Coronasteun raakt niet bij mensen in financiële problemen door administratieve last

De procedure om financiële steun te kunnen geven aan mensen die hun rekeningen niet meer kunnen betalen door de coronacrisis, is te omslachtig. Dat zegt de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten. De OCMW's hebben daar van de federale overheid een extra budget van 125 miljoen euro voor gekregen. Maar de administratieve voorwaarden zijn onnodig zwaar, zegt de VVSG. Bovendien kan de steun enkel gegeven worden binnen de korte periode die nog rest tot het einde van het jaar.

Tijdens de coronacrisis is het inkomen van heel wat mensen gedaald. Sommigen slagen er niet meer in om de rekeningen van bijvoorbeeld verwarming, elektriciteit of zelfs de huishuur te betalen. De OCMW's kregen van de federale overheid 125 miljoen euro om net die mensen te kunnen helpen.

"Maar de administratieve voorwaarden voor die steun zijn zo zwaar, dat het voor de maatschappelijke werkers bijna ondoenbaar is om dat ook nog erbij te nemen", zegt Nathalie Debast van de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten.  

Veel papierwerk

Voor elke persoon die komt aankloppen, moet een doorgedreven sociaal onderzoek gebeuren. "Dat betekent één of meerder huisbezoeken, allerlei bewijsstukken verzamelen, de gezins- en arbeidssituatie beschrijven en dus een lijvig dossier bijeen schrijven", vertelt Gerry Van de Steene van het OCMW in Sint-Niklaas. "Daarna moet elk dossier apart beoordeeld worden door het bijzonder comité van de gemeente."

Er komt dus heel wat papierwerk bij kijken, klaagt Van de Steene aan, terwijl de OCMW's veel sneller zouden kunnen zien waar mensen inkomenverlies hebben geleden, als een aantal bestaande informatiesystemen ontsloten zouden worden. "Dan zouden we gewoon, zoals bij andere systemen, op basis van lijsten kunnen tussenkomen."

Dat zegt ook de Mechelse schepen voor Sociale Zaken Gabriella De Francesco (Groen) in "De ochtend" op Radio 1: "Ik denk dat die bewijzen niet nodig zijn, het kan zich beperken tot één loonbrief. Het kan ook veel simpeler: mochten wij een lijst krijgen met de mensen die op technische werkloosheid zijn gevallen en eigenlijk al een laag loon hadden, van wie we dus echt wel zeker zijn dat ze financiële moeilijkheden hebben, dan vind ik dat die bewijslast er al bijna niet meer moet zijn."

Op die manier kunnen de OCMW's ook mensen aanspreken die ze anders niet kunnen bereiken, want niet alle mensen die problemen hebben, kloppen spontaan aan bij het OCMW, zegt de VVSG. "Daarom is het belangrijk dat OCMW's zelf de eerste stap zetten."

Mechelen kreeg van de federale overheid 910.000 euro om mensen in moeilijkheden te ondersteunen. Geld dat echt wel het verschil maakt, benadrukt De Francesco, "maar het moet wel efficiënt blijven".

Wat de bedoordeling door het bijzonder comité betreft, vraagt de VVSG meer vertrouwen van de federale overheid, "anders wordt dit een maat voor niks". "OCMW's doen al jaar en dag niets anders dan het beoordelen van situaties", vindt Debast, "ze hebben daar eigen systemen voor ontwikkeld en de maatschappelijk werkers weten waaraan ze moeten toetsen. Alleen bij zogenoemde twijfelgevallen moet het bijzonder comité normaalgezien de knoop doorhakken. 

Beluister het gesprek met Mechels schepen voor Sociale Zaken Gabriella De Francesco in "De ochtend":

Te korte periode

Ook de periode waarin de steun gegeven kan worden is té kort, klinkt het. De middelen moeten voor het einde van het jaar uitgegeven zijn, anders moeten ze worden terugbetaald aan de federale overheid.

"Uit eerdere crisissen weten we dat mensen vaak nog een tijdje op spaargelden overleven of op andere manieren en het pas na verloop van tijd niet meer redden", zegt Van de Steene, "en dan pas komen ze aankloppen bij het OCMW. We verwachten de piek pas tegen het einde van dit jaar, begin volgend jaar en dan mogen we die middelen niet meer gebruiken."

"We gaan ons uiterste best doen om zoveel mogelijk mensen te bereiken, maar de termijn is superkort", zegt De Francesco. Het VVSG vraagt daarom aan de federale overheid om de 125 miljoen euro te mogen spreiden over dit én volgend jaar. "We gaan dat ook nodig hebben", zegt De Francesco, "want de crisis eindigt niet op 31 december."

Meest gelezen