BELGA

Huidige baas federale politie wees kabinet-Jambon in 2018 als verbindingspersoon op zaak-Chovanec: "Trigger voor vragen"

Marc De Mesmaeker, de huidige baas van de federale politie, heeft voor het eerst zelf gereageerd op de affaire-Chovanec. "Ik wil dat de feiten van 2,5 jaar geleden tot op het bot worden onderzocht." Ook De Mesmaeker zelf kreeg toen, in 2018, te maken met de zaak, omdat hij toen de verbindingspersoon was tussen de politie en de minister van Binnenlandse Zaken. Hij bevestigt dat zijn diensten destijds gesignaleerd hebben aan het kabinet van Jambon dat er vragen zouden kunnen komen over de zaak.

De zaak-Chovanec doet heel wat stof opwaaien. 2,5 jaar geleden stierf de Slovaakse man Jozef Chovanec na een hardhandig politieoptreden in de politiecel op de luchthaven van Charleroi. Op beelden van de interventie is te zien hoe een agent 16 minuten lang bovenop de man zit, een andere agente doet intussen een Hitlergroet. 

Nu heeft de baas van de federale politie, Marc De Mesmaeker, voor het eerst gereageerd: "Het politieoptreden in Gosselies van februari 2018 heeft heel wat reacties en verontwaardiging losgeweekt bij de media, de bevolking, de overheden en niet het minst, het eigen korps. Ik wil dat de feiten van 2,5 jaar geleden tot op het bot worden onderzocht."

Ik wil dat de feiten van 2,5 jaar geleden tot op het bot worden onderzocht

Marc De Mesmaeker

Maar, na de dood van Chovanec, was De Mesmaeker ook zelf betrokken bij de zaak.

Van 2011 tot juni 2018 was De Mesmaeker immers directeur-generaal van het Administratief-Technisch Secretariaat van Binnenlandse Zaken (SAT). In die functie was hij een verbindingspersoon tussen de politie en de minister van Binnenlandse Zaken. Achtereenvolgens waren dat in die periode Joëlle Milquet (CDH), Melchior Wathelet jr. (CDH) en Jan Jambon (N-VA).  

De Mesmaeker bevestigt aan VRT NWS dat hij op 26 februari 2018 (dus 3 dagen na de feiten, en net voor het overlijden van Chovanec) "een mail van een kabinetsmedewerker (van Binnenlandse Zaken, red.) heeft ontvangen." De inhoud? "Een eerste relaas van de feiten, namelijk een incident in de luchthaven van Gosselies (zonder beelden). Deze mail werd mij ter informatie bezorgd."

VRT NWS kon gisteren al beslag leggen op de inhoud van die mail. "Vreemd verhaal", schrijft de kabinetsmedewerker. "Slovaakse ambassadeur vraagt hierover onderhoud met minister."

Op 1 maart 2018 (dus 2 dagen na het overlijden van Chovanec) stuurt een van zijn medewerkers op zijn beurt een mail aan de kabinetsmedewerkers van Jambon. Er was immers een persoverzicht van de federale politie verstuurd, waarin gewag gemaakt werd van de zaak. "Nu ook in de pers - trigger voor vragen...", schrijft de medewerker van De Mesmaeker. De Mesmaeker krijgt een kopie van die mail. 

Volgens de schriftelijke verklaring van De Mesmaeker werd hij zelf niet uitgenodigd voor het consulair onderhoud, en nam hij er ook niet aan deel. "Ik oordeel dat het SAT en ikzelf transparant en correct hebben gehandeld, overeenkomstig de verantwoordelijkheden van de dienst." Dinsdag zal De Mesmaeker uitleg komen geven in de Kamercommissie, net als Catherine De Bolle, de vorige baas van de federale politie. De Mesmaeker volgde De Bolle op in juni 2018, dus 3 maanden na de feiten. 

Administratief-Technisch Secretariaat van Binnenlandse Zaken (SAT)

Marc De Mesmaeker was dus directeur-generaal van het Administratief-Technisch Secretariaat van Binnenlandse Zaken (SAT) van 2011 tot juni 2018. Dat is een dienst die bestaat uit zeker 7 personen, die gedetacheerd zijn vanuit zowel de federale als de lokale politie. Het SAT heeft als taak om de minister van Binnenlandse Zaken bij te zijn in beleidsbeslissingen in verband met de geïntegreerde politiedienst, op administratief en technisch vlak.

Het secretariaat kan advies geven en voorstellen doen in de diverse werkdomeinen van het politiebestel. Dat gaat dan bijvoorbeeld over de politionele informatiehuishouding of regelgeving, de werking of indeling van politiezones of ook over bepaalde technische of logistieke aspecten van operationele kwesties, zoals bijvoorbeeld grote evenementen. Het SAT bereidt dan een dossier voor, dat de minister in staat moet stellen om binnen zijn bevoegdheden een onderbouwde beslissing te nemen. Ze zijn ook betrokken in de behandeling van de parlementaire vragen. Het SAT communiceert ook met zijn tegenhanger bij de minister van Justitie en Defensie - het SAT Justitie en Defensie- en met bijvoorbeeld de Dienst Veiligheid en Preventie van Binnenlandse Zaken of met het nationale crisiscentrum.

Zodoende staat het SAT in voor de "verbinding" tussen het kabinet van Binnenlandse Zaken en de beide politiecomponenten. De bedoeling is dat alle relevante informatie wordt gedeeld. Ook in het dossier Chovanec werd inderdaad informatie gedeeld. De Mesmaeker meldt zelf dat er daarover twee contacten zijn geweest tussen het SAT en het kabinet Binnenlandse Zaken, waar Jan Jambon toen minister was. 

Bekijk hier het verslag van "Het Journaal":

Video player inladen...

Meest gelezen