Video player inladen...

"Grootste betoging ooit" in Wit-Rusland eist ontslag van president Loekasjenko

In de Wit-Russische hoofdstad Minsk zijn tienduizenden en mogelijk zelfs 100.000 mensen opgedaagd voor een grote protestmars tegen president Aleksander Loekasjenko. Tot de mars was opgeroepen door oppositieleidster Svetlana Tichanovskaja. Het zou gaan om de grootste demonstratie ooit in het land. Eerder waren 3.000 aanhangers van Loekasjenko op straat gekomen. Die waarschuwde hen dat de NAVO troepen zou klaar hebben vlak bij de grens, maar de alliantie ontkent dat.

Er zijn vandaag twee betogingen in Minsk: een van de aanhangers van het regime en een van de oppositie. Het was dus uitkijken wie er het meeste volk op straat kreeg en dat is met voorsprong de oppositie geworden. Wel verliepen beide betogingen rustig en zonder geweld.

Ga weg!

De boodschap van veel betogers aan president Loekasjenko was vandaag duidelijk.

Tot die "mars voor de vrijheid" was vanuit haar ballingsoord in buurland Litouwen opgeroepen door oppositieleidster Svetlana Tichanovskaja. Het is een succes geworden, want een mensenzee van tienduizenden mensen heeft zich verzameld rond het monument voor de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog in het centrum van Minsk. Volgens het Franse persbureau AFP zijn er 100.000 mensen en zou het gaan om de grootste betoging ooit in Wit-Rusland. Ook gisteren hadden duizenden mensen betoogd tegen president Loekasjenko die ze beschuldigen van fraude bij de verkiezingen van vorige zondag. 

Loekasjenko: "NAVO verzamelt troepen aan de grens"

Eerder op de dag waren iets meer dan 3.000 aanhangers van de regering onder meer met tractoren en vrachtwagens de stad binnengereden. Of dat vrijwillig is of niet, is niet duidelijk, want nogal wat landbouw- en industriebedrijven zijn in Wit-Rusland nog altijd in staatshanden. Toch zijn er ook vele Wit-Russen die vinden dat Loekasjenko vrede en stabiliteit garandeert, al regeert hij dan autoritair. (Lees verder onder de foto).

De aanhangers van president Loekasjenko zwaaien met Wit-Russische en met Russische vlaggen.
Copyright 2020 The Associated Press. All rights reserved.

Het is aan dat nationaal gevoel dat de president in zijn toespraak tot de massa appeleerde. Hij weigerde om "bevelen vanuit het buitenland op te volgen" en dus nieuwe verkiezingen te houden, want die zouden het voortbestaan van Wit-Rusland in gevaar brengen, zei hij. Hij verwijt Litouwen, Letland, Polen en Oekraïne dat die zich mengen in de crisis. Ook zei hij dat de NAVO vlak over de grenzen tanks en vliegtuigen klaarhoudt en hij riep zijn aanhangers op "om de onafhankelijkheid van Wit-Rusland te verdedigen". Het geweld van de voorbije dagen is volgens Loekasjenko de schuld van de oppositie die zijn verkiezingsoverwinning niet wil aanvaarden. 

"Moskou wil Wit-Rusland militair steunen indien nodig"

Eerder had Loekasjenko voor de tweede opeenvolgende dag via de telefoon gepraat met de Russische leider Vladimir Poetin. Die zou hem verzekerd hebben dat Moskou Wit-Rusland zal bijstaan "in het kader van een bestaand militair pact". Loekasjenko had eerder gewaarschuwd dat het protest zou overslaan naar Moskou als zijn regime gedestabiliseerd zou worden. 

Gisteren had Loekasjenko op de televisie ook gezegd dat de "kleurenrevoluties" in de voormalige Sovjetrepublieken Estland, Letland, Litouwen, Georgië, Kirgizië en recent Oekraïne vanuit het buitenland (lees: het Westen) opgezet waren. Net zoals Poetin heeft Loekasjenko nooit zijn sympathie voor het vroegere Sovjetregime verborgen. Sommige aanhangers droegen vandaag dan ook de slogan "Geen Maidan hier" mee, verwijzend naar de omwenteling in Oekraïne in 2014. 

De NAVO ontkent intussen aan een militaire operatie te doen aan de grens. De troepen in Oost-Europa zijn er enkel om de lidstaten daar te beschermen, heet het. Wel volgt het westerse bondgenootschap de ontwikkelingen in Wit-Rusland.

Tegelijk zijn er spanningen binnen het regime in Minsk. Zo heeft de Wit-Russische ambassadeur in EU-lidstaat Slovakije in een video zijn steun uitgesproken voor het volksprotest in zijn land. Voor zover bekend is het de eerste diplomaat die openlijk de kant van de oppositie kiest. (Lees verder onder de foto).

Getuigenissen van mishandelingen hebben het protest in Wit-Rusland enkel maar aangewakkerd.
Copyright 2020 The Associated Press. All rights reserved

Nog opvallend is dat het Russische persbureau RIA-Novosti meldt dat slechts 2 procent van de kiezers vorige zondag bij de verkiezingen voor Loekasjenko zou hebben gestemd. Dat zou blijken uit exitpolls die het Russische bureau heeft uitgevoerd aan de stemlokalen. De kandidate van de oppositie Svetlana Tichanovskaja zou volgens diezelfde metingen 53 procent van de stemmen gekregen hebben en zou dus de verkiezingen gewonnen hebben. Officieel is Loekasjenko herkozen met 80 procent en kreeg Tichanovskaja slechts 9 procent, maar er zijn grote twijfels over die verrassende resultaten.

Bekijk hieronder het verslag van "Het Journaal":

Video player inladen...

Meest gelezen