft Israël normale relaties met een Golfstaat kunnen bemachtigen.

In feite heeft Israël al langer goede contacten met de Arabische staten aan de Golf op tal van vlakken, maar volledige diplomatieke relaties waren er daar nog nooit. Er is toerisme, samenwerking op economisch vlak (onder meer tussen de havens van Dubai en Haifa), wetenschappelijk en vooral en zeker ook inzake inlichtingendiensten. 

De toenadering past ook in een groter geheel: lees de gezamenlijke afkeer van Israël en de Arabische Golfstaten tegenover Iran en diens sjiitische bondgenoten in Irak, Syrië, Libanon en Jemen. Voeg daar ook maar de strategische tegenstelling tussen Israël en de Golfstaten enerzijds en de ambities van het Turkije van president Tayyip Erdogan anderzijds bij en u ziet het plaatje: gemeenschappelijke vijanden maken goede vrienden. Tot nu toe had Israël enkel vredesverdragen en officiële relaties met Egypte, met Jordanië en -niet te vergeten- met de Palestijnse Autoriteit zelf.

Triomf voor Trump en voor Netanyahu

Hebben de Emiraten dan misschien wel iets uit te leggen aan de eigen bevolking, dan is het akkoord wellicht een forse opsteker voor de Amerikaanse president Donald Trump en dat net in de aanloop naar de verkiezingen van november. (Lees verder onder de foto).

Copyright 2020 The Associated Press. All rights reserved

Als het akkoord echt inhoud heeft en er komen geen brokken van, dan heeft Trump op de valreep nog zijn eerste grote diplomatieke succes beet. Critici verweten Trump tot nu toe enkel dingen af te breken en niets constructief op poten te zetten. Een deal tussen Israël en de VAE en wellicht op termijn ook andere Golfstaten, zou een primeur zijn, zeker nu de toenadering met het communistische Noord-Korea op apegapen ligt, er herrie is met China over om het even wat en de relaties met de bondgenoten in Europa en elders op een dieptepunt beland zijn.

Ook de Israëlische premier Netanyahu, die verstrikt is in een corruptieproces, kan wat goed nieuws gebruiken. Een doorbraak in de erg belangrijke Golfregio zou voor Israël en hem persoonlijk ook een enorm succes zijn. 

Bekijk hieronder het verslag van "Het Journaal":

Videospeler inladen...
Videospeler inladen...

Meest gelezen