In Groenland werd op meer dan drie kilometer hoogte de laagste temperatuur ooit gemeten op het noordelijk halfrond.
Copyright 2017 The Associated Press. All rights reserved.

69,6°C onder nul: "klimaatdetectives" ontdekken nieuw kouderecord op noordelijk halfrond

Rilt u ook al bij het vooruitzicht van de frisse herfstnachten, bedenk dan dat het nog een pak kouder kan aan onze kant van de evenaar. -69,6°C om precies te zijn. Al moet u daarvoor wel in Groenland zijn.

Op 22 december 1991 droeg je in Groenland maar beter een dikke jas. Toen tekende een automatisch weerstation daar de laagste temperatuur op die ooit gemeten werd in het noordelijk halfrond. Dat zou geen nieuws zijn, ware het niet dat de meting al die tijd onder de radar bleef. Tot nu.

Het Wereldmeteorologisch Instituut (WMO) noemt het zelf “klimatologisch detectivewerk”: het spoorde metingen op die maar liefst dertig jaar geleden gebeurden op de Groenlandse Klinck-site, op meer dan drieduizend meter hoogte. De metingen gebeurden destijds in het kader van onderzoek van de University of Wisconsin-Madison, maar raakten nadien ondergesneeuwd. Nu heeft een panel van WMO-wetenschappers  de onderzoekers opgespoord die toen de metingen uitgevoerd hebben, de resultaten van de meetapparatuur uitgelezen en gevalideerd.

Die metingen bleken twee graden lager te pieken dan de laagste temperatuur die tot dan toe gemeten was op het noordelijk halfrond. Tot nu toe werd aangenomen dat het er nooit kouder is geweest dan de -67,8°C die in 1892 én 1933 werden opgetekend in Rusland.

Scherpe contrasten

Zo'n kouderecord kan opmerkelijk nieuws lijken in deze tijden van hittegolven. Dat merkt ook de WMO op. Een van de twee Russische weerstations die tot voor kort het laagterecord deelden, dat van Verchojansk, tekende deze zomer nog een temperatuur op van 38°C. De WMO onderzoekt momenteel of dat een hitterecord is boven de noordpoolcirkel. 

Dit helpt ons om klimaattrends beter te begrijpen

Rozemien De Troch (KMI)

“In dit tijdperk van klimaatverandering herinnert dit nieuw erkende kouderecord ons eraan dat er scherpe contrasten bestaan op deze planeet”, zegt Petteri Taalas, secretaris-generaal van de WMO.

Volgens Rozemien De Troch, klimatologe bij het KMI, is niet zozeer de recordtemperatuur op zich groot nieuws, maar wel het feit dat zo’n record van dertig jaar oud überhaupt kan uitgeroepen worden. “Het bewijst dat klimaatwetenschappers vandaag in staat zijn om kwalitatieve temperatuurwaarnemingen op lange termijn uit te voeren, en dat we die waarnemingen waar nodig ook kunnen herinterpreteren”, legt ze uit. “Dat helpt ons dan weer om klimaattrends beter te begrijpen.”

Nog één ding: het kan nog een pak kouder op onze planeet dan -69,6°C. Daarvoor moet je dan wel naar het zuidelijk halfrond. In Antarctica werd op 21 juli 1983 een temperatuur van -89,2°C gemeten. Nog eens twintig graden kouder, dus.

Meest gelezen