AFP or licensors

"We zijn ook door Belgische hulpverleners verkracht", zeggen Congolese vrouwen in een rapport van The New Humanitarian

51 vrouwen uit Beni in het oosten van Congo zeggen dat ze seksueel zijn misbruikt door hulpverleners van verschillende grote VN-organisaties en ngo's. The New Humanitarian verzamelde een jaar lang getuigenissen in de context van de ebola-crisis in de regio. Volgens de vrouwen waren er ook Belgen bij betrokken, maar hun namen worden niet genoemd. 

Een nieuw rapport van de nieuwssite The New Humanitarian heeft een jaar lang getuigenissen verzameld in het oosten van Congo, in Beni met name, waar de voorbije twee jaar een grote hulpoperatie aan de gang is geweest om de ebola-epidemie in de regio te bestrijden. In het rapport komen 51 Congolese vrouwen aan het woord die zeggen dat ze seksueel zijn misbruikt door hulpverleners. 

Het gaat om dokters en andere medewerkers die werkten voor verschillende instanties en organisaties: het ministerie van Gezondheid in Congo, maar ook VN-organisaties en ngo's zoals de Wereldgezondheidsorganisatie, Unicef, Oxfam, Artsen zonder Grenzen en de Internationale Organisatie voor Migratie.  

De Congolese vrouwen zeggen dat er ook Belgen bij waren, maar in het rapport worden ze niet bij naam genoemd en ook niet voor welke organisatie ze werken of werkten. "Hoewel de vrouwen niet alle nationaliteiten kenden van de mannen, zeiden ze dat sommigen uit België kwamen, uit Burkina Faso, Canada, Ivoorkust, Frankrijk en Guinée."

(Lees verder onder foto.)

Copyright 2018 The Associated Press. All rights reserved.

De meeste vrouwen werden ingehuurd om te koken of te poetsen, of werkten mee aan plaatselijke bewustmakingscampagnes. Ze zeggen in het rapport dat verschillende mannen hen oneerbare voorstellen deden, hen tot seks dwongen in ruil voor een job of hun contract beëindigden als ze weigerden in te gaan op hun avances.

Ook een aantal andere lokale medewerkers zoals chauffeurs van de organisaties bevestigen de getuigenissen. "Het aantal getuigenissen en de gelijkenissen tonen aan dat het om een wijdverspreide praktijk ging", staat in het rapport. Sommige vrouwen zouden dronken zijn gevoerd, anderen werden klem gezet in kantoren en ziekenhuizen of soms in een kamer opgesloten door mannen die hen een baan beloofden in ruil voor seks of hen dreigden te ontslaan, als ze niet instemden. 

Ik was doodsbang. Ik voelde me walgelijk . Ik heb zelf mijn moeder er niet over verteld

getuige

Topje van de ijsberg

De getuigenissen zijn alleen opgenomen in de stad Beni, waar alleen al van de Wereldgezondheidsorganisatie 1.500 personeelsleden werkten. De VN-organisatie krijgt de meeste klachten binnen, 30 in totaal. Acht vrouwen beschuldigden mannen van het Congolese ministerie van Volksgezondheid.

De reporters hoorden van vijf vrouwen klachten over medewerkers van World Vision, drie vrouwen beschuldigden mannen van Unicef en twee vrouwen wezen naar de medische hulporganisaties ALIMA. Oxfam, de Internationale Organisatie voor Migratie IOM en Artsen zonder Grenzen kregen telkens één klacht binnen. Maar het rapport verduidelijkt niet tegen wie precies en om welke nationaliteit het gaat. 

In de hele regio zijn hulporganisaties actief, niet alleen rond ebolabestrijding, maar ook voor andere humanitaire problemen zoals watervoorziening. Ook daarover heeft The New Humanitarian eerder al ontluisterende rapporten geschreven. 

Nauwelijks klachten

VRT NWS heeft al eens gepolst bij de Belgische afdelingen van Unicef en Artsen zonder Grenzen. Daar is te horen dat er de voorbije maanden geen klachten waren rond grensoverschrijdend gedrag. "We hebben veel mechanismen voor de vrouwen zelf om misbruik te melden, maar zo lang er geen specifieke klachten zijn over wat The New Humanitarian meldt, kunnen we niets onderzoeken", zegt perswoordvoerder Steven De Bondt van Artsen zonder Grenzen.

"Tijdens de ebola-uitbraak hebben we, net als bij andere AZG-interventies, bewustmakingsactiviteiten georganiseerd om onze medewerkers te informeren over de beschikbare mechanismen om misbruik te melden - met name via mondelinge briefings, schriftelijke mededelingen en posters."

Philippe Henon van Unicef kan alleen bevestigen dat het inderdaad om drie aanklachten gaat, maar dat er de voorbije jaren nauwelijks is gereageerd op de 22 "hotlines" en andere meldinggssystemen. "Ondanks onze grote inspanningen blijven gevallen van seksuele uitbuiting enorm onder de radar. Tussen 2017 en 2019 kreeg Unicef slechts vijf aanklachten binnen in Congo. We weten dat dat niet de juiste omvang van het misbruik onthult. "

Het vorige seksschandaal in de sector van de ontwikkelingshulp waarbij een Belg was betrokken, dateert van 2018. Toen liep Roland Van Hauwermeiren tegen de lamp. Hij had aan het hoofd gestaan van Oxfam tijdens de aardbeving in Haïti in 2010. Er zou toen een strengere opvolging en waarschuwingssystemen komen. Maar zoals dit rapport bewijst, blijft het een oud zeer in een context van hulp, macht en sociale ongelijkheid. 

Meest gelezen