flip franssen

Het internaat is geen aanhangsel van de jeugdrechtbank

Jeugdrechtbanken geven soms aan internaten de opdracht om een jongere op te vangen. Daar dient het internaat niet voor, betoogt een internaatbeheerder.

opinie
Andries Vander Plaetse
Internaatbeheerder VTI Brugge

In mei slaakte ik al een noodkreet vanuit de internaten.  Hierop kwam een tegenreactie in deze opinierubriek van Katrien Verhegge en Bruno Vanobbergen van het Vlaams agentschap Opgroeien. (zie hieronder)

Een nieuw schooljaar, nieuwe internen, nieuwe dossiers, nieuwe gebeurtenissen. 

Beste Katrien Verhegge en Bruno Vanobbergen,

Nog geen dag nadat ik mijn bezorgdheid had geuit, kwamen jullie al met een reactie.  

In jullie antwoord kwam het prachtige verhaal van Sarah (15) aan bod.  Zo mooi maar tegelijkertijd zo illustratief om een bestaand probleem te negeren.  En ja, uit mijn ervaring weet ik dat het onderwijsinternaat een heel goede oplossing kan zijn.  Ik heb hier al jaren internen met een (sociale) rugzak.   Op mijn internaat heb ik momenteel zes dossiers van jeugdrechtbank, sorry had…

Maar om het beter te duiden zal ik niet één maar twee verhalen meegeven.  Ik steek van wal.  De namen zijn fictief, de verhalen echter niet.

In mei 2020, midden de Corona-crisis, hebben wij het internaat opnieuw moeten openen voor een dossier van de jeugdrechtbank.  En dat ‘moeten’, als dit nog bijgebleven is uit mijn eerste opinie, steekt bij mij.  Het dossier van Steven en Lars.  Een heel moeilijk dossier.  Moeilijk als het over de inhoud gaat, waar ik niet altijd alles van weet.  Moeilijk als het over de totstandkoming van de beslissing van de jeugdrechtbank gaat: kinderen willen niet, één van de ouders wil niet.  En dus heel moeilijk als je met die kinderen geconfronteerd wordt. 

Dat zijn zo van die toppertjes: jongeren die afgezet worden na privé-vervoer met de politiecombi

Want het liep dan ook van bij het begin heel stroef: vanaf de eerste dag dat Steven en Lars op internaat moesten komen (januari 2020) waren er al problemen. De ene gaf niet thuis (speurtocht politie), de andere werd door de politie afgezet op het internaat.  Dat zijn zo van die toppertjes: jongeren die afgezet worden na privé-vervoer met de politiecombi…

Geef toe beste Katrien Verhegge en Bruno Vanobbergen, daar doen we het toch niet voor?  Of past dit perfect in jullie idee over onderwijsinternaten?  Als voormalig kinderrechtencommissaris zouden de haren toch méér dan recht komen te staan na het aanhoren van dergelijk verhaal.

Op een dag is een politiecombi hier drie keer moeten langskomen 

En toen ze hier in mei terug waren, was het bijna elke dag prijs.  Ze spraken af om weg te lopen.  Weg van het internaat, niet naar school gaan overdag enz…  Op een gegeven dag is er een combi van de politie hier 3  (drie!) keren moeten langsgekomen.  En na de derde interventie waren de woorden van de politie-inspecteurs dan ook: “Hiervoor moet je ons niet meer opbellen, wij hebben hier geen tijd voor”.

Dan ben je echt ‘fier en blij’ dat er je zo’n dossier door het strot geduwd werd.  Het is een verhaal waar alle Sarah-verhalen in verdrinken, niet?  De algemeen directeur van onze scholengroep, de campusdirecteur, collega-beheerders: allen die ik hierover gecontacteerd had, vonden het o zo schrijnend dat dit mogelijk was.

Ik heb de jongere in kwestie aan de deur gezet

Mijn tweede verhaal is vers van de pers.  Dit gaat over Nadir, 12 jaar jong.  De aanmelding gebeurde al in juni.  En toen was dat eigenlijk niet voor Nadir maar voor 2 (oudere) broers.  In augustus, bij  de rondleiding, bleek papa hier niet mee akkoord te gaan.  En de njet van papa bleef ook een njet.  Maar mijn rondleiding moet enigszins (te?) goed geweest zijn want de contextbegeleidster, wie ik trouwens helemaal niets verwijt, liet me weten dat dit een ideale oplossing zou zijn voor Nadir.  

Waar de eerste avond en nacht goed verliepen, de tweede avond al enkele hindernissen vertoonde is er nooit een derde nacht geweest.  Ik zou 2 pagina’s vol kunnen schrijven over de zaken die gebeurd zijn op dinsdag 8 september.  Het pv van de politie omtrent mijn klacht tegen Nadir niet inbegrepen want dan zou ik aan een verhaal van 4 pagina’s komen. 

Een klacht wegens het toebrengen van slagen en/of verwondingen.  Een verklaring waarbij ik ook nog liet weten dat de broer van Nadir al internen van de eerste graad (12-13jr!) had komen bedreigen (verbaal en fysiek).  Ik heb die bewuste dinsdagavond internen van de 1ste graad (nog eens 12-13 jr!) zien wenen omwille van hetgeen ze hadden zien gebeuren.  En die het niet begrepen; het internaat, een tweede thuis op school.  Die het niet begrepen dat er ook kinderen op het internaat zitten die dat eigenlijk niet willen. 

Ik heb op dinsdagavond alle ouders van de bubbel van de eerste graad gecontacteerd om hen te laten weten dat er een spijtig voorval was gebeurd.  En dat ik de jongere in kwestie aan de deur gezet heb.   In mijn zestienjarige carrière als internaatbeheerder heb ik nog nooit dergelijk nieuws gecommuniceerd naar de andere ouders.  Nogmaals, we schrijven 8 september.  Eén week na de start van een nieuwe episode, één week na het moment waarbij zelfs sommige ouders nog moeten wennen aan het feit dat hun zoon op internaat zit.  En dan krijg je dergelijke mail…

Als dit zo verder gaat, maken jullie de warme nesten van de onderwijsinternaten stuk

Vandaar, beste Katrien Verhegge en Bruno Vanobbergen, dat het mij aangewezen lijkt om de voeling met de wereld van de onderwijsinternaten iets bij te schaven.  In plaats van de verwondering te uiten over de term ‘onhandelbare kinderen’, misschien eens nagaan hoeveel kinderen er eigenlijk niet thuishoren op een internaat.  In plaats van te pronken met de Sarah-verhalen eens dieper ingaan op alle dossiers waar het niet lukt.  En dan vast te stellen dat ze dus eigenlijk niet horen op een onderwijsinternaat.  En misschien ook nog eens zaken na te gaan bij jullie eigen consulenten. 

Want ook daar krijg ik steevast het probleem van de wachtlijsten te horen.  Het zou toch van bepaalde wereldvreemdheid getuigen indien jullie zich nog nooit druk gemaakt hebben - laat staan dat jullie geen weet zouden hebben -over het bestaan van die ellenlange wachtlijsten. En het feit dat de onderwijsinternaten er blijkbaar zijn om de wachttijden naar beschikbare plaatsen te overbruggen. 

Want als dit zo verder gaat, maken jullie de warme nesten van de onderwijsinternaten stuk.  Er moet echt een halt toegeroepen worden aan de dossiers die niet bestemd zijn voor onderwijsinternaten.  En daar moeten de directies van de onderwijsinternaten in eerste instantie op kunnen terugvallen.  Geen dwang meer van een jeugdrechter, geen verplichtingen meer waar we nauwelijks nog onderuit kunnen.  Ik ben van mening dat wij een ‘njet’ moeten kunnen uitspreken.

Wat is de bestaansreden van een onderwijsinternaat?

Ik eindig met de oproep uit mijn eerste opiniestuk en zou graag hierover ten gronde van gedachten wisselen:

‘Ik wil dan ook een warme oproep doen om jongeren met problematische gedragingen en/of verontrustende thuissituaties op een juiste manier te begeleiden en op te vangen.  Ik ben samen met mijn collega-beheerders vragende partij om meer ondersteuning te krijgen in onze aanpak van jongeren met specifieke onderwijsbehoeftes.  En om zodoende ons statuut van onderwijsinternaten te behouden.

Ik ben echter geen vragende partij naar meer ondersteuning om daadwerkelijk ingeschakeld te worden bij de hulpcentra van Opgroeien.  Daar bedank ik voor omdat we dan niet langer onderwijsinternaten zijn.  En ik vrees dat heel wat ouders, die hun kinderen op een ‘gewoon’ internaat ingeschreven hebben (vergeef mij de term ‘gewoon’), dit ook niet wensen.   Want ik ben van mening dat we hier moeten bij stil staan.  Wat is de bestaansreden van een onderwijsinternaat?’

Dit is geen aanval tegen het werk dat jeugdrechtbanken, Opgroeien of andere instanties doen.  Zij moeten roeien met de riemen die ze hebben.  En die zijn er dus te weinig.  Dit is een oproep naar onze beleidsmakers om eindelijk eens de zaken aan te pakken en in te grijpen.

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.

Meest gelezen