Oktober, december of toch pas volgend jaar? Veel aankondigingen over coronavaccin, maar welke timing is realistisch?

Europa verwacht de eerste dosissen van een coronavaccin al tegen december. De Amerikaanse president Donald Trump is nog optimistischer en spreekt over volgende maand. In eigen land schuift geneesmiddelenagentschap FAGG maart 2021 naar voren. Wat is nu de meest realistische timing voor de langverwachte prik?

Een werkend en veilig vaccin wordt vaak naar voren geschoven als dé sleutel om de draad van ons leven van voor corona opnieuw op te pikken. Veel mensen snakken naar het spreekwoordelijke licht aan het einde van de coronatunnel. Nu veel vaccins al in de laatste testfase zitten, circuleren steeds meer concrete data wanneer die ook op de markt zouden komen.

Oktober 2020

De meest optimistische inschatting komt van de Amerikaanse president Donald Trump. Op een persconferentie maakt hij zich sterk dat er volgende maand al een Amerikaans vaccin zal zijn. "De snelheid is ongezien", zegt hij daarover. "Dit had twee of drie jaar kunnen duren, maar we zouden al een vaccin kunnen hebben tegen oktober." Belangrijke kanttekening hierbij is dat dit wellicht niet geheel toevallig een maand voor de presidentsverkiezingen is.

Lees verder onder de video:

Video player inladen...

November/december 2020

Rusland beweert trouwens al een werkend vaccin te hebben dat twee jaar bescherming zou bieden. De Russische claim wordt in twijfel getrokken door internationale experts. Minister van Volksgezondheid Mikhail Murashko zei dat het land vanaf november of december al zou beginnen met vaccineren, met een focus op risicogroepen.

December 2020

Europa mikt eerder op het einde van dit jaar. "Ik schat dat tegen december de eerste dosissen gaan aankomen bij de verschillende lidstaten", zei Sandra Gallina van het Europees Directoraat-generaal Gezondheid en Voedselveiligheid gisteren in de bevoegde commissie van het Europees Parlement. "Een heel belangrijk element is dat het vaccin effectief en veilig moet zijn. We gaan daar voor alle duidelijkheid niet op beknibbelen."

Lees verder onder de video:

Video player inladen...

Maart 2021

In eigen land zei Xavier De Cuyper, de topman van het geneesmiddelenagentschap FAGG, dat hij het vaccin bij ons verwacht tegen maart 2021. "Het proces verloopt in twee fasen", zei De Cuyper vorige week in "Terzake". "De eerste is de onderhandeling over de dosissen: wanneer en hoeveel gaan we krijgen." Het tweede element is de effectiviteit en de veiligheid. "Ik kan u 200 procent zekerheid geven. We gaan heel strikt zijn."

Lees verder onder de video:

Video player inladen...

Hoe realistisch zijn die vooropgestelde timings? "Ik zou daar toch voorzichtig mee zijn", zei Erika Vlieghe infectuologe (UAntwerpen) daar vorige week nog over in "De afspraak". "Iedereen is het zo beu en klampt zich daaraan vast. We mogen er niet van uitgaan dat we in maart mensen gaan vaccineren."

Lees verder onder de video:

Video player inladen...

Vaccinoloog Pierre Van Damme (UAntwerpen) stipt aan dat de Europese Commissie zegt dat ze tegen eind dit jaar vaccins gaan hebben. "Ze spreken ook nog niet over het uitrollen van grote vaccinatieprogramma’s", zegt hij vanmorgen aan VRT NWS. "We moeten ook oppassen voor spierballengerol tussen Europa en Amerika."

Volgens hem is maart 2021 een "best case scenario". "Een aantal bedrijven is nu bezig met de derde en laatste fase, dat is vooral om te zien of het vaccin werkt", legt hij uit. "Het gaat om studies bij tot 30.000 mensen waarvan we ten vroegste pas tegen eind dit jaar de resultaten gaan zien. Pas begin 2021 kan het licht op groen gezet worden om het vaccin op de markt te brengen. Dat is dus allemaal heel voorwaardelijk."

Lees verder onder de video:

Video player inladen...

Mei/juni 2021

Maart 2021 lijkt dus in het beste geval haalbaar, maar zelf vindt Van Damme mei of juni realistischer. "Rond de helft van 2021 lijkt een realistische schatting", zegt hij daarover. Dat wil voor alle duidelijkheid niet zeggen dat iedereen zich tegen dan gaat kunnen laten inenten. "Dan spreek ik over de risicogroepen. Dat zijn alle gezondheidswerkers en alle risicopatiënten", zegt Van Damme. Concreet gaat dat over 3 à 4 miljoen Belgen. Wanneer iedereen zal volgen is koffiedik kijken.

Het is dan nog de vraag hoe die uitrol precies gaat verlopen. "Zal één dosis per patiënt voldoende zijn of zullen sommige patiënten meerdere dosissen moeten hebben? Dat zijn allemaal zaken die nu nog niet bekend zijn, maar wel belangrijk zijn voor een uitrolprogramma", zegt Van Damme, wiens lab overigens ook aan een vaccin werkt.

Rond de helft van 2021 lijkt een realistische schatting

Het is bovenal belangrijk dat het vaccin werkt én veilig is. En dat blijkt veel mensen toch zorgen te baren. Volgens een recente studie van het Wereld Economisch Forum overweegt 30 procent van de Belgen om zich niet te laten inenten. Andere recente bevragingen tonen soortgelijke cijfers van Belgen met ernstige twijfels om zich al dan niet te laten vaccineren.

"Als argument wordt gebruikt dat het vaccin niet veilig kan zijn, omdat het te snel is gegaan", zegt Van Damme. "Alle stappen van een normale ontwikkeling van een vaccin zijn nochtans gevolgd", onderstreept hij. "We hebben wel voorrang gegeven aan dit vaccin en dat verklaart voor een stuk de snelheid."

Herbekijk ook de reportage in "Het Journaal" over de ontwikkeling wereldwijd van een werkzaam vaccin (lees eronder verder): 

Video player inladen...

Pierre Van Damme zat hierover ook in "De ochtend" op Radio 1. Hieronder kunt u dat gesprek beluisteren:

Ook vaccinologe Isabel Leroux-Roels zegt dat de Russische en Amerikaanse beloften voor een snelle uitrol van een vaccin bij de categorie "spierballengerol" mogen worden gerekend. Zij mikt op de lente van volgend jaar.

Video player inladen...

Ook China zou al heel dicht bij een werkend vaccin zitten, maar Peking heeft nog geen timing vrijgegeven.

Waarom duurt het eigenlijk zo lang om een vaccin te ontwikkelen?Wetenschapper Hetty Helsmoortel legt in onderstaande video helder uit waarom het niet vanzelfsprekend is om het snel klaar te hebben. 

Video player inladen...

Meest gelezen