2020 Getty Images

Internationale solidariteit verdient een belangrijke plaats aan de onderhandelingstafel

De regering die in de maak lijkt heeft heel wat binnenlandse katten te geselen. Maar als ze sociaal rechtvaardig wil zijn, zal ze dat ook op internationaal vlak moeten zijn. Dat hebben onder meer corona, migratie en het klimaatprobleem aangetoond, betoogt Els Hertogen van 11.11.11.

opinie
Mies Cosemans
Els Hertogen
Directeur 11.11.11

België is geen eiland. Dat was de slogan van een campagne van 11.11.11 in aanloop naar de verkiezingen in 2014 om politieke partijen aan te sporen een internationale bril op te zetten. Het lijkt een open deur, maar zoveel jaar na datum is de boodschap méér dan ooit actueel. 

Terecht gaat er in de regeringsonderhandelingen veel aandacht naar maatregelen die de schokken van de coronacrisis hier opvangen, zoals de sociale zekerheid, de zorgsector, de heropbouw van onze economie.

Maar  uitdagingen als corona, de klimaatcrisis of migratie maken duidelijk dat de lusten en lasten ongelijk verdeeld zijn, binnen, maar ook over de grenzen heen. Het is cruciaal om niet enkel in België naar een sociaal rechtvaardig beleid te streven, maar ook internationaal. Van twee coformateurs die minister van Ontwikkelingssamenwerking waren of nog zijn verwachten we dat ze hiervan een punt maken.    

Wat in België wordt  beslist, heeft een impact op anderen en vice versa. Het is onmogelijk om een toekomstgericht beleid te voeren zonder internationale blik, zonder internationale samenwerking, zonder internationale solidariteit. Dit verdient een belangrijke plaats in de finale etappe van de regeringsvorming. Uit moreel oogpunt, maar ook uit eigenbelang. 

Met brede blik op wereldproblemen

We kunnen niet wegkijken als naar verwachting wereldwijd 500 miljoen mensen extra door de coronacrisis in de armoede zullen belanden, als voor 265 miljoen mensen acute hongersnood dreigt, een verdubbeling tegenover 2019. België speelt traditioneel een opgemerkte rol op het internationale forum en kijkt met een brede blik naar de wereldproblemen.

We waren betrokken bij de oprichting van de VN die haar 75ste verjaardag viert, bij de oprichting van de Europese Unie, bij de oprichting van tal van internationale instellingen. Wij verwachten dat de nieuwe regering die houding blijft aannemen. Positief is alvast om te lezen dat in de huidige formatieteksten volop gekozen wordt voor Europese samenwerking en voor het stroomlijnen van het beleid rond asiel en migratie met internationale verdragen.

We verwachten van de nieuwe regering niet enkel intenties, maar dat in het regeerakkoord ook al concrete engagementen worden opgenomen rond thema’s met een internationale dimensie zoals de klimaatcrisis, ontwikkelingssamenwerking en het tegengaan van belastingontwijking. Een geloofwaardige begroting, één van de prioriteiten van deze coalitie, trekt scheve verhoudingen recht.

Klimaatsteun is onontbeerlijk

Met 33 graden op een septemberdag, de hittegolven en toenemende droogte, merken we ook hier steeds meer van de klimaatcrisis. Maar in kwetsbare landen zijn overstromingen, bosbranden en mislukte oogsten al langer realiteit. De oorzaken, gevolgen en oplossingen van de klimaatcrisis zijn onbetwistbaar globaal. De Europese Unie heeft dit met de Green Deal al begrepen en wil alle neuzen van de lidstaten in dezelfde richting om de uitstoot tegen 2030 met minstens 55% te verminderen.

België moet zich ambitieus en toekomstgericht tonen, door zijn wagon voluit aan deze locomotief te koppelen en het eigen beleid ermee in lijn te brengen. Maar klimaatbeleid over grenzen heen is meer dan dat: volgens de internationale afspraken moet België als rijk land en historische vervuiler middelen vrijmaken voor de klimaatstrijd van ontwikkelingslanden. Het engagement van ons land voor die internationale klimaatfinanciering loopt in 2020 af. De nieuwe regering moet voor het einde van het jaar duidelijkheid scheppen over wat er daarna zal komen. 

De ene coformateur is minister van ontwikkelingssamenwerking geweest, de andere is het nu

Ontwikkelingssamenwerking als noodzakelijke buffer

De coronacrisis deed een schep bovenop de reeds bestaande internationale ongelijkheid. Ontwikkelingssamenwerking zal nooit het enige antwoord zijn, maar in de huidige context van meer globale uitdagingen zijn meer herverdelende middelen nodig. Deze nieuwe federale regering moet een bindend groeipad voorzien naar de beloofde 0,7% van het bni tegen het einde van de legislatuur én een stijging in absolute cijfers garanderen. Dit zou een duidelijk signaal zijn én ook een slimme zet, want investeren in ontwikkelingssamenwerking heeft wel degelijk effect. Uit een nieuw rapport van 11.11.11 dat eerder deze week gepubliceerd werd, blijkt dat België meer kan doen. Als corona één ding duidelijk maakt, dan is het wel dat goede gezondheidszorg, voedselzekerheid en een stevige sociale bescherming landen een buffer geven om deze schok met minder kleerscheuren te doorstaan en nadien sneller op te veren. Als we armoede en ongelijkheid de wereld uit willen, zijn acties op die terreinen de hefbomen waar ontwikkelingssamenwerking zich moet bedienen.

Maar het moet meer zijn: pak belastingontwijking aan

Deze concrete engagementen zijn een minimum om de heropbouw ook in ontwikkelingslanden mogelijk te maken. Maar ze moeten in een breder perspectief worden geplaatst. Ontwikkelingssamenwerking kan dit niet alleen.

Recent onderzoek van Oxfam stelt dat 32 van de grootste multinationals, waaronder techreuzen en farmagiganten, ondanks de coronacrisis hun winst met 109 miljard dollar zullen zien stijgen ten opzichte van 2020. En dat terwijl hun overwinsten nauwelijks bijdroegen om overheden te helpen in de strijd tegen Covid-19. Voor de coronacrisis gold al dat door belastingontwijking landen wereldwijd, waaronder ook België, gemiddeld 500 miljard euro per jaar aan belastinginkomsten verliezen.

Een geloofwaardige begroting haalt het geld waar het nu verdwijnt. Ontwikkelingslanden verliezen bovendien disproportioneel. Willen we 'avanti' voor iedereen, is het cruciaal dat de toekomstige regering op OESO- en EU-niveau pleit voor fiscale  hervormingen:  internetgiganten verplichten een eerlijke belastingbijdrage te betalen en een effectieve minimumbelasting invoeren.

Preformateur Egbert Lachaert gaf aan voor een project van tien jaar te kiezen om het land weer op de rails te zetten. We rekenen erop dat de coformateurs in die filosofie verder werken. Een internationale blik is daarbij  onontbeerlijk. De volgende federale regering heeft de sleutels in handen om deze crisis te boven te komen en tegelijk de basis te leggen van een andere, meer rechtvaardige en duurzame wereld. 

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.

Meest gelezen