Enkele leden van de delegatie van de taliban.
AFP or licensors

Historische onderhandelingen van start in Afghanistan: voor het eerst in 20 jaar praten regering en taliban over vrede

In de Qatarese hoofdstad Doha zijn historische vredesonderhandelingen begonnen tussen de Afghaanse regering en de islamitische rebellen van de taliban. Voor het eerst in 20 jaar. Beide partijen vechten al twee decennia een oorlog uit die aan honderdduizenden Afghanen het leven heeft gekost. De Verenigde Staten zijn nauw betrokken bij de onderhandelingen. 

Zoals wel vaker vinden vredesonderhandelingen over een binnenlands conflict op neutraal terrein plaats, in deze is dat Qatar. De Qatarese minister van Buitenlandse Zaken sjeik Mohammed ben Abderrahmane al-Thani opende de gesprekken in een hotel in de hoofdstad Doha, in aanwezigheid van de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo en de Amerikaanse gezant in Afghanistan, Zalmay Khalilzad.

In februari toonden de taliban, die 19 jaar geleden door een internationale coalitie onder leiding van de Verenigde Staten van de macht werden verdreven in Afghanisten maar zich sindsdien tegen de internationale troepen en de Afghaanse overheid bleven verzetten, zich bereid om met de regering te onderhandelen op voorwaarde dat duizenden opgepakte talibanrebellen zouden worden vrijgelaten. De Afghaanse regering eiste dan weer dat de taliban zouden stoppen met aanslagen te plegen.

De recente vrijlating van de laatste gevangen talibanleden maakte de weg vrij voor het begin van de onderhandelingen. Donderdag mochten zes door de regering van president Ashraf Ghani gevangen gehouden taliban naar Doha vertrekken. De zes zaten volgens Afghaanse regeringsbronnen vast omdat ze aanslagen op Afghaanse troepen zouden hebben gepleegd.

De Afghaanse regering liet de gevangenen met tegenzin vrij en ook enkele westerse landen hadden er eerder bezwaar tegen. De zes zouden ook slachtoffers hebben gemaakt onder Australiërs en Fransen.

De regering, maar ook de internationale gemeenschap eisen garanties voor meisjes en vrouwen van de taliban op onderwijs.
AFP or licensors

Komt er nu vrede in Afghanistan?

De voorwaarden voor de onderhandelingen zijn ingelost, maar of de gesprekken ook tot vrede zullen leiden, is moeilijk in te schatten. De belangen tussen de strijdende partijen lopen ver uitein. Dat er eindelijk wordt gepraat is op zich al een enorme stap. Die gesprekken zullen, in tegenstelling tot de publieke openingsceremonie vandaag, achter gesloten deuren plaatsvinden.

De onderhandelingen gaan over hoe en wanneer de taliban kunnen betrokken worden bij de macht in het land. De huidige regering zal zeker een minimum aan eisen stellen, waaronder het respect voor de grondwet en het recht voor meisjes om onderwijs te volgen. De taliban willen op hun beurt ook een deel van de macht.

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo.
Hussein

De hoop op slagen is er wel. "Ik kan u vandaag met vertrouwen zeggen dat ons land zich deze dag zal herinneren als de dag van het einde van de oorlog en het lijden van ons volk", verklaarde de Afghaanse onderhandelaar, de voormalige minister Abdullah Abdullah. "We moeten een einde maken aan het geweld en zo snel mogelijk instemmen met een staakt-het-vuren."

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Pompeo riep regering en taliban op om "de kans te grijpen om vrede te sluiten voor toekomstige generaties". "We zullen tijdens de gesprekken in de komende dagen, weken en maanden ongetwijfeld voor veel uitdagingen komen te staan. Bedenk dat je niet alleen handelt voor deze generatie Afghanen, maar ook voor toekomstige generaties, voor je kinderen en kleinkinderen", was zijn boodschap.

De Afghaanse regering onderhandelt echter met het mes op de keel. De Verenigde Staten trekken hun troepen snel terug, en alleen kan de regering in Kaboel de taliban niet lang onder controle houden. 

Video player inladen...

Tot eind volgende maand zouden er nog 4.000 Amerikaanse soldaten gelegerd zijn in Afghanistan. Ook ons land heeft nog zo'n 100 militairen in het noorden van het land.

Afghanistan is één van de armste en corruptste landen ter wereld. Het land is ook een van de grootste producenten van papaver, een grondstof voor de productie van drugs.

Jaarlijks ontvluchten tienduizenden Afghanen het land, vooral naar buurland Pakistan. Duizenden trekken ook richting Europa.

Wie zijn de taliban?

De taliban zijn een islamitische rebellenbeweging in Afghanistan en Pakistan. Eind jaren '90, begin jaren 2000 hadden ze vijf jaar lang de macht in handen in de Afghaanse hoofdstad Kaboel en grote delen van het land.

Onder leiding van Mullah Mohammed Omar werd Afghanistan een streng islamitisch land. Vrouwen mochten bijvoorbeeld geen onderwijs volgen en moesten een boerka dragen. Mannen moesten een baard laten staan. Gruwelijke lijfstraffen werden weer ingevoerd en verwijzingen naar andere godsdiensten werden uitgewist, zoals het neerhalen van boeddhabeelden.

In 2001 werden de taliban van de macht verdreven door een internationale coalitie onder leiding van de Verenigde Staten. Die was het gevolg van de terroristische aanslagen van 11 september 2001 op het World Trade Center in New York en het Pentagon in Washington. De taliban weigerden namelijk Al Qaeda-leider Osama bin Laden, het brein achter de aanslagen, uit te leveren aan de VS.

Na hun nederlaag in november 2001 bleven de taliban zich echter twee decennia lang verzetten tegen de internationale troepen en de Afghaanse regering, met guerrillagevechten en aanslagen. Ze werd met de jaren weer sterker en controleert nog altijd grote delen van Afghanistan.

Afghanistan is straatarm en corrupt. Afghaanse jongeren ontvluchten dan ook het geweld.
AFP or licensors

Meest gelezen