Met de gele trui rijden door de rode coronazone: hoe verantwoord is de Tourstart?

Zowat twee maanden later dan normaal is de Ronde van Frankrijk vandaag vertrokken in Nice, middenin een rode coronazone. Ook aankomststad Parijs kleurt momenteel bloedrood. Toch heeft tourorganisator ASO groen licht gekregen van de Franse autoriteiten. Hoe verantwoord is dat en hoe is de Tour daarin geslaagd? "ASO is zo machtig dat ze dat door de strot van iedereen kunnen duwen."

De situatie in Frankrijk is momenteel verre van rooskleurig. Het coronavirus heeft een tweede adem gevonden en demarreert, om bij de wielertermen te blijven. In tientallen departementen is het aantal nieuwe vastgestelde besmettingen de laatste tijd toegenomen. Nice, waar de Tour start, behoort tot de kopgroep en is rood ingekleurd. Ook de hoofdstad Parijs waar de renners normaal gezien op 20 september op de Champs-Élysées aankomen kleurt voorlopig rood.

Lees verder onder de foto van de Champs-Élysées bij de Tour vorig jaar:

(c) Nico Vereecken / PhotoNews

De organisatie van de Tour de France heeft strenge maatregelen genomen om de wielerwedstrijd zo veilig mogelijk te laten verlopen. De renners en hun entourage reizen in bubbels. Het contact met de buitenwereld wordt zoveel mogelijk beperkt. De Tour blijft toegankelijk voor het publiek, maar met beperkingen. Mondmaskers zijn verplicht, bij de start- en aankomstzone zijn maximaal 5.000 mensen toegelaten en de beklimmingen zijn alleen te voet of per fiets bereikbaar.

Je hebt weinig vat op wat je binnenhaalt aan potentiële infecties

Epidemioloog Pierre Van Damme (UAntwerpen)

Epidemioloog Pierre Van Damme (UAntwerpen) is zelf een wielerfanaat, maar vindt het geen goed idee dat de Tour doorgaat. "Je brengt mensen bij elkaar uit verschillende landen waarbij je heel weinig vat hebt op wat je binnenhaalt aan potentiële infecties", zegt hij. "Je gaat van het ene departement naar het andere, dat is een rondreizende mogelijkheid voor het virus om mee te reizen. Zoiets wil je niet in de hand werken tijdens een epidemie."

Enorme economische belangen

De Franse overheid denkt er voorlopig nog niet aan om de Tour af te gelasten. Daarvoor zijn de economische belangen veel te groot. "Een maand lang zijn de spots op Frankrijk gericht", legt Jos Verschueren uit. Hij geeft Sportmanagement aan de VUB. "De beelden van mooie Franse chateaus en landschappen gaan heel de wereld rond. Bereken daar de waarde maar eens van om Frankrijk zo te promoten. De Franse overheid gaat ASO geen stokken in de wielen steken."

De Tour is belangrijker dan al de rest samen

Marko Heijl, Sponsorship Manager Soudal

De Tour creëert elk jaar een omzet tussen de 100 en 200 miljoen euro. Zowat 70 procent daarvan komt van de televisierechten, een kwart van de sponsors en een kleine minderheid van de steden die graag diep in de buidel tasten om het tourcircus door hun straten te laten passeren. De Grand Départ in Brussel vorig jaar heeft bijvoorbeeld ongeveer 11 miljoen euro gekost. De meningen zijn verdeeld over de terugverdieneffecten daarvan.

Lees verder onder de foto van de Tourstart in Brussel vorig jaar:

AFP or licensors

Voor de sponsors is de Tour het eerste grote sportevenement dit jaar nadat onder meer de Olympische Spelen en het EK Voetbal zijn geschrapt. "De Tour is belangrijker dan al de rest samen", zegt Marko Heijl, sponsorship manager bij Soudal, met een boutade. "De Ronde van Vlaanderen is misschien een heilige dag in Vlaanderen, maar die wordt niet gevolgd in China of in Duitsland. Terwijl dat net belangrijke afzetmarkten voor Soudal zijn. De Tour wordt daar wel gevolgd. Zelfs de Amerikanen zijn ermee bezig en dat zijn wieleranalfabeten."

Het Kempische bedrijf is een van de hoofdsponsors van wielerploeg Lotto-Soudal, de ploeg waar net voor de Tour al twee stafleden "niet-negatief" testen op het coronavirus. Normaal zou de hele ploeg uitgesloten worden van de Tour, maar de regel die dat bepaalde is op de valreep versoepeld. Een versoepeling waar Van Damme overigens niet over te spreken is. Heijl is hoe dan ook blij dat de Ronde van start kan gaan. "Als de Franse overheid beslist dat die Tour moet doorgaan, kan doorgaan en mag doorgaan, dan zijn wij daar blij mee."

Lees verder onder de foto:

Waarom sportevenementen wel en cultuur niet?

"De economische druk om het evenement te laten doorgaan is heel groot", zegt ook sporteconoom Wim Lagae (KU Leuven). "Daarnaast is er een soort socio-culturele opluchting, omdat we nu drie weken lang iets verbindends hebben om over te praten. We kunnen zo ontsnappen aan de dagelijkse coronadruk." Lagae vermoedt dat sport op deze manier misschien zelfs sterker uit corona kan komen, "omdat we het sociale aspect meer gaan waarderen".

Alleen blijft een groot deel van de sporters nu in de kou staan. "Het lokale wielrennen en het jeugdwielrennen heeft een enorme klap gekregen met corona. Voor het jeugdwielrennen is 2020 een dramatisch jaar", zegt Lagae. "De meubelen worden gered voor de top van de piramide, de profrenners die straks aan de start in Nice gaan staan. Daar zie je meteen wat economisch belangrijk is en wat duidelijk minder belangrijk is."

Sport is cultuur en cultuur is in veel gevallen topsport

Jos Verschueren, Sportmanagement VUB

Grote evenementen die verbindend kunnen werken, doen naast sport ook aan cultuur denken. Alleen is het nog wachten op de eerste grote culturele evenementen, terwijl de Tour wel al kan uitrijden. "Sport is cultuur en cultuur is in veel gevallen topsport", zegt Verschueren, "maar er bestaat in de cultuur geen speler zoals ASO. Het theaterfestival van Avignon bijvoorbeeld komt niet zoals de Tour op het scherm in meer dan 100 landen."

Lees verder onder de foto van het theaterfestival in Avignon:

"Onderschat niet wat we kunnen", zegt Tom Kestens van de Crisiscel Cultuur. "We staan heel dicht bij de verschillende beleidsmakers en de virologen. We doen op een hoog niveau aan belangenbehartiging. Het probleem is dat er geen snelheid wordt ontwikkeld wanneer het kan." In Vlaanderen is dat volgens Kestens vooral het geval, omdat er geen aparte cultuurminister is.

De economische belangen van cultuur zijn nochtans ook enorm

Epidemioloog Pierre Van Damme (UAntwerpen)

Van Damme waarschuwt voor twee maten en twee gewichten. "Mochten we een cultureel evenement van de omvang van de Tour laten doorgaan, niemand zou dat begrijpen. De economische belangen van de culturele sector in Europa zijn nochtans ook enorm", zegt de epidemioloog. "Als we uitzonderingen gaan beginnen toe te staan, is het hek helemaal van de dam en dan kan alles."

Haalt de Tour Parijs?

Het blijft afwachten of de Tour effectief de eindmeet in Parijs zal halen. Wielercommentator Michel Wuyts is er niet gerust op. "Ik ga ervan uit dat er 40, ja zelfs 50 procent kans is dat de Tour niet uitgereden wordt", zei hij gisteren nog op Radio 2. Ook Van Damme ziet het nog niet meteen goed komen. "Voor hetzelfde geld is de winnaar de enige die COVID19-negatief is op het einde en heeft het niets meer met wielrennen te maken."

Dit is toch wat spelen met vuur

Jos Verschueren, Sportmanagement VUB

Bij Tourorganisator ASO heerst iets meer optimisme. "De Tour heeft een uitzonderlijk statuut waardoor de wedstrijd niet onder de verschillende departementen valt waar we door koersen", liet de persverantwoordelijke van Tourorganisator ASO optekenen bij Sporza. "We doen er alles aan om de karavaan tot in Parijs te krijgen."

Verschueren vindt hoe dan ook dat de tourorganisatie grote risico’s neemt. "Veel grotere risico’s dan er bij andere grote competities genomen worden. Je kunt niet zoals bij de NBA met z’n allen in één hotel zitten en op dezelfde locatie spelen. Je kunt niet op dezelfde plaats rondjes rijden, maar het is toch wat spelen met vuur", zegt hij. "Ik denk dat het ASO zo machtig is dat ze dat door het strot van iedereen kunnen duwen."

Meest gelezen