Archieffoto: ministers Pieter De Crem (links) en Koen Geens (rechts)

Minister De Crem: "Jambon en federale politie waren op de hoogte van politie-optreden", Jambon bereid om uitleg te geven

Volgens minister van Binnenlandse Zaken Pieter De Crem (CD&V) waren zowel de federale politie als Jan Jambon (voormalig minister van Binnenlandse Zaken en nu Vlaams minister-president, N-VA) op de hoogte van het politie-optreden in Charleroi. Dat heeft hij gezegd in een speciaal bijeengeroepen Kamercommissie van Binnenlandse Zaken en Justitie. Daar worden de respectieve ministers De Crem en Koen Geens (CD&V, Justitie) aan de tand gevoeld over het hardhandige politieoptreden in de luchthaven van Charleroi, waarbij er 2,5 jaar geleden een Slovaakse man stierf. Minister-president Jambon laat bij monde van zijn woordvoerder weten dat hij toelichting wil komen geven in de Commissie.

Beide ministers worden aan een spervuur van vragen onderworpen. Bij de parlementsleden klinkt er heel wat verontwaardiging over de feiten én over het verloop van het onderzoek. Meerdere parlementsleden nemen het woord "doofpotoperatie" in de mond. Kort samengevat vragen ze zich af: wie wist wat op welk moment? Hoe kan het dat dit pas na 2,5 jaar naar boven komt? Is er sprake van een doofpotoperatie? Waarom duurt het onderzoek zo lang en wanneer zal het afgesloten worden? Zijn er fouten gemaakt in de uitwisseling van informatie tussen het parket en de politie? 

De feiten in een notendop, waar gaat het over?

Meer dan twee jaar geleden, op 23 februari 2018, wil Jozef Chovanec, een Slovaakse man, een vlucht nemen vanop de luchthaven van Charleroi. Maar hij gedraagt zich agressief en wordt door de politie van het vliegtuig gehaald en in een cel gestoken. Daar loopt het volledig mis. Chovanec slaat een volle minuut met zijn hoofd tegen de muur, zes agenten proberen hem in bedwang te houden, één agent gaat 16 minuten op hem zitten, een vrouwelijke agente doet de Hitlergroet en na meer dan veertig minuten komt een ambulancier de cel binnen die Chovanec meteen een injectie geeft met een kalmeringsmiddel. Maar Chovanec krijgt een hartstilstand en overlijdt enkele dagen later. Meer dan twee jaar lang wordt er intussen al een onderzoek gevoerd en vorige week zijn de camerabeelden van de politie-actie gelekt in de media. 

Minister van Binnenlandse Zaken Pieter De Crem (CD&V) moet zich als eerste verdedigen. Hij benadrukt wel dat hij op het moment van de feiten nog géén minister was en dat hij ook nadien niet op de hoogte werd gesteld. "Laat mij heel duidelijk zijn over dit specifieke incident, ik was niet op de hoogte van wat er gebeurd is op de luchthaven van Charleroi en had evenmin kennis van de beelden."

Wie was er dan wél op de hoogte? "De federale politie werd op 27 februari om 18u42 op de hoogte gesteld op het niveau van de protocolofficier", vertelt De Crem. "De federale politie was dus op de hoogte van het incident op zich maar niet van de beelden."

De federale politie was dus op de hoogte van het incident op zich, maar niet van de beelden

Minister van Binnenlandse Zaken Pieter De Crem

En ook zijn voorganger Jan Jambon (N-VA) was op de hoogte, benadrukt De Crem: "Mijn voorganger heeft in 2018 contact gehad met de Slovaakse ambassadeur waarbij het overlijden van de heer Chovanec werd besproken. De kabinetschef van mijn voorganger heeft trouwens een verslag ontvangen van de dienst protocol van Buitenlandse Zaken over hun contacten met de ambassadeur."

Bekijk de journaalreportage over de recentste ontwikkelingen in de commissies:

Video player inladen...

Mijn voorganger heeft in 2018 contact gehad met de Slovaakse ambassadeur waarbij het overlijden van de heer Chovanec werd besproken

Minister van Binnenlandse Zaken Pieter De Crem

Het kabinet-De Crem verduidelijkt wel dat ook Jambon alleen van de feiten op de hoogte was, en dus niet van de beelden. Volgens het kabinet ging er op 1 maart 2018 een mail van het kabinet van Jambon naar de federale politie dat ze de Slovaakse ambassadeur gingen ontvangen. Vier maanden later, op 2 juli, verklaarde die ambassadeur dan aan Buitenlandse Zaken dat het contact doorgegaan is. Uiteindelijk wordt het verslag van die ontmoeting op 4 juli overgemaakt aan de kabinetschef van Jambon.

Maar het blijft opmerkelijk, want enkele dagen geleden tweette de woordvoerder van Jambon nog dat Jambon niet op de hoogte was van de feiten in Charleroi.

Kabinet Jambon: "Nieuwe elementen, we zoeken dit uit"

Het kabinet van minister-president Jan Jambon (N-VA) laat weten dat wat minister De Crem zegt "nieuw" is: "Er zijn nieuwe elementen, de informatie over dat incident hebben wij niet gekregen. Maar we gaan nu uitzoeken hoe de vork precies in de steel zit en daarna toelichting geven aan de commissie." Ook de federale politie laat weten dat ze meer uitleg willen komen geven in de commissie.

We gaan nu uitzoeken hoe de vork precies in de steel zit en daarna toelichting geven aan de commissie

Kabinet van minister-president Jambon

Minister van Justitie Koen Geens (CD&V) heeft vervolgens een overzicht van het onderzoek gegeven - voor zover hij dat kan, dus zonder het geheim van het onderzoek of het medisch geheim te schenden. Volgens hem gaf de magistraat van dienst ook meteen het bevel om een dokter te laten komen. "De dokter kwam ter plaatse en attesteerde dat de betrokkene geschikt was om opgesloten te blijven in een cel."

Op de vraag of hij zélf op de hoogte was, antwoordt hij: "Het spreekt voor zich dat na 6 jaar Justitieminister geweest te zijn, men onvermijdelijk een gewetensonderzoek doet over de vraag: "Wist ik dit en had ik dit moeten weten?" Het valt niet uit te sluiten dat ik het persbericht dat toen door het parket verspreid is, gelezen heb. Het spijt mij dat het mij niet méér opgevallen is, maar als u dat persbericht opnieuw leest, zal u merken dat het een relatief onschuldig persbericht leek. Indien dat persbericht zou gegaan zijn over het gevangeniswezen zoals gisteren de moord op een gevangene in Leuven, dan geef ik onmiddellijk instructies aan mijn kabinet om naar de feiten te kijken. [...] Ik kom alleen tussen wanneer het over mijn diensten gaat - gevangenis, gerechtelijke politie -. Dat zijn reflexen die in mijn hoofd zitten."

Het spijt mij dat het mij niet méér opgevallen is, maar als u dat persbericht opnieuw leest, zal u merken dat het een relatief onschuldig persbericht leek

Minister van Justitie Koen Geens

En nog opvallend: op 16 september 2019 weigerde de onderzoeksrechter nog een reconstructie, en gisteren heeft de onderzoeksrechter dan toch beslist om toch een reconstructie te houden.

Bekijk ook de analyse van onze justitiereporter ter plaatse Anne Vanrenterghem: 

Video player inladen...

Wat gebeurde er allemaal sinds die fatale avond in de politiecel van de luchthaven van Charleroi tot nu? Onze redactie maakte een tijdslijn, die kan u hier vinden.

Meest gelezen