Op barbecue met de Queen en wilde feestjes met zus Margaret: "De hofdame" over Britse royals en hun adellijke vrienden

Herinnert u zich die aflevering van “The Crown” nog waarin een adellijke vriendin van prinses Margaret (de zus van de Queen) haar in contact brengt met een 17 jaar jongere toyboy? Waarna de twee tortelduiven gaan rollebollen op het Caribische eiland Mustique? Die adellijke vriendin is Lady Anne Glenconner. Ze was dertig jaar lang hofdame van prinses Margaret. Ze schreef onlangs haar memoires, en die komen nu uit in het Nederlands, onder de titel “De Hofdame – Mijn bijzondere leven in de schaduw van de Britse Kroon”. Een kijkje in het leven van de royals en hun intieme adellijke vrienden.

Misschien herinnert u zich nog een aflevering uit de serie “The Crown” waarin prinses Margaret, de jongere zus van de Queen, door een adellijke vriendin uitgenodigd wordt voor een weekendje op een Schots kasteel. En daar brengt die vriendin haar in contact met een jongeman, waarmee Margaret  prompt een buitenechtelijke relatie begint, ook al is die jongen 17 jaar jonger dan zij. En daarna gaan de twee tortelduiven uitgebreid rollebollen op het Caribische eiland Mustique. 

Wel, die adellijke vriendin is Lady Anne Glenconner. Zij is nu 88 en schreef onlangs haar memoires. Die bieden een bijzondere kijk in het leven van de royals en hun intieme adellijke vrienden. Het boek veroverde het Verenigd Koninkrijk en de States stormenderwijs, en is nu ook in het Nederlands verschenen, onder de titel “De Hofdame – Mijn bijzondere leven in de schaduw van de Britse Kroon”. 

Lady Anne Glenconner, was dertig jaar hofdame van prinses Margaret.

Als je uitgenodigd wordt op een barbecue van de Queen, ga dan vooral niet de vuile borden opruimen na de maaltijd. Je wordt onmiddellijk afgesnauwd dat dat je taak niet is. De Queen doet dat zelf, in een door haarzelf bedacht opbergsysteem. Opruimen en afwassen is voor haar namelijk een verzetje, iets wat ze bijna nooit mag doen, en dat plezier mag je haar niet afpakken.

Overigens was prinses Margaret, de jongere zus van de Queen, ervan overtuigd dat je geen barbecue of picknick kon houden zonder butler. Ze was wellicht ook de enige mens ter wereld die haar zus, de Queen dus, het zwijgen kon opleggen. 

De queen en haar zus, prinses Margaret

Toen ze ziek was en de Queen haar een bezoekje bracht, zei Margaret voortdurend “Sshht!” telkens de Queen iets wou zeggen. Ze was namelijk naar haar favoriete radiofeuilleton “The Archers” aan het luisteren. De Queen verliet ontdaan de ziekenkamer, en het was Lady Anne Glenconner die de situatie ontmijnde, de radio uitzette en de twee zussen weer met elkaar in gesprek deed komen.

Op dat moment was Anne Glenconner hofdame van prinses Margaret, een rol die ze dertig jaar lang op zich zou nemen, tot Margarets overlijden in 2002. Hofdame zijn,  dat komt neer op bloemenboeketjes overnemen uit de handen van de prinses, lastige aanklampers geruisloos wegwerken, en ervoor zorgen dat hare koninklijke hoogheid op tijd haar favoriete cocktail aangereikt krijgt. Anne Glenconner vertelt de ene anekdote na de andere, en haar verhalen gunnen ons een glimp in de merkwaardige koninklijke huishouding.

Zo komen we te weten dat de Queen Mother (de moeder van Elizabeth en Margaret) bij voorkeur staande naar haar favoriete tv-serie “Dad’s Army” keek, een gin-tonic in de hand. Daardoor moesten ook al haar gasten de hele aflevering lang blijven rechtstaan, want het protocol schrijft voor dat je pas mag gaan zitten als hare koninklijke hoogheid eerst zelf is gaan neerzitten. 

Geen blad voor de mond

Lady Anne Glenconner neemt geen blad voor de mond in haar boek “De Hofdame – Mijn bijzondere leven in de schaduw van de Britse Kroon”. Ook in interviews vertelt ze honderduit over haar belevenissen als hofdame van prinses Margaret, en ze komt ook overal mee weg. Blijkbaar neemt de Britse koninklijke familie haar al die ontboezemingen niet kwalijk. 

Anne Glenconner, geboren als Lady Anne Coke, oudste dochter van de graaf van Leicester is namelijk sinds haar vroegste kinderjaren bevriend met de koninklijke familie. Haar vader was vleugeladjudant van Koning George VI , haar moeder was “Lady of the Bedchamber” (een hofdame van de hoogste rang) van diens dochter, de huidige koningin Elizabeth II. Bovendien kenden haar ouders ook de zussen van ene Philip Mountbatten, die later warempel de echtgenoot van de Queen zou worden. 

Holkham Hall, Norfolk, Engeland

Lady Annes familie woonde in Holkham Hall, het vijfde grootste landgoed van Engeland, maar vooral gelegen op luttele afstand van de koninklijke residentie Sandringham. De koninklijke familie kwam dan ook vaak jagen op het landgoed van Holkham. 

En ondertussen speelden de kinderen met elkaar. Prinses Margaret en Lady Anne kennen elkaar van toen ze kleutertjes waren, Anne was drie, Margaret zes. Hun grootste plezier was onverhoeds vanachter een pilaar tevoorschijn springen als er een bediende met een dienblad voorbijkwam.

Ook prins Charles, de oudste zoon van koningin Elizabeth, kwam in zijn jonge jaren vaak spelen op Holkham. Anne was toen al achttien, ze werd een soort oudere zus voor hem. Charles zou vanuit de kostschool Gordonstoun in Schotland ettelijke brieven naar Annes moeder schrijven waarin hij uitvoerig beschreef hoe ongelukkig hij op die spartaanse school was.  

Eredame bij de kroning

Het contact werd schaarser door de Tweede Wereldoorlog en tijdens hun tienerjaren, maar leefde daarna weer op. En toen Elizabeth koningin werd, vroeg ze Anne om bij de kroningsplechtigheid één van haar zes eredames te zijn, wat betekende dat ze tijdens de kerkdienst ook mee de sleep van de koningsmantel moest dragen. En dat voor de ogen van de hele wereld, want de kroning werd live uitgezonden op de televisie, een primeur voor het nog jonge medium in die tijd.

Lady Anne Glenconner als een van de zes eredames op de kroning van Queen Elizabeth II

Lady Anne noemt het nu nog altijd de belangrijkste dag van haar leven, belangrijker zelfs dan haar eigen huwelijk. We zitten mee op de eerste rij in haar boek, en komen alle details van die memorabele dag te weten. Zo verborgen alle eredames in hun lange witte handschoenen een flaconnetje met vlugzout voor het geval ze flauw zouden vallen, wat natuurlijk een enorme consternatie zou teweegbrengen voor het oog van de camera’s. 

Toch scheelde het geen haar of Lady Anne ging zelf van haar stokje: ze had nauwelijks geslapen en niets gegeten die ochtend. Het was Black Rod, de koninklijke deurwachter van het Hogerhuis die haar stevig vastgreep en haar behoedde voor eeuwige schande. Een poosje later stond ze achter de Queen mee de menigte toe te zwaaien op het balkon van Buckingham Palace.

Prins Philip werkt op de zenuwen

Lady Anne vertelt ook hoe een nerveuze prins Philip zich die dag ongevraagd overal mee moeide en iedereen danig op de zenuwen werkte. Toen er na de plechtigheid in Buckingham Palace staatsiefoto’s genomen werden gebood hij alle gasten bazig waar ze moesten gaan staan en wanneer ze moesten glimlachen. 

Groepsportret van de koninklijke familie na de kroningsplechtigheid van Elizabeth II, 1953.

Daarmee gooide hij het hele opzet van de officiële fotograaf Cecil Beaton overhoop, die juist een heel losse sfeer wilde scheppen om bij iedereen een spontane, natuurlijke glimlach op te wekken. De wereldberoemde fotograaf werd zo nijdig dat hij de prins toebeet: “Sir, als u de foto’s wil nemen, ga alstublieft uw gang.” En hij maakte al aanstalten om te vertrekken. Toen pas begreep prins Philip dat hij te ver gegaan was, en droop hij onder de geïrriteerde blikken van de Queen en de Queen Mother stilletjes af.

Tony Snapshot

Twee jaar later trouwde Anne Glenconner. Ze was even verloofd geweest met Johnnie Althorp, de man die later de vader van Prinses Diana zou worden. Maar uiteindelijk werd de steenrijke en zéér excentrieke Colin Tennant, de latere baron Glenconner haar man. Ze trouwden op Holkham, de Queen Mother en Margaret waren erbij. De foto’s werden genomen door society-fotograaf Tony Armstong-Jones. Annes vader noemde hem wat neerbuigend “Tony Snapshot”, hij moest bij het personeel in de keuken eten. 

Niemand van de aanwezigen kon vermoeden dat prinses Margaret vier jaar later met deze gewone burger Antony Armstrong-Jones zou trouwen, een huwelijk dat in de beginjaren even hemelhoog gelukkig was als het later hels ongelukkig zou worden. 

We hebben u nog geen huwelijksgeschenk gegeven. Wilt u iets kleins in een doosje, of wilt u een stuk land?

Baron Glenconner aan prinses Margaret

De geliefden kregen voor hun huwelijksreis de beschikking over het enorme koninklijke jacht “HMY Britannia”. In de Caraïben ging het voor anker bij het eiland Mustique, dat baron Glenconner eerder in een opwelling gekocht had. Toen Anne en haar man prinses Margaret een rondleiding gaven, zei baron Glenconner: “We hebben u nog geen huwelijksgeschenk gegeven. Wilt u iets kleins in een doosje, of wilt u een stuk land?” Margaret koos voor het laatste.

Jaren later herinnerde prinses Margaret hem hieraan, en vroeg of het aanbod nog altijd geldig was. “Zeker!” zei baron Glenconner. Waarop Margaret vroeg: “And does it come with a house?” (En hoort daar een huis bij?). De baron kon niet anders dan ja zeggen, en liet vervolgens op eigen kosten een landhuis voor de prinses optrekken. 

Dat huis, genaamd "Les Jolies Eaux" zou later berucht worden, vanwege de spraakmakende affaire van prinses Margaret met Roddy Llewellyn, een tuinarchitect. Hij was 25, zij 42. Anne Glenconner had Roddy, die ze nauwelijks kende, uitgenodigd op haar Schots kasteel, omdat een andere gast had afgezegd en ze anders met 13 aan tafel zouden zitten. Ze had ook prinses Margaret uitgenodigd, om haar zinnen te verzetten nu ze weer middenin in een hoogoplopende ruzie met haar echtgenoot Tony zat.

Tot ontzetting van Anne en haar echtgenoot klikte het meteen tussen de twee. Het kasteel had een verwarmd zwembad maar Roddy had geen zwembroek meegebracht, dus besliste Margaret dat ze er eentje zouden gaan kopen in het nabijgelegen stadje. Zij betaalde, dus zij mocht kiezen. Het werd wat de Britten een “budgie smuggler” noemen, een herenzwemslipje dat zo strak zit dat het over de inhoud niets aan de verbeelding overlaat.

Roddy LLewellyn, prinses Margaret en Lady Anne Glenconner op Mustique.

Margaret nam Roddy mee naar haar huis op het paradijselijke Mustique, waar de twee naar hartenlust konden rollebollen en deelnemen aan de vele exuberante feestjes en verkleedpartijen die Anne en haar man op touw zetten. (Op de foto helemaal bovenaan dit artikel ziet u van links naar rechts Roddy Llewellyn, Lady Anne Glenconner en prinses Margaret op een van die vele uitzinnige verkleedpartijtjes.)

Eerste scheiding sinds Henry VIII

Pas na een paar jaar gebeurde het onvermijdelijke: de paparazzi konden foto’s van het verliefde stel maken, wat tot wereldwijde consternatie leidde en uiteindelijk zorgde voor de scheiding van Margaret en Tony Armstrong-Jones, de eerste scheiding in de koninklijke familie sinds Hendrik VIII in de 16e eeuw. Overigens liet ook Tony zich niet onbetuigd buiten het echtelijke bed, en hij maakte daarbij geheel onbekrompen geen onderscheid tussen mannen en vrouwen.

De relatie van Margaret en Roddy duurde uiteindelijk acht jaar, en ze zijn daarna levenslang vrienden gebleven. Volgens Anne bedankte de Queen haar na de dood van Margaret omdat ze haar zus acht jaren van liefdesgeluk had bezorgd.

Lady Anne Glenconner met een van haar meest exuberante hoofddeksels.

Een soort rechtzetting

Anne Glenconner zegt dat ze haar boek vooral geschreven heeft omdat ze het beu was dat er zoveel onzin over het moeilijke karakter van prinses Margaret gepubliceerd werd. Ze wilde een soort rechtzetting die het negatieve beeld over haar vriendin zou corrigeren. Daar slaagt ze maar ten dele in. Het beeld van een spilzieke, grillige royal die een leeg luxeleventje leidt krijgt ze niet echt bijgesteld.

Vreemd is bijvoorbeeld dat Lady Anne haar vriendin zodra ze beiden volwassen zijn niet langer met haar voornaam Margaret mag aanspreken, maar altijd met het eerbiedige “Ma’am”, zoals je ook bij de Queen moet doen. Prinses Margaret kon bijzonder charmant en vriendelijk zijn, maar evengoed plots op haar koninklijke strepen staan en koud en afstandelijk worden. 

Zo vroeg haar goede vriendin en hofdame Jane Stevens tijdens een gezellige babbel: “En hoe gaat het met je vader?” Margaret liet plots een ijzige stilte vallen. Toen zei ze afgemeten: “Je hebt het over de koning?” Waarop haar berouwvolle vriendin haar vraag haastig herformuleerde: “Sorry Ma’am, hoe gaat het met de koning?“ 

Helena Bonham Carter als Prinses Margaret en Ben Daniels als haar echtgenoot Antony Armstrong-Jones, in "The Crown".
des willie

Helena Bonham Carter, de actrice die het personage van Margaret in “The crown” speelt, vertelde eens dat ze prinses Margaret een paar jaar tevoren op een receptie in het kasteel van Windsor tegen het lijf liep. Margaret begroette haar met een typische opmerking, toen ze de actrice plots herkende: “Oh Helena, je wordt beter in het acteren, is het niet?” De actrice wist niet of ze dit nu als een compliment of als een neerbuigende opmerking moest opvatten.

Warme vriendin met "grand moments"

Anne erkent in het boek dat Margaret zich wel eens onmogelijk kon gedragen en haar “grand moments” had, maar dat die haar eigenlijk stiekem amuseerden. Margaret was volgens haar vooral verveeld en had genoeg van alle saaie nietszeggende verplichtingen en de verstikkende inperkingen die haar leven als royal met zich meebrachten. Anne zag vooral de andere kant: hoe ze jarenlang samen ontzettend veel lachten en plezier hadden, en hoe ze aan prinses Margaret een warme vriendin in goede en slechte dagen had.

Prinses Margaret speelt kapster voor Lady Anne Glenconner op Mustique.

Slechte dagen

En slechte dagen had Anne zeker. Haar man kreeg te pas en te onpas ongecontroleerde woedeuitbarstingen, waarbij hij in foetushouding op de grond ging liggen brullen. Haar oudste zoon had last van veelvuldige dwangmatige gedragingen en werd tenslotte zwaar drugsverslaafd. Als gevolg daarvan zou hij vroeg overlijden aan hepatitis c. Haar tweede zoon stierf aan de gevolgen van aids. 

En haar derde zoon had een zwaar motorongeluk en lag weken in een coma. De artsen hadden hem al opgegeven, maar Anne bleef koppig op zoek naar respons in het apathische lichaam van haar zwaargewonde zoon. En ze slaagde er zowaar in hem weer tot leven te wekken met een zelfverzonnen revalidatieprogramma, zodat hij op de duur weer een zo goed als normaal leven kon leiden. 

Afstandelijk

Merkwaardig, en voor veel lezers vermoedelijk zelfs afstotend, is de typisch Britse afstandelijke manier hoe Anne en haar man met deze tragedies omgingen, en hoe nonchalant ze dat allemaal beschrijft. Ook als ze erkent dat al dat onheil vermoedelijk te maken had met haar eigen afwezigheid als moeder.

Zij liet de opvoeding – zoals gebruikelijk bij rijke adellijke families – over aan een reeks kinderjuffrouwen, en besteedde al haar aandacht aan haar man, de uitbouw van Mustique, en de waanzinnig overdadige feestjes en verkleedpartijen die haar man en zij daar samen organiseerden voor de hoge koninklijke gasten en celebrities als Mick Jagger, acteur Rupert Everett en fotograaf Robert Mapplethorpe.

Mick Jagger, Anne Glenconner en Rupert Everett op Mustique.

Niet te veel bij nadenken, niet achteromkijken, “just get on with it”: die boodschap klinkt veelvuldig. Dat was een houding die ook helemaal aansloot bij de codes van de royals van die generatie zoals Margaret, de Queen en prins Philip, en die mee verklaren waarom Anne en Margaret zo’n hechte band hadden.

Na het waanzinnige succes van haar boek heeft Lady Anne de smaak te pakken. Ze noemt zich ondertussen "een soort aristocratische Miss Marple", want in de herfst verschijnt haar eerste thriller, met de titel "Murder on Mustique". Benieuwd wie er vermoord gaat worden.

“De Hofdame – Mijn bijzondere leven in de schaduw van de Britse Kroon” van Anne Glenconner is uitgegeven bij Ambo/Anthos.

 

Meest gelezen