Europese Commissie stelt nieuw migratiepact voor: flexibele bijdrage in plaats van verplichte spreiding van migranten

De Europese Commissie heeft haar nieuwe asiel- en migratiepact voorgesteld. Migranten die illegaal de grens oversteken, worden meteen gecontroleerd en geregistreerd. In plaats van een verplichte spreiding van migranten zal er worden gewerkt met flexibele bijdragen. Volgens Commissievoorzitter Ursula von der Leyen is het nieuwe pact een goede balans tussen solidariteit en verantwoordelijkheid.

Het nieuwe Europese asiel- en migratiepact moet een antwoord bieden op de migratieproblematiek die Europa al jarenlang verdeelt. De lancering van het plan komt er een week vroeger dan normaal, volgens velen naar aanleiding van de brand in het vluchtelingenkamp op het Griekse eiland Moria. 

Bekijk het verslag uit "Het Journaal" hier en lees voort onder de video:

Video player inladen...

"We stellen vandaag een Europese oplossing voor om het vertrouwen tussen lidstaten opnieuw op te bouwen en om het vertrouwen van de burgers in onze capaciteit om migratie te managen te herstellen", aldus voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen. Ze noemde het nieuwe pact "een goede balans tussen solidariteit en verantwoordelijkheid".

Wat staat er in het nieuwe migratiepact?

Een eerste pijler van de nieuwe aanpak is de procedure. Migranten die illegaal de grens oversteken, zullen binnen de vijf dagen worden onderworpen aan een medische controle en een veiligheidscontrole. Er zullen ook vingerafdrukken worden genomen, en de migranten worden geregistreerd in een database (Eurodac). Het is de bedoeling dat er zo sneller beslist kan worden wie in aanmerking komt voor een asielprocedure en wie terug moet.

Wie uit een land komt waarvan minder dan 20% van de asielaanvragen succesvol zijn (zoals Marokko, Nigeria of Bangladesh), komt in een snelle procedure terecht. Volgens de Commissie gaat dit om twee derde van het totale aantal. Binnen de twaalf weken moet die procedure dan afgerond zijn. In de meeste gevallen zal de beslissing zijn dat de migranten moeten terugkeren naar hun land.

Ook over de samenwerking binnen de EU wil de Commissie een nieuw plan. In plaats van verplichte spreiding van migranten - waardoor het vorige migratiepact de mist in ging - zal er nu worden gewerkt met flexibele bijdragen. Dat wil zeggen dat de afzonderlijke EU-landen vrijwillig kunnen meewerken aan het migratiebeleid. In crisissituaties zullen lidstaten wel worden verplicht om te helpen, maar ze zullen in grote mate zelf kunnen bepalen hoe ze dat doen. 

Het oude systeem werkt niet meer. Dit pact biedt Europa een nieuwe start

Ursula von der Leyen

Er zijn verschillende manieren waarop landen hun bijdrage kunnen leveren. Zo kunnen ze logistieke ondersteuning geven, of aanbieden om een aantal vluchtelingen op te vangen. Lidstaten zoals Polen, Hongarije, Tsjechië, Slovakije en Oostenrijk waren in het verleden weigerachtig om migranten op te vangen. Met het nieuwe, flexibele systeem zouden die landen bijvoorbeeld ook kunnen helpen door het terugsturen van vluchtelingen te regelen.

Het idee is dus dat iedereen op zijn eigen manier solidair is. Zo is het de bedoeling om de druk op Zuid-Europese landen zoals Griekenland en Malta, waar de meeste migranten aankomen, te verlagen.

Verder zal er ook worden gewerkt aan partnerschappen op maat met niet-EU-landen. Zo'n samenwerkingen moeten helpen om mensen sneller te kunnen terugsturen, om controle en identificatie van mensen aan de grens te vergemakkelijken, om meer legale migratieroutes uit te werken, en ook om mensensmokkel tegengaan.

In het terugkeerbeleid zal er ook een grotere rol voorzien zijn voor de kust- en grenswacht van de EU. Er moet ook een "Terugkeercoördinator" worden aangesteld, met afgevaardigden in de verschillende lidstaten. Europa wil op die manier proberen om landen van herkomst te overtuigen om hun onderdanen terug op te nemen.

Verandering in zicht?

Het migratiepact van de Europese Commissie is nog maar de eerste aanzet in het veranderen van het EU-beleid. Zowel het Europees Parlement als de Europese Raad, die bestaat uit de 27 regeringsleiders van de lidstaten, moeten het nu eens raken over dezelfde teksten. 

Het vorige migratiepact, van de Commissie geleid door voorzitter Jean-Claude Juncker, werd wel goedgekeurd in het Europees Parlement, maar bleef vastzitten in de Europese Raad. Daardoor kwam het toen niet tot een finaal compromis. Het is nog afwachten of de lidstaten nu wel overeen zullen komen. 

Bekijk de analyse van Willem Van Mullem uit "Terzake" hier:

Video player inladen...

Meest gelezen