Nederland houdt Gouden Koets voorlopig op stal (of liever: in het museum)

Nederland zal alvast de komende twee edities Prinsjesdag vieren zonder de Gouden Koets. Het rijtuig werd de voorbije jaren gerestaureerd en moet volgend jaar klaar zijn. Maar daarna verdwijnt hij in het museum tot eind volgend jaar. Of misschien wel langer, want de koets staat ter discussie omdat het zijpaneel een koloniaal tafereel afbeeldt.    

Volgende week dinsdag viert Nederland Prinsjesdag. Dit jaar wordt het wegens corona een sobere editie. Het traditionele ritje van koning Willem-Alexander en koningin Maxima in een koets door de binnenstad van Den Haag, wordt geschrapt. 

De voorbije jaren liet het koningspaar zich rondrijden in de Glazen Koets, een van de rijtuigen van het koningshuis. De andere, de in het protocol gelijkwaardige Gouden Koets, wordt sinds 2015 immers gerestaureerd.

Die restauratie moet volgend jaar klaar zijn. Op tijd voor Prinsjesdag 2021. Maar toch zal de Gouden Koets ook dan niet worden ingezet, want hij wordt van juni tot november volgend jaar tentoongesteld in het Amsterdam Museum.

Of hij daarna terugkeert voor ritjes op Prinsjesdag? Dat zal koning Willem-Alexander in de tussentijd beslissen.

Omstreden zijpaneel: "racisme" versus "traditie"

De Gouden Koets staat de laatste jaren dan ook ter discussie. Meer bepaald: het zijpaneel, dat een koloniaal tafereel voorstelt. De negentiende-eeuwse afbeelding toont een huldeblijk van de toenmalige koloniën. Halfnaakte Afrikaanse en Indonesische mannen knielen voor een blanke vrouw, die Nederland voorstelt.

Sommigen vinden het tafereel racistisch, en een verheerlijking van het koloniale verleden. Voor hen is de enige juiste plaats voor de koets het museum. Voor anderen maakt de Gouden Koets, én het traditionele ritje op Prinsjesdag, deel uit van de traditie en het collectieve geheugen.

Copyright 2020 The Associated Press. All rights reserved.

Die discussie zal volop worden gevoerd tijdens de tentoonstelling van de Gouden Koets in het Amsterdam Museum. Vanaf volgende maand zullen Nederlanders geïnterviewd worden over hun kennis van en mening over het omstreden rijtuig. Die informatie zal worden verweven in de tentoonstelling. Bezoekers zullen volgens het Amsterdam Museum kunnen "meepraten over uiteenlopende thema's die verbonden zijn met de Gouden Koets als Nederlands cultureel erfgoed. Hierin is ook aandacht voor de verschillende perspectieven op de geschiedenis."

"Cultureel erfgoed" is ook hoe koning Willem-Alexander de Gouden Koets omschreef, toen hij in juli een vraag kreeg over de restauratie. De koning zei toen dat hij de discussie volgde, maar dat hij geen besluit wenst te nemen voor de restauratie is afgerond. 

Meest gelezen