Hoe kan het dat niemand de bewakingsbeelden uit de politiecel in Charleroi eerder te zien kreeg?

Zowel de top van de federale politie, als het Comité P, dat toezicht houdt op de werking van de politiediensten, als het kabinet van de minister van Binnenlandse Zaken had de bewuste beelden van het hardhandig politie-optreden in Charleroi tot vorige week nooit gezien. Hoe kan dat? Er wordt gewezen naar het geheim van het onderzoek. Maar hadden ze zelf stappen kunnen zetten om de beelden wél te kunnen zien? Ja, zo blijkt.

Vorige week woensdag publiceerde Het Laatste Nieuws schokkende beelden van een hardhandig politie-optreden in een politiecel in de luchthaven van Charleroi dat uiteindelijk tot de dood van de Slovaak Jozef Chovanec zou leiden. De beelden dateren van 24 februari 2018.

De publicatie van de beelden zette heel wat in beweging. De publieke opinie reageerde geschokt, maar ook op de allerhoogste niveaus gebeurde er van alles. De nummer twee van de federale politie zette een stap opzij, de baas van de luchtvaartpolitie werd overgeplaatst, de Hoge Raad voor de Justitie opende een onderzoek, de agente die tijdens de interventie een Hitlergroet deed, werd op binnendienst gezet, de onderzoeksrechter besliste dat er toch een reconstructie moest komen en de Kamercommissies Binnenlandse Zaken en Justitie werden speciaal samengeroepen.

Hoe kan het dat het meer dan twee en een half jaar duurde vooraleer al die stappen werden gezet?

Op de hoogte van het incident

Hoe kan het dat het meer dan twee en een half jaar duurde vooraleer al die stappen werden gezet? Zowel de federale politie, Comité P als het kabinet van toenmalig minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon (N-VA) werd meteen na het incident, eind februari 2018, al op de hoogte gebracht van de feiten. Dat een agente een Hitlergroet bracht en dat er een uitgelaten sfeer was, werd hen niet gemeld.

Er was een verslag van de luchtvaartpolitie van het incident, er was een klacht van de weduwe van Chovanec én er was een opmerkelijke nota van de Slovaakse ambassadeur die het had over een "gespierde arrestatie van de ordediensten".

De Slovaakse ambassade deed verschillende pogingen om de ernst van de situatie te benadrukken. De Slovaakse ambassadeur in Brussel werd verschillende keren ontvangen op kabinetten (op 27 februari 2018 bij Buitenlandse Zaken, op 2 maart 2018 bij Binnenlandse Zaken en op 2 juli 2018 nog eens bij Buitenlandse Zaken) en de Belgische ambassadeur in Wenen werd op het matje geroepen.  Kortom, op het hoogste diplomatieke niveau gingen er verschillende alarmbellen af. Maar de opmerkelijke beelden kreeg niemand te zien tot vorige week. Hoe kan dat?

Op het hoogste diplomatieke niveau gingen er verschillende alarmbellen af.

Geheim van het onderzoek...

Meteen na het incident diende de weduwe van Chovanec een klacht in, waardoor er een onderzoeksrechter aan zet kwam. Het is de onderzoeksrechter die dan tijdens een geheim gerechtelijk onderzoek onafhankelijk beslist wat onderzocht wordt en welke stappen moeten worden gezet.

Die onderzoeksrechter heeft meteen beslag laten leggen op de bewakingsbeelden. De onderzoeksrechter was dan ook één van de weinige mensen die beschikte over de bewuste beelden. Enkel de parketmagistraten die het dossier opvolgden, de politiediensten van de algemene inspectie die het onderzoek uitvoerden en de partijen die af en toe inzage kregen, hadden dus toegang tot de beelden.

.. met mogelijkheden om inzage te krijgen

Betekent dat dan ook dat niemand anders die beelden effectief had kunnen opvragen? Zowel de top van de federale politie als het Comité P als het kabinet-Jambon werd door de Slovaakse ambassade gewezen op de ernst van de feiten en op een "gespierde arrestatie" met verstrekkende gevolgen.  Zijn er juridisch gezien andere mogelijkheden dan wachten tot het gerechtelijk onderzoek afgelopen is? Ja, zo blijkt.

Het strafprocesrecht voorziet dat iedereen, mits motivering, aan de procureur des Konings kan vragen om inzage te krijgen in een strafdossier en om stukken uit het dossier te kunnen krijgen. Het is dan aan de procureur om te beslissen of hier wordt op ingegaan. Volgens onze informatie heeft niemand, tot vorige week, die vraag gesteld.

Iedereen kan, mits motivering, vragen om inzage te krijgen in een strafdossier.

Het argument dat er een gerechtelijk onderzoek aan de gang was en dat er daardoor dus geen eerdere stappen konden worden gezet, gaat niet op.  Het is juridisch gezien perfect mogelijk om, als er daarvoor goede redenen zijn, een vraag te stellen om inzage te krijgen in een strafdossier.

Het loutere feit dat een man sterft na een omstreden politie-optreden in een politiecel en het feit dat er langs alle diplomatieke wegen getracht wordt om de ernst van de feiten te benadrukken, kunnen voor een politietop of een kabinet redenen zijn om zo'n inzage te vragen. Maar die vraag werd niet gesteld.

Meest gelezen