Mensen met psychische problemen worden in zestig landen nog altijd geketend

In een nieuw rapport, "Living in chains" klaagt mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch aan dat mensen met psychische problemen nog altijd letterlijk aan de ketting worden gelegd. Of ze worden opgesloten in kleine ruimten, vaak jarenlang. Dat gebeurt wereldwijd nog in zestig landen, in Azië en Afrika maar ook daarbuiten. Zowel de eigen familie als instellingen maken zich er schuldig aan, of ze zien bij gebrek aan toegankelijke zorg vaak geen andere oplossing.

Honderdduizenden mannen, vrouwen en kinderen worden ook in 2020 nog geketend, als gevolg van hun geestelijke beperking. "Die praktijk (in het Engels shackling genoemd), is onaanvaardbaar voor Human Rights Watch. In de aanloop naar de dag van de geestelijke gezondheid op 10 oktober, start de mensenrechtenorganisatie dan ook een campagne om een eind te maken aan die vaak barbaarse praktijken. 

Het probleem komt volgens woordvoerder Jan Kooy vooral voor in Azië, Afrika en het Midden-Oosten. Maar ook uit Latijns-Amerika en zelfs Europa zijn er gevallen bekend. Een 56 bladzijden tellend rapport beschrijft schrijnende toestanden. Er zijn honderden getuigenissen opgetekend, in landen als  Afghanistan, China of Indonesië. In Afrika gaat het bijvoorbeeld om Kenia, Nigeria of Marokko. In totaal gaat het om wel zestig landen.

Mensen leven soms jarenlang vastgebonden aan een boom of opgesloten in een kooi 

Kriti Sharma, auteur van het HRW-rapport

Helaas is het vastketenen vaak veel meer dan een kortstondige gelegenheidsmaatregel. "Sommige mensen leven maanden of zelfs jarenlang vastgebonden aan een boom", zegt onderzoekster Kriti Sharma van Human Rights Watch (HRW).  "Anderen worden opgesloten in een schaapskooi. Of ze leven op een heel beperkte ruimte, waar ze hun behoefte doen op dezelfde plek als waar ze slapen of de dag doorbrengen". Ook kinderen zijn het slachtoffer, in sommige gevallen zijn ze niet ouder dan tien.

Made, een man op het eiland Bali in Indonesië, leeft al twee jaar opgesloten in een kleine en speciaal voor hem gebouwde cel. "Ik wil rondlopen, rijst planten op de velden. Open de deur alsjeblief..."  Made is opgesloten door zijn eigen vader, een arme man van in de negentig, die zelf nog op het veld moet werken. "Veel families weten niet wat te doen en sluiten de mensen met een psychische aandoening op, uit schrik dat hen iets overkomt of dat ze anderen iets aandoen", zegt Kriti Sharma. (lees voort onder de foto) 

Made, een man op Bali, leeft nu al twee jaar in een kleine cel
© 2019 Andrea Star Reese for Human Rights Watch

Breek de keten, #BreakTheChains

Of neem Petrus, een Indonesiër van vijfendertig. Hij leeft nu al tien jaar thuis, op het eiland Flores, met letterlijk een blok aan het been. Dat is een traditionele manier om iemand te ketenen in zijn gemeenschap.

"De menselijke waardigheid verdwijnt. Niet alleen door de ketting, er komt nog meer bij kijken weet de onderzoekster. "Mensen krijgen nauwelijks de gelegenheid om zich te wassen. Slachtoffers worden misbruikt of geïsoleerd. Het is verschrikkelijk." Hoog tijd voor actie, vinden ze bij HRW.

"Regeringen moeten stoppen met het probleem onder de mat te vegen" zegt Kriti Sharma. "Ze moeten toegankelijke en betaalbare geestelijke gezondheidszorg op poten zetten. Regelmatig instellingen inspecteren, zowel private als openbare, waar misbruik kan plaatsvinden." In de hoop wereldwijd mensen te sensibiliseren, organiseert de mensenrechtenorganisatie nu dus de #BreakTheChain campagne. 

Petrus in Indonesië, leeft al tien jaar geketend op een traditionele manier, met zijn been in een houten blok
© 2019 Andrea Star Reese

In sommige landen worden dan ook nog eens "alternatieve methodes" uitgeprobeerd om die mensen te "behandelen". Zo moest Mura uit Indonesië passeren bij meer dan honderd genezers. Toen dat niet hielp werd hij opgesloten. Anderen worden door geloofsgenezers gedwongen om speciale kruidenmengsels in te nemen. Ze moeten verplicht vasten of worden gedwongen om rituele baden te nemen. Bij sommigen worden gebeden recht in hun oor gereciteerd.

In een aantal gevallen moeten mensen een kleine ruimte delen met verschillende lotgenoten. Zo zit Paul uit Kenia nu al vijf jaar opgesloten. "De ketting is zo zwaar, het maakt me triest". Hij verblijft met zeven andere mannen in een kleine ruimte en mag geen kleren dragen, alleen ondergoed. "'s Morgens krijg ik een papje. En 's avonds met wat geluk brood, maar niet elke dag." Onmenselijke omstandigheden dus. 

Mannen in Ghana in Afrika, in een centrum beheerd door een kruidengenezer

Human Rights Watch vraagt ook aandacht voor het bredere kader. Wereldwijd lijden volgens de organisatie bijna achthonderd miljoen mensen aan een vorm van geestelijke aandoening, of grosso modo bijna één op de tien mensen. Maar toch besteden veel landen er nauwelijks aandacht aan, gemiddeld gaat maar twee procent van het budget voor gezondheidszorg naar geestelijke zorg. 

Het volledige HRW-rapport kan je hier vinden: https://www.hrw.org/node/376518 

 
© 2019 Andrea Star Reese
© 2019 Andrea Star Reese

Meest gelezen