imageBROKER/Manfred Vollmer

Duitsland viert 30 jaar hereniging Oost en West: "De kloof is kleiner geworden, maar ze is er nog altijd"

Exact 30 jaar geleden hield het communistische Oost-Duitsland (de DDR) op te bestaan en gingen de zes Oost-Duitse deelstaten op in het kapitalistische West-Duitsland (de BRD) om samen het huidige Duitsland te vormen. "Vandaag is Duitsland meer één dan het ooit is geweest sinds 1989. Maar er is nog altijd een kloof tussen het oosten en het westen", weet VRT-Duitslandkenner Jeroen Reygaert.

De Berlijnse Muur, hét symbool van de scheiding tussen Oost- en West-Duitsland, viel op 9 november 1989. Zo'n 11 maanden later was de hereniging van Oost en West echt een feit. Toenmalig bondskanselier Helmut Kohl (zie foto in tekst) sprak toen over een van de gelukkigste momenten uit zijn leven.

Bekijk hier een verslag uit "Het Journaal" van 3 oktober 1990 over de eenmaking van Duitsland (en lees voort onder de video):

Video player inladen...

Oost-Duitsland werd onderdeel van de Bondsrepubliek. "Maar je kan niet spreken van een fusie of iets dergelijks", zegt VRT-journalist Jeroen Reygaert. "Dat veronderstelt namelijk dat je elementen van beide landen neemt, maar dat was het helemaal niet. Alles kwam uit West-Duitsland: de vlag, de munt, het volkslied, de naam Bondsrepubliek Duitsland en uiteraard het kapitalistische systeem.

"Van de DDR, dat later in Duitsland beschouwd werd als een misdaadregime, werd gewoon niets overgenomen. Het ging over zes nieuwe deelstaten die bij de vroegere Bondsrepubliek gevoegd werden. De neue Bundesländer werden ze toen genoemd en eigenlijk wordt tot op de dag van vandaag nog altijd gesproken over die neue Bundesländer."

(Lees verder onder foto)

© Brian Harris / eyevine.

"Wachten op de zegen uit Parijs"

Dat de Duitse hereniging er nog geen jaar na de Val van de Muur kwam, was relatief snel. "Met de Val en alle andere evenementen in Europa, zoals het uiteenvallen van de Sovjet-Unie en de opstanden in Roemenië, was duidelijk gemaakt dat het communistische systeem van de DDR voorbij was. De laatste maanden na de Val van de Muur was een soort overgangsperiode voor Oost-Duitsland die sowieso moest resulteren in een ander systeem. Logischerwijze draaide dat uit op de Duitse eenmaking", aldus Jeroen Reygaert.

Er was wel nog wat werk met die voormalige Oost-Duitse deelstaten. "Wat met de munt, de Ostmark? Wat met de vele Sovjettroepen die toen nog in Oost-Duitsland gelegerd waren? En vooral ook: niet iedereen in Europa zat even hard te wachten op die Duitse eenmaking. Een sterk Duitsland, daar hadden ze in Europa niet al te goede ervaringen mee. Het was dus wat wachten op de zegen uit Parijs", vertelt Reygaert.

imageBROKER/Manfred Vollmer

Kloof

Volgens Jeroen Reygaert is Duitsland - als je naar de cijfers en de praktijk kijkt - vandaag meer één dan ooit, sinds de Val van de Muur en de hereniging. "De kloof tussen Oost en West is alsmaar kleiner geworden, maar er is wel nog altijd een kloof. Het oosten is nog altijd ouder, armer, werklozer dan het westen."

Dat bleek recent nog met de coronacrisis. "Er verscheen een kaart waar de Muur eigenlijk nog bleek te bestaan. De zes vroegere DDR-deelstaten waren veel minder getroffen dan de West-Duitse deelstaten. Ze zijn dunner bevolkt, er is een minder sociaal netwerk en vooral: corona is Duitsland binnengekomen via skivakanties. Het oosten is armer en gaat dus minder op vakantie."

De verschillen tussen het oosten en het westen zijn er dus nog steeds, op allerlei vlakken. "Eergisteren was er nog een peiling van de openbare omroep ARD waarbij het geloof in de democratie werd gemeten. 68 procent van de West-Duitsers is heel tevreden met de huidige stand van de democratie, in het oosten is dat 50 procent."

De Duitse hereniging wordt doorgaans minder uitbundig gevierd dan een jubileum van de Val van de Muur. Toch wordt er wel degelijk bij stilgestaan, ook in ons land. Zo zal Manneken Pis vandaag in Duitse klederdracht worden getooid en er komt een lichtshow op het stadhuis van Brussel. Onze minister van Buitenlandse Zaken Sophie Wilmès (MR) heeft ook een videoboodschap opgenomen.

Beluister de uitleg van VRT-journalist en Duitslandkenner Jeroen Reygaert in "De ochtend" op Radio 1:

© Brian Harris / eyevine.
imageBROKER/Manfred Vollmer

Meest gelezen