Een van de foto's van hoofdpersonage Bonnie uit "De Bende van den Bar"

Thriller online lezen met een soundtrack bij? Zo lanceert Anne Claes haar debuut: "Digitaal is nieuwe normaal"

Een boek volledig online publiceren, per hoofdstuk, met een fotoreeks bij en een muziekplaylist die aansluit bij het verhaal: op die manier heeft schrijfster Anne Claes (35) haar debuut "De Bende van den Bar" gelanceerd. De 27 hoofdstukken staan sinds begin deze week online. Een idee dat al enkele jaren lag te rijpen, heeft - niet toevallig - in volle coronacrisis concreet vorm gekregen. En Claes gelooft in dit concept, want ze werkt al aan een opvolger. "Of het grote publiek hier klaar voor is, weet ik niet, maar op alle vlakken wordt digitaal steeds meer het nieuwe normaal", vertelt ze aan VRT NWS.

Het idee voor “De Bende van den Bar” kreeg Anne Claes (35) een zestal jaar geleden. Hoofdpersonage Bonnie (21) komt in het misdaadmilieu terecht, waar geweld, seks, drugs en rock ’n roll haar pad kruisen. Een voltijdse job en 2 kinderen hebben “het digitale Romeo en Julia-verhaal in een rauw – zwart leren – jasje" zoals Claes haar debuut omschrijft, noodgedwongen een tijdlang in haar hoofd gehouden. Maar toen kwamen corona en een lockdown, en voor Claes ook de deeltijdse werkloosheid.

“Mijn wereld stond op zijn kop, en plots was het momentum daar om mijn verhaal naar buiten te brengen. Ik had tijd om mijn project van a-tot-z uit te werken. En mijn publiek had misschien ook tijd, en nood aan een verhaal om volledig in te ontsnappen”, vertelt ze.

Het verhaal zat al jaren in mijn hoofd, maar de lockdown gaf me de tijd om het volledig en multimediaal uit te werken.

Anne Claes, schrijfster

Resultaat: een digitale thriller met 27 hoofdstukken. Van midden mei tot nu publiceerde Claes telkens 2 hoofdstukken per week, op vaste momenten. En dat enkel op een website waar het boek stilaan zijn uiteindelijke vorm kreeg. Maar het bleef niet bij woorden: er volgden zwart-wit foto’s, een playlist op Spotify, en accounts op Facebook en Instagram.

“Op die manier stond ik rechtstreeks in contact met mijn lezers. Wat heel fijn is als beginnend schrijver, zeker als je verhaal al een tijdje aan het rijpen is. Geld heb ik hier niet aan verdiend, want ik heb mijn boek gratis de wereld in gestuurd. Maar ik wilde dat verhaal zó graag op mijn eigen manier vertellen. Waarom niet eerst een publiek creëren en dan pas nadenken over hoe dat geld kan opbrengen?”, vindt ze.

Na "bingewatchen" nu "bingereaden"?

Per maand heeft het boek enkele honderden bezoekers naar de website gelokt. “Niet slecht, maar meer mag altijd”, lacht ze. “Met mondjesmaat de hoofdstukken lossen: dat heb ik bewust gedaan. De reacties daarop zijn verdeeld: soms hoor ik frustratie, omdat lezers het vervolg moeten afwachten. Wat eigenlijk een goed teken is: wie in het verhaal stapt, wil duidelijk weten hoe het verder gaat. Verschillende hoofdstukken opsparen, om ze dan te “bingereaden”: dat is natuurlijk ook een optie”.

Claes’ concept levert in elk geval een nieuwe leesbeleving op online. Eentje die – in tegenstelling tot streamingplatforms - om wat geduld vraagt. En dat in een tijd waarin we onze favoriete films, series en muziek wél in een vingerknip binnen handbereik hebben.  Deze digitale roman die per hoofdstuk wordt prijsgegeven doet eerder denken aan het klassieke vervolgverhaal zoals kranten ze vroeger publiceerden, maar dan wel in een hedendaags jasje.

“Een verhaal lezen op een scherm, in verschillende fases: dat vraagt een aanpassing van het publiek. En het is misschien niet voor iedereen weggelegd - zoals de e-reader - maar het spreekt tegelijk een nieuw publiek aan. Een jongere generatie, of mensen voor wie de drempel naar een klepper van honderden pagina’s te groot is. Dit is een boek in snackvorm, met audiovisuele extraatjes die de verbeelding kunnen aanwakkeren. In het non-fictiegenre bestaan er tal van succesvolle blogs. Waarom dat format niet opentrekken naar fictie?”

De soundtrack bij een film bepaalt de sfeer. Met een playlist bij een online boek kan je net hetzelfde doen.

Anne Claes, schrijfster

Het multimediale verhaal is gaandeweg geëvolueerd. Maar dat er muziek bij het boek zou horen, was voor Claes evident. “Ik ben een grote muziekliefhebber, en in films en series merk je hoe hard je een bepaalde sfeer kan oproepen met muziek. Dat mis ik zelf soms als ik een boek lees: een soundtrack erbij, die aansluit bij het verhaal.”

Maar het bleef niet bij een Spotifylijst met bestaande nummers. “In het boek zingt een van de personages een liedje. De tekst daarvoor heb ik zelf geschreven, en met wat hulp heb ik het laten opnemen op muziek, zodat lezers het nummer effectief kunnen beluisteren bij het verhaal”, vertelt ze. “En dit is nog maar het begin: online zijn er oneindig veel mogelijkheden om een verhaal vorm te geven. Als je bijvoorbeeld werkt met een login, dan kunnen lezers inpikken waar ze de vorige keer zijn gestopt. Of al scrollend zou je bijvoorbeeld automatisch de muziek bij een bepaalde scène kunnen laten afspelen.”

De Bende van den Bar

Naar een Netflix voor boeken?

Reacties uit de boekenwereld heeft Claes nog niet gekregen. “Ik heb geen contact gezocht met een uitgever: dit verhaal is de ruwe versie die ik in mijn hoofd had. Ik heb volledig mijn zin gedaan. En ik geloof dat hier een toekomst in zit. Een online verhaal is perfect complementair met klassieke publicaties. Ik leerde een tiental jaar geleden in een opleiding voor het werk dat “digitaal het nieuwe normaal wordt”. Dat is me altijd bijgebleven. Dé vraag is: zullen mensen op termijn tegen betaling willen inloggen om een nieuw boek te lezen? Nu misschien niet, over 5 jaar mogelijk wel. Hoe leuk zou het dan zijn om met Nederlandstalige auteurs een “Netflix voor literatuur” te maken?”

De lockdown heeft Claes niet alleen de ruimte gegeven om haar debuut te lanceren: ze werkt al aan een opvolger. “Die zal “De Raedtsmannen” heten. Ik zit nog volop in het schrijfproces, maar ik zou tegen het einde van het jaar klaar willen zijn. Ik heb mijn basisidee met beperkte middelen uitgewerkt, we weet wat hier nog uit volgt?”

Zullen mensen op termijn tegen betaling willen inloggen om een nieuw boek te lezen? Dat is de vraag.

Anne Claes, schrijfster
De Bende van den Bar

Wat vindt de boekensector daarvan?

“Leuk project, maar auteurs die hun boeken in eigen beheer uitbrengen online: deze formule bestaat al enkele jaren”, reageert Vé Bobelyn, directeur van uitgeverij VBK België en woordvoerster van de Boekenbeurs. “Bijvoorbeeld  E.L. James die haar populaire “Fifty shades of Grey” eerst hoofdstuk per hoofdstuk in e-format lanceerde, wat uiteindelijk een succesverhaal bleek en nadien een wereldwijde bestseller werd in fysieke vorm.”

Voor veel mensen gaat er niets boven een écht boek, die beleving zal niet snel veranderen.

Vé Bobelyn, uitgeverij VBK en woordvoerder Boekenbeurs

Of een streamingformule voor boeken anno 2020 het nieuwe leesmedium wordt? Dat betwijfelt Bobelyn. “De markt van e-books blijft in België relatief klein en stabiel: ongeveer 4% van de totale boekenverkoop. Onlinemodellen zoals streaming of downloads bestaan al lang. Maar het fysieke boek blijft de absolute favoriet onder onze trouwe lezers. Het blijft voor veel mensen een beleving: het boek als hebbeding dat ze kunnen voelen en koesteren. Dat zal niet snel veranderen. Maar als boekensector stappen we zeker mee op de trein van vernieuwing. Momenteel worden audioboeken en podcasts steeds populairder: daar spelen we zeker op in. "

Op debendevandenbar.be kan je het debuut van Anne Claes gratis ontdekken.

Meest gelezen