Video player inladen...

COVID-19-behandeling met bloedplasma versneld toegelaten in de VS, maar is dat wel een goed idee?

President Donald Trump heeft aangekondigd dat de behandeling van COVID-19 met bloedplasma van genezen patiënten versneld is goedgekeurd door de Amerikaanse geneesmiddelenautoriteit. Het is echter nog niet wetenschappelijk bewezen dat de behandeling werkt en veilig is. Professor Geert Meyfroidt, die in het UZ van Leuven onderzoekt of dezelfde therapie werkt, houdt vast aan de wetenschappelijke weg. “De techniek toepassen voor een behandeling buiten klinische proeven zouden wij niet doen”, zegt hij aan VRT NWS. Over een jaar denkt Meyfroidt de resultaten van zijn onderzoek te hebben.

Volgens de Amerikaanse president Trump is de behandeling met bloedplasma een historische doorbraak die veel mensenlevens kan redden. De therapie zou niet alleen zieken kunnen helpen, maar het plasma zou bijvoorbeeld ook preventief kunnen worden toegediend. Dankzij de antistoffen zouden de ontvangers tijdelijk (!) immuun kunnen worden, waardoor ze minder ernstig of zelfs helemaal niet ziek worden en niet aan de beademing op de intensive care belanden.

Dat is althans wat wetenschappers over de hele wereld nog aan het onderzoeken zijn. In de VS hebben inmiddels 70.000 coronapatiënten een plasmabehandeling ondergaan. In België kreeg een kleine groep patiënten deze behandeling. Dat gebeurt in het kader van een wetenschappelijk onderzoek van het UZ Leuven, onder leiding van Geert Meyfroidt, professor Intensieve Zorg.

Bekijk de overzichtsreportage over de experimentele plasmabehandeling in "Het Journaal" (lees eronder verder): 

Video player inladen...

Te vroeg

Professor Meyfroidt zegt dat het nog te vroeg is om naar de resultaten van de studie te kijken. “De studie is nog volop bezig. Over heel België hebben we nu 50 patiënten onderzocht en ons doel is uiteindelijk 483 patiënten”, legt de professor uit in “De ochtend” op Radio 1. De onderzochte patiënten krijgen tijdens het onderzoek twee keer twee zakjes plasma toegediend. 

Wetenschappers houden nauwlettend in de gaten hoe het lichaam van de patiënten reageert op de behandeling. Maar professor Meyfroidt merkt op dat je vanuit wetenschappelijk oogpunt nu nog niet mag kijken naar de resultaten van het onderzoek om er al conclusies aan te verbinden. Dat mag pas op het einde van het onderzoek, als alle patiënten uitvoerig zijn getest. “In het huidige tempo denk ik dat we over een jaar de resultaten van deze studie zullen kennen”, denkt Meyfroidt. Dat hangt ook af van de evolutie van de epidemie, omdat er de komende tijd voldoende proefpersonen moeten zijn.

Druk

Hoe kijkt Meyfroidt naar wat ze nu in de VS doen, naar de versnelde toelating door de Food and Drug Administration (FDA)? “Ik denk dat er wat druk op heeft gestaan”, ziet de professor. 

Die druk kwam vanuit het Witte Huis, want president Trump heeft er bij het begin van de pandemie al op gehint dat een behandeling met plasma zou werken. Afgelopen weekend insinueerde de president nog dat de behandeling met plasma tegengehouden zou worden door donkere krachten binnen de FDA, om hem tegen te werken bij de komende presidentsverkiezingen.

De spoederkenning die de FDA heeft gegeven, laat toe om een niet-erkend geneesmiddel toch al te gebruiken terwijl het wetenschappelijk onderzoek naar de werking ervan nog niet is afgerond. 

Professor Meyfroidt: “Men stelt vast dat er een ziekte is waar nog geen bewezen therapie voor bestaat. Tegelijk heeft men een aantal signalen bij patiënten die tonen dat er een mogelijk voordeel is. Maar eigenlijk weten we hiermee nog altijd evenveel als we wisten voor we aan de studie begonnen zijn: het is iets dat veilig lijkt en mogelijk een voordeel heeft.”

Als je ongecontroleerd plasma gaat toedienen, zal je nooit een definitief antwoord krijgen op je vragen.
Professor Geert Meyfroidt

Meyfroidt houdt zelf vast aan het geijkte wetenschappelijke pad. “Wij als wetenschappers pleiten voor de grondige weg. Die is misschien wel iets trager, maar die geeft ons op lange termijn wel het beste antwoord op onze onderzoeksvragen.”  

Zelfs in coronatijden zijn er volgens de professor goede redenen om niet overhaast te werk te gaan. “Ik denk dat het beter is om het in het kader van een onderzoek te doen, zodat je op het einde van onderzoek bij een reeks patiënten effectief een antwoord hebt op je vragen. Als je het ongecontroleerd gaat toedienen in een bevolking, zal je nooit een definitief antwoord hebben, noch over de effectiviteit, noch over de veiligheid van de behandeling, wat heel belangrijk is.”

Tot slot merkt Meyfroidt op dat hij ook met Amerikaanse wetenschappers gaat samenwerken om wereldwijd alle studies te bundelen. Op die manier willen wetenschappers over de hele wereld het onderzoek naar de werking van bloedplasma als therapie tegen COVID-19 wél versnellen. “Op die manier willen we vroeger een resultaat hebben dan we normaal zouden hebben als we onze studies allemaal apart zouden bekijken.”

Beluister hier een gesprek met professor Meyfroidt:

Zes vragen en antwoorden

VRT NWS stelde bij het begin van de coronacrisis al zes vragen over het Belgische bloedplasma-onderzoek. De antwoorden leest u in dit uitgebreide artikel.

Meest gelezen