Dana Lixenberg

Fotografe Rineke Dijkstra, "koningin van de portretkunst", wint Nederlandse staatsprijs voor de kunsten

De Nederlandse fotografe Rineke Dijkstra (61) wint dit jaar de Johannes Vermeer Prijs, de Nederlandse staatsprijs voor de kunsten die 100.000 euro waard is.  De jury omschrijft haar als "de koningin van de Nederlandse portretkunst". 

Rineke Dijkstra werd wereldberoemd nadat ze haar eerste "Strandportretten" gemaakt had,  een project waarmee ze startte in 1992.  Dijkstra maakte onder meer in België, Kroatië, de VS en Polen een serie foto’s van pubers op het strand. De reeks zit intussen in het collectieve geheugen van de fotografieliefhebber omdat je als kijker het gevoel hebt oog in oog te staan met de geportretteerden.  Over deze portretten merkt de jury op: “De kwetsbaarheid van deze jongvolwassenen, zich bewust van hun uiterlijk of juist niet, en de intimiteit die Dijkstra weet te bereiken, kenmerken haar hele verdere oeuvre. Evenals haar uitzonderlijke antenne voor niet alleen de ogen of het gezicht, maar het hele lichaam als spiegel van de ziel". 

De jury looft haar "iconische bijdrage" aan de fotografie. Dijkstra is volgens hen "de koningin van de Nederlandse portretkunst". De jury noemt haar portretterende foto’s en filminstallaties uniek in de wereld. “Dit werk is voor de eeuwigheid. Het vermogen om dit soort beelden te maken is weinig kunstenaars gegeven.” Ze draagt "op grootse wijze bij aan het internationale aanzien van de Nederlandse beeldende kunst" en haar portretterende foto's en filminstallaties zijn "uniek in de wereld", vindt de jury.

Dit werk is voor de eeuwigheid. Het vermogen om dit soort beelden te maken is weinig kunstenaars gegeven.

Jury Johannes Vermeer Prijs

De jury wil ook een statement maken bij de toekenning tijdens de coronacrisis: "De extreme omstandigheden van dit jaar maakten voor de jury het gewicht van deze Staatsprijs nog meer voelbaar: als symbool van respect en waardering voor de kunsten, maar ook als uitdrukking van het uitzonderlijke belang van kunstenaars voor onze samenleving."

De winnaar mag de Vermeerprijs besteden aan een speciaal project op het eigen werkterrein. De Nederlandse regering stelde de prijs in 2009 in om uitzonderlijk artistiek talent te eren en te stimuleren. Eerder vielen onder anderen de Vlaamse toneelregisseur Ivo van Hove,  modeontwerpster Iris van Herpen, architect Rem Koolhaas en  kunstenares Marlene Dumas in de prijzen. De uitreiking heeft plaats op 29 oktober in Den Haag.

Meest gelezen