Video player inladen...

Tv-maker Bart De Pauw moet voor de rechter komen voor stalking en elektronische overlast, hoe zat de zaak weer ineen?

Tv-maker Bart De Pauw zal zich voor de rechter moeten verantwoorden voor stalking en elektronische overlast. Dat heeft de raadkamer in Mechelen beslist. Bijna drie jaar geleden barstte de zaak-De Pauw los, nadat de televisiemaker in een videoboodschap had laten weten dat de VRT de samenwerking stopzette na meldingen van grensoverschrijdend gedrag. Maar hoe zat de zaak ook alweer in elkaar? 

Hoe het begon: met een videoboodschap op Facebook

We schrijven donderdag 9 november, 18 uur. In een videoboodschap op Facebook maakt televisiemaker Bart De Pauw - bekend van onder andere "Buiten de zone", "Schalkse ruiters", "De mol" of "Quiz me quick" - bekend dat de VRT de samenwerking na 30 jaar stopzet. "Beste mensen, ik heb een heel belangrijke mededeling te doen. Een mededeling die ik niet graag doe, maar de huidige omstandigheden dwingen mij om ze toch te doen. Voor alle duidelijkheid: dit is geen grap", begint De Pauw zijn verklaring, die enkele minuten duurt. 

"In de nasleep van #MeToo zijn er meldingen gekomen over mijn persoon." Volgens De Pauw zou het gaan over "sms-verkeer met flirterige toon" en werd er op een bepaald moment gewag gemaakt van stalking. Zelf weet hij naar eigen zeggen niet waar het precies over gaat. "De mensen kennen mij net als u als een grappenmaker, als een onnozelaar, als een zeveraar, als iemand heel onstuimig. Soms flirterig. Maar ik heb nooit de bedoeling gehad om iemand te kwetsen."

De mensen kennen mij net als u als een grappenmaker, als een onnozelaar, als een zeveraar, als iemand heel onstuimig. Soms flirterig

Televisiemaker Bart De Pauw in een videoboodschap

De reactie van de VRT laat niet lang op zich wachten. Een uurtje later, rond 19 uur, wordt er een persbericht uitgestuurd. "VRT tolereert geen enkele vorm van grensoverschrijdend gedrag, op geen enkel niveau in de organisatie en ook niet in externe producties die gelinkt zijn aan de VRT", klinkt het. Televisieprogramma's van en met De Pauw worden per direct geschrapt.

Iets wat toenmalig CEO Paul Lembrechts nog eens herhaalt. "Het gaat over een patroon van amoureuze avances die onschuldig starten, maar escaleren en overgaan in een vorm van stalking. Bart De Pauw gebruikte ook verschillende simkaarten, om het in het verborgene te houden", vertelt hij in "De ochtend" op Radio 1.

Het gaat over een patroon van amoureuze avances die onschuldig starten, maar escaleren en overgaan in een vorm van stalking

Toenmalig VRT-CEO Paul Lembrechts

Iets wat De Pauw op zijn beurt met klem ontkent. "In één week tijd is de 30 jaar die ik aan mijn carrière gewerkt heb, weg. Ik vind het onterecht. Ik had graag gehad dat we daar eens over hadden kunnen praten. Ik ben opgepakt en men heeft mij opgehangen zonder verhoor."

Een storm van reacties

Het verhaal ontlokt een storm van reacties, vanuit alle hoeken van de culturele sector. Toenmalig minister van Cultuur Sven Gatz (Open VLD) kan zich niet uitspreken over de zaak, maar benadrukt dat hij aanneemt "dat de VRT genoeg aanwijzingen heeft om tot zo'n drastische maatregel over te gaan". Later voegde Gatz daar nog aan toe: "Als het met je vrouw, je dochter, je zus of je moeder gebeurt, is het helemaal niet meer grappig, dan word je razend".

Verschillende collega-regisseurs en acteurs spreken hun hoop uit dat de zaak snel uitgeklaard wordt. "Ik ben verschrikkelijk geschrokken. Ik hoop dat de mist rond deze verhitte situatie snel optrekt", zegt Tom Lenaerts. Jan Verheyen maakt zich de bedenking of de straf wel in overeenstemming is met de klachten: "Ik heb het gevoel dat de weegschaal doorslaat naar een kant die mij een beetje ongemakkelijk maakt." En Michaël Pas vraagt zich luidop af of er in opleidingen wel voldoende aandacht geschonken wordt aan grensoverschrijdend gedrag. 

Ik ben verschrikkelijk geschrokken. Ik hoop dat de mist rond deze verhitte situatie snel optrekt

Tom Lenaerts op 10 november 2017

Hilde Van Mieghem vertelt in een interview aan VRT NWS dat ze verschillende slachtoffers persoonlijk kent: "De feiten die ik ken, zijn ver voorbij de grens." Ook regisseur Hans Van Nuffel getuigt dat hij enkele slachtoffers kent: "Hoe hij hen soms wekenlang mindfuckte op en naast de set was echt niet oké". Maar, zo zegt hij: "Bart is geen monster, maar heeft wel hulp nodig."

Bart is geen monster, maar heeft wel hulp nodig

Regisseur Hans Van Nuffel op 11 november 2017

De Pauw krijgt ook steun, de vrouwelijke medewerkers van het productiehuis van De Pauw, Koeken Troef!, publiceren een publieke steunbetuiging: "Het is voor ons erg pijnlijk om toe te kijken hoe onze baas en vooral ook goede vriend op deze manier aan de schandpaal wordt genageld", klinkt het. "Als Bart kop van Jut moet zijn om te zorgen dat grensoverschrijdend gedrag de wereld moet uitgeholpen worden, so be it, maar laten we alsjeblieft geen Weinsteins maken van zij die het niet zijn."

Laten we alsjeblieft geen Weinsteins maken van zij die het niet zijn

Vrouwelijke medewerkers van Koeken Troef!, het productiehuis van Bart De Pauw, op 10 november 2017

Excuses van De Pauw

Drie dagen na zijn video laat De Pauw opnieuw van zich horen. Bij monde van zijn advocaat Michaël Verhaeghe excuseert hij zich

"Mijn cliënt beseft nu wel dat zijn ongedwongen of informele manier van met vrouwen omgaan bij sommigen verkeerd zal zijn overgekomen. Hij heeft me verzocht om de volgende korte verklaring namens hem in dit bericht op te nemen: "Ik ben tot inzicht gekomen dat mijn speelse of flirterige manier van omgaan niet door iedereen gesmaakt wordt. Ik wil mij via deze weg dan ook bij iedereen excuseren die zich door mij geïntimideerd zou hebben gevoeld. Dat is niet oké en dat zal niet meer gebeuren."

Ik ben tot inzicht gekomen dat mijn speelse of flirterige manier van omgaan niet door iedereen gesmaakt wordt

Televisiemaker Bart De Pauw op 12 november 2017

Maar bij de slachtoffers schieten die excuses in het verkeerde keelgat. Hun advocate Christine Mussche (die een tiental vrouwen verdedigt) laat weten dat dit "een gemiste kans is": "Hij zou beter gewoon excuses aanbieden zonder de feiten te minimaliseren en de verantwoordelijkheid te verleggen".

Het onderzoek

De hetze krijgt ook een gerechtelijk staartje: het parket van Antwerpen, afdeling Mechelen, start een onderzoek naar de beschuldigingen aan het adres van De Pauw. Er volgt een huiszoeking in de gebouwen van de VRT. De bedoeling? VRT-CEO Paul Lembrechts en de dienst preventie van de VRT aanhoren, en meer informatie krijgen over het dossier van de VRT. Op de tiende verdieping van de VRT nemen de speurders enkele documenten mee. 

Het parket communiceert ook zelf: "Er is een onderzoeksrechter gevorderd om in alle sereniteit dit onderzoek te voeren. Er wordt op dit ogenblik geen uitspraak gedaan over schuld of onschuld. Dat zal het voorwerp uitmaken van het gerechtelijk onderzoek."

Dat onderzoek duurt zo'n 2,5 jaar en al die tijd lekt er bijzonder weinig uit. Alleen over het getouwtrek over de verzegelde enveloppe met daarin de getuigenissen van vrouwen die naar de VRT gestapt waren, werd er gecommuniceerd. De Pauw wilde die enveloppe inkijken, maar volgens de VRT zou dat het beroepsgeheim van de preventieadviseur schenden. De kamer van inbeschuldigingstelling volgde die redenering en dus bleef de enveloppe met klachten gesloten voor De Pauw. 

Op 29 mei 2020 raakt bekend dat het onderzoek afgerond is en dat het parket De Pauw voor de rechter wil brengen. "Het onderzoek heeft heel wat media-aandacht gekregen, is heel uitvoerig gevoerd. De verschillende betrokkenen hebben verklaringen afgelegd, er zijn getuigen gehoord, verschillende procedurekwesties hebben lang aangesleept. Op het einde menen wij dat er voldoende bezwaren zijn om het dossier voor te leggen aan de correctionele rechtbank. Wij vragen de doorverwijzing voor belaging en elektronische overlast aan de raadkamer in Mechelen op 8 september", klinkt het.

 Op het einde menen wij dat er voldoende bezwaren zijn om het dossier voor te leggen aan de correctionele rechtbank

Parket Antwerpen

Bekijk hier een kort overzicht van het onderzoek uit mei van dit jaar. De tekst gaat daaronder voort. 

Video player inladen...

En nu?

Die 8e september, dat is vandaag. De raadkamer heeft beslist dat Bart De Pauw zich later voor de correctionele rechter moet verantwoorden voor belaging en elektronische overlast. Het had overigens niet zover hoeven te komen. De advocaten van de twee partijen hadden in de zomer van 2018 in Leuven afgesproken. Op tafel lag een voorstel tot bemiddeling. In ruil voor publieke excuses en een schadevergoeding wilden de advocaten van de slachtoffers een proces afwenden. Maar het voorstel stuitte op een "njet" van De Pauw.

Hij riskeert een celstraf van 15 dagen tot 2 jaar en een boete tot 2.400 euro. Wanneer de rechter zou oordelen dat de belaging gebeurde tegen "mensen in een kwetsbare toestand" kan die straf zelfs worden verdubbeld.

Toen het onderzoek klaar was, liet De Pauw in een persbericht weten dat hij er "klaar" voor is. "Voor het eerst zal ik context kunnen geven bij al die aantijgingen. Ik zal mijn verantwoordelijkheid nemen als zou blijken dat ik ergens in de fout ben gegaan, maar ik zal mij tot het uiterste verweren waar er gelogen is of waar ik ten onrechte in een slecht daglicht ben gesteld." 

Ik ben er klaar voor

Bart De Pauw op 29 mei 2020

John Maes, advocaat van Bart De Pauw, was niet tégen een doorverwijzing. "Wij hebben veel te vertellen. We zullen dat niet hier doen, maar op de zitting", klonk het. 

Christine Mussche, advocate van de slachtoffers, heeft niet gereageerd. Maar ook zij gaf enkele maanden geleden aan dat ze tevreden was met de vraag van het parket: "Er is eindelijk vooruitgang en duidelijkheid. Het parket geeft op die manier erkenning aan onze ervaringen." Mussche benadrukte toen ook dat De Pauw de namen van de vrouwen al lang kent. Op het proces zal de identiteit van de slachtoffers openbaar gemaakt worden. 

Het parket laat weten dat er nu een datum geprikt zal worden voor het proces.

Bekijk de reacties van de advocaat van Bart De Pauw en het parket van Antwerpen uit "Het Journaal"

Video player inladen...

Meest gelezen