Yassine Atari

Fotoreportage: tussen het puin en de brokstukken in Beiroet stromen ramptoeristen toe voor een selfie

In de chaos na de verwoestende explosie in de haven van Beiroet zakken veel Libanezen naar het rampgebied af. Uit nieuwsgierigheid, of om een selfie te nemen. Onze reporter Yassine Atari trok naar daar, zag hoe de ravage een trekpleister is geworden, en maakte dit fotoverslag.

Terwijl de inwoners van Beiroet met man en macht puin ruimen en dakgoten herstellen, zijn er ook Libanezen die de brokstukken opzoeken om een heel andere reden: een selfie. 

Toen ik vorige week naar Beiroet reisde om verslag uit te brengen over de nasleep van de explosie in de haven van de stad, merkte ik al snel dat ik niet de enige was met een camera rond z’n nek. Zoals wel vaker na natuurrampen of aanslagen zijn ramptoeristen er niet weg te slaan.  

Ramptoerisme is geen nieuw fenomeen. Kort na de verwoestende doortocht van orkaan Katrina in 2005 in New Orleans werden er sightseeing tours georganiseerd. Andere plekken worden zelfs tientallen of honderden jaren na de ramp nog bezocht door bussen toeristen, zoals Tsjernobyl of Pompei.  Het is alsof het in onze menselijke natuur zit, die nieuwsgierigheid naar onheil, of het nu een ongeval op de Antwerpse ring is met bijhorende kijkfile, een burenruzie in de straat, een bezoek aan de loopgraven in Ieper of een lugubere tour door de Cu Chi tunnels uit de Vietnamoorlog. 

Maar het tragische is dat het meestal plekken zijn die gebukt gaan onder traumatische gebeurtenissen, pijn en verdriet.

Yassine Atari

In Beiroet alleen al worstelen 300.000 mensen met de gevolgen van de explosie. Er zijn minstens 190 mensen gestorven, meer dan 6.500 gewonden en nog steeds drie vermisten. Veel huizen zijn verwoest en honderden inwoners zijn hun job kwijt. De wereld van duizenden families is op zijn kop gezet.

Toch zijn de brokstukken waar zoveel verdriet in schuilt een populaire trekpleister geworden. Ik ontmoet er mensen die vanuit heel Libanon naar de hoofdstad afzakken om een kijkje te nemen. Vooral aan de brug naast de haven wemelt het van de toeristen. Het is een komen en gaan van taxi’s en auto’s die kijklustigen droppen voor een snelle selfie, soms zelfs voor een hele gezinsfoto. Ook ik haal mijn lens naar boven en praat met een aantal mensen. 

Yassine Atari

“Journalist?”, vraagt iemand me plots. Samir El Ghawi stelt me voor aan zijn 94-jarige moeder Saloua. “Ik heb, net als mijn vader, jaren in de haven gewerkt. Godzijdank dat ik er niet was op de dag van de explosie. We zijn hier omdat mijn moeder de plek wil zien waar m’n vader en ik hebben gewerkt. De haven heeft altijd een rol gespeeld in ons leven en het doet pijn om het nu zo te zien.” 

Saloua staat haar zoon bij: “Ik ben 94 jaar. Ik heb hier al veel gezien en meegemaakt. Oorlogen en aanslagen, maar nog nooit heb ik zo’n grote schade gezien. Dit spant de kroon en doet mijn hart bloeden.” Samir en zijn moeder nemen samen nog een selfie, terwijl ik me naar een mobiel winkeltje begeef voor een flesje water.

Yassine Atari

Bassam staat onder een parasol bij z’n rood busje te glunderen. In zijn open koffer staat een luxueus koffieapparaat te glimmen in de zon. Via de zijdeur is een grote koelbox te zien met ijskoude drankjes en allerlei snacks.

Yassine Atari

Ik vraag hem om een koud flesje water. “Warm he?”, begint hij. “Normaal sta ik ergens in het centrum of aan de dijk, maar nu verdien ik meer door hier te komen staan. Mensen komen van overal om het rampgebied met eigen ogen te zien. Het is afschuwelijk wat er is gebeurd.” We worden onderbroken door een man die een koffie bestelt voor bij het uitzicht. 

Yassine Atari

Er stopt een auto vlak naast me. De raampjes gaan naar beneden en twee kinderen hangen uit het raam. Ze halen hun smartphones meteen boven voor foto’s en video’s, begeleid door de vaderlijke uitleg van de man aan het stuur.

Yassine Atari

“Mooie foto’s?”, vraag ik aan de jongens. Ze knikken. De vader van Mark en Joe pikt in. “De jongens zaten met zoveel vragen. Op de dag van de ramp waren ze gelukkig aan de rand van de stad, maar ze hebben de explosie wel gevoeld. De beste manier om het een plaats te geven, is als ze het zelf zien. Waarom zou ik ze afschermen? Ze hebben het recht om te weten wat er is gebeurd, om het met hun eigen ogen te zien. Ooit zullen ze dit ook aan hun eigen kinderen tonen en uitleggen.”

Yassine Atari

Iedereen is hier om een andere reden. Rondom mij zie ik nog verschillende mensen poseren. Een klein meisje dat vrolijk van de balustrade springt voor een leuke foto, een jonge gast die met zijn stoerste zonnebril en horloge poseert…

Yassine Atari
Yassine Atari

Ook al begrijp ik waarom ze hierheen komen, het blijft vreemd om te zien hoe mensen van een rampgebied het decor maken van hun volgende familiekiekje, Facebook-cover of profielfoto op Tinder. 

Of misschien is het een manier om te helen van het trauma? Hoe dan ook: het is niet de eerste keer en zal ook niet de laatste keer zijn dat de mens zijn nieuwsgierigheid niet kan weerstaan. Zolang we maar de schoonheid in de miserie kunnen blijven zien, toch?

Meest gelezen