Instagram bestaat tien jaar: van een foto van een hondje tot een marketingfenomeen

Instagram is jarig. De app werd in 2010 opgericht door twee Amerikaanste techondernemers en in 2012 doorverkocht aan Facebook. Ondertussen krijgt Insta meer en meer concurrentie van de populaire video-app TikTok. 

Tien jaar geleden lijkt een eeuwigheid in het wereldje van de sociale media. Sommigen onder ons plaatsten toen al tekstjes op Facebook. Maar wilde je met je smartphone een foto online plaatsten, dan had je niet zo gek veel keuze om die op te leuken.

Enter: de filter

Dat bracht Mike Krieger en Kevin Systrom op een idee: wat als de gebruiker zelf kan kiezen welke look zijn foto heeft? De twee technologie-ondernemers bedachten de zogenaamde filters, waarmee je effecten en zelfs een heel kleurenpalet kan toevoegen. 

Op zich was dat geen onlogisch idee. De camera's van de smartphones van toen, haalden niet dezelfde beeldkwaliteit als de smartphone van vandaag. Je kon foto's maken en video's filmen, maar wilde je die beelden nadien bewerken, dan moest je daarvoor een computer gebruiken.

Naast die alomtegenwoordige filters, zorgden Krieger en Systrom er ook voor dat de foto's die je op Instagram postte, vierkant waren. Iets wat toen niet evident was: de meeste smartphonefoto's werden toen nog horizontaal gemaakt. Maar dat vierkante formaat heeft er wel voor gezorgd dat je in de Instagram-app makkelijk kon scrollen van de ene foto naar de andere.

Eerste Instagram-post is een hond

Systrom was de eerste om te experimenteren met zijn kersverse app. Hij nam tijdens zijn vakantie een foto van zijn hond, die aan zijn voeten zat. Die foto zou de geschiedenis in gaan als de eerste Instagram-post. Pas drie maanden later, op 6 oktober 2010, werd de app officieel gelanceerd in de appwinkel van Apple. Android-gebruikers moesten nog twee jaar wachten voor ze de app konden downloaden, maar zelfs zonder Android-gebruikers groeide Instagram snel. 

In 2012 had Insta al veertig miljoen gebruikers. Ook in de jaren nadien was de groei van de populaire foto-app niet te stuiten. Instagram had zijn populariteit deels te danken aan een zekere Jack Dorsey, CEO van dat andere socialmediaplatform Twitter. Dorsey was een fan van het eerste uur en investeerder van Instagram. Hij postte zijn Instagram-foto's ook regelmatig op Twitter. Dat gaf Insta meer naambekendheid.

Meesterzet van Zuckerberg

Mark Zuckerberg, de CEO en oprichter van Facebook, zag met argusogen hoe dat kleine en gemakkelijk te gebruiken foto-appje meer en meer aan populariteit won. Zijn Facebook bestond toen nog niet zo lang als app: Facebookgebruikers die een bericht wilden plaatsen, moesten daarvoor nog steeds achter een computer gaan zitten en naar de website facebook.com surfen.  Instagram had dus wat Facebook niet had. "If you can't beat them join them", moet Zuckerberg gedacht hebben. In 2012 kocht hij Instagram op voor 1 miljard dollar.

Daarmee brak de steile groei van Instagram aan. Dat ging niet altijd met slimme innovaties. Zuckerberg kopieerde schaamteloos nieuwe toepassingen van zijn concurrenten. Toen de video-app Snapchat met zogenaamde stories (verhalen) op de proppen kwam, korte video's die automatisch verdwijnen, maakte Instagram dat gewoon na.

Dat verklaart ook het succes van Instagram. Het is allang geen foto-app meer. Je kan berichten schrijven, berichten doordelen, je maakt stories en je kan rechtstreeks met andere gebruikers communiceren in persoonlijke berichten. Ondertussen is die stories-functie ook geïntegreerd in de Facebook-app. 

Hoeveel gebruikers de app wereldwijd heeft, weten we niet. Facebook geeft daarover geen cijfers vrij. De laatste schatting dateert van 2018. Toen had de app 1 miljard gebruikers. 

Daar zijn de influencers

Ondertussen is Instagram gegroeid tot een marketingmachine waarmee Facebook veel geld verdient. Hoewel de socialemediareus ook daarover geen cijfers prijsgeeft, kon de Amerikaanse zakenkrant Bloomberg met een aantal insiders praten. Volgens hen bracht Instagram vorig jaar 20 miljard dollar op aan reclame-inkomsten.

Die inkomsten komen van advertenties die door bedrijven geplaatst worden. En dat is het grote verschil met het Instagram van voor de overname. Facebook weet dat we heel veel tijd op onze smartphone doorbrengen en verkoopt daarom advertentieruimte door aan bedrijven die ons willen bereiken. 

Volgens de Digimeter van Imec, een grootschalig onderzoek naar ons smartphone- en mediagebruik, is het aantal gebruikers op Instagram in Vlaanderen van 2017 tot 2019 met de helft gestegen. We brengen volgens datzelfde rapport ook steeds meer tijd door op onze smartphone.

Instagram bracht ook een nieuw soort rolmodel met zich mee: de influencer. Dat zijn mensen die foto's van zichzelf plaatsen en zo heel veel likes en volgers krijgen. Sommigen laten zich door merken betalen om bepaalde foto's te plaatsen. Anderen, zoals de Amerikaanse Kylie Jenner, de jonge zus van Kim Kardashian, gebruiken hun bekendheid om eigen merken te lanceren.

Daarnaast gebruiken ook beroemdheden zoals filmsterren, voetballers of zangers Instagram om grote aankondigingen te doen. Zo liet zangeres Beyoncé op Instagram aan de wereld weten dat ze zwanger was met een foto die intussen iconisch is geworden. Ook voetballer Christiano Ronaldo, met zijn 239 miljoen volgers de meest populaire Instagramgebruiker ter wereld, kondigde op datzelfde platform aan dat hij papa was geworden.

Maar de laatste jaren groeit de kritiek op sommige influencers. Zij zouden een onbereikbaar lichaamsbeeld uitdragen dat nefast is voor het zelfbeeld van hun (jonge) volgers. De critici vinden dat Instagram geëvolueerd is naar een app waar het gaat om de looks en waar gestreden wordt om de meeste likes. Daardoor zouden steeds meer meisjes gepest worden omdat ze niet genoeg likes hebben op Insta. De app reageerde op die kritiek door het aantal likes op een bericht te verbergen voor volgers.

De strijd om het aantal likes bracht de creative Chris Godfrey op een idee. Als reactie op Kylie Jenner, die op dat moment het hoogste aantal likes had voor een foto, creëerde hij een account met de toepasselijke naam "world_record_egg", die maar één doel had: het record van Jenner verbreken. Hij postte een foto van een ei die in mum van tijd bijna 55 miljoen likes haalde. Het account bestaat nog altijd.

Hoewel de app blijft groeien, krijgt Instagram de laatste tijd meer en meer concurrentie van de populaire video-app TikTok. Instagram heeft daarop de toepassing Reels gelanceerd die - binnen Instagram - op dezelfde manier werkt als TikTok.

Waar Instagram zal staan binnen tien jaar is nog onduidelijk. Dat de app meer en meer concurrentie zal krijgen van de steeds veranderende socialemedia is alvast een zekerheid.

Bekijk hier de reportage van ons jeugdjournaal "Karrewiet":

Video player inladen...

Meest gelezen