Experten lovend over persconferentie van gisteren: "De stijlbreuk die we nodig hadden"

Verschillende experten zijn het erover eens dat de persconferentie over de nieuwe coronamaatregelen van gisteren goed was. Stukken beter dan de lange en vaak warrige persconferenties van ex-premier Sophie Wilmès (MR). ”Het was een compleet andere manier van communiceren, een breuk met de manier van communiceren met de vorige regering, die op een heel houterige manier verliep”, vat professor politieke communicatie Christ’l De Landtsheer (Universiteit Antwerpen) het samen. 

Goeie timing

Eerste minister Alexander De Croo (Open VLD) en minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (SP.A) hebben tijdens de persconferentie van gisteren een goede beurt gemaakt bij verschillende experten. Dat heeft in eerste instantie te maken met hun timing. 

De persconferentie van gisteren kwam er gisteren vrij onverwacht. Onder premier Wilmès werden de persconferenties over nieuwe coronamaatregelen steevast gehouden na de bijeenkomsten van de Nationale Veiligheidsraad. Gisteren gebeurde dat na de bijeenkomst van het Overlegcomité, waarop alle verschillende regeringen van België… overleggen.

Dit keer werd er in de media niet op voorhand gespeculeerd over wat er zou gezegd worden.

Ignace Glorieux, socioloog (VUB)

VRT NWS-Wetstraatwatcher Ivan De Vadder vindt het logischer om na zo’n Overlegcomité te communiceren. “De Nationale Veiligheidsraad is een raar instrument en komt bijeen bij een dringend veiligheidsprobleem.” Dat was er begin maart. Nu is het logischer om na het Overlegcomité te communiceren.  

VUB-socioloog Ignace Glorieux ziet nog een groot voordeel van de onverwachte timing van de persconferentie. “Dit keer werd er in de media niet op voorhand gespeculeerd over wat er zou gezegd worden en was het merendeel van de maatregelen nog niet gelekt, nog voor de premier de kans kreeg om erover te communiceren.”

Helder

Hoewel de setting van de persconferentie dezelfde was als onder Wilmès - een tafel waarachter de eerste minister zit, geflankeerd door een aantal minister-presidenten - was het gisteren helemaal anders.  Terwijl voorheen voornamelijk de premier aan het woord kwam, kregen nu de anderen ook het woord. (Lees verder onder de foto.)

Dat er verschillende ministers het woord voerden, was voor  professor politieke communicatie Christ’l De Landtsheer geen probleem, omdat ze allemaal dezelfde, duidelijke boodschap brachten en elkaar aanvulden. “Dit is heel verfrissend, een groot contrast met wat we hebben meegemaakt met de vorige regering”, aldus De Landtsheer.  

Je ziet een tandem en voelt een samenhorigheid bij die twee ministers.
Pierre Van Damme, vaccinoloog (Universiteit Antwerpen)

Vaccinoloog Pierre Van Damme (Universiteit Antwerpen) is zeer te spreken over de manier waarop premier Alexander De Croo en minister van Volksgezondheid samen hun boodschap brachten. “Je ziet een tandem en voelt een samenhorigheid bij die twee ministers.” En hun boodschap was bijzonder duidelijk, vindt Van Damme. 

Microbioloog Herman Goossens treedt zijn collega bij: “Ik vond het een zéér goeie persconferentie. Ik vond dat Alexander De Croo en Frank Vandenbroucke communicatief zéér goed waren. Ik vond het ook de juiste boodschap, op het juiste moment. Ze moesten niet te lang wachten met een dergelijke boodschap.”

Streng

Het viel de experten op dat minister van Volksgezondheid Vandenbroucke op de persconferentie wel heel somber van wal stak, “Maar het maakte wel meteen de ernst van de situatie duidelijk”, vindt Christ’l De Landtsheer. 

Socioloog Ignace Glorieux zit op dezelfde lijn. “Het was streng, maar dat had iedereen verwacht. De vorige keer werden de nieuwe maatregelen geïnterpreteerd als een reeks versoepelingen, terwijl verstrengingen werden verwacht. Nu werd duidelijk gemaakt dat we niet op het goede pad zijn.”

Dit heeft op zijn minst het voordeel van de duidelijkheid.

Ignace Glorieux, socioloog (VUB)

Glorieux is zich ervan bewust dat er gediscussieerd wordt over het feit dat de maatregelen voor het hele land gelden, terwijl de situatie lang niet overal dezelfde is. “Maar dit heeft op zijn minst het voordeel van de duidelijkheid. Er moet nu niet over gediscussieerd moet worden of er nu andere regels gelden in bijvoorbeeld Oost-Vlaanderen dan in Vlaams-Brabant of Brussel.”

Het enige probleem is dat de regels nu wel heel snel ingevoerd zullen worden, merkt professor Glorieux nog op. Ze zullen gelden vanaf aanstaande vrijdag, zodat er allerlei dingen afgelast moeten worden die dit weekend zouden plaatsvinden. Bijvoorbeeld weekendjes weg met vrienden. “Maar ik heb er ook begrip voor, want er moest iets gebeuren, en er mocht geen tijd verloren gaan.”

Empathisch

Om de Belg de bittere pil te laten slikken, verpakten de ministers hun harde boodschap duidelijk in een grote dosis empathie.

“Zowel De Croo als Vandenbroucke hadden bijna iets verontschuldigends in de toon waarmee ze hun boodschap brachten”, stelt Ignace Glorieux vast. “Het klonk vaderlijk, als een vader die zegt dat het erg is, en zegt dat we even op onze tanden moeten bijten. Maar het komt wel over.” 

Ook Christ’l De Landtsheer vindt dit een verstandige communicatietactiek. “Door zich in de plaats van de mensen te stellen en voorbeelden te geven over alledaagse situaties wordt de boodschap heel begrijpelijk voor iedereen.”

Krachtig

Maar wat de verschillende experten vooral een verademing vinden, is de helderheid van de communicatie. “Premier De Croo communiceert heel goed”, vindt professor De Landtsheer. “Hij spreekt mensentaal, heel begrijpelijk.” Ook minister Vandenbroucke krijgt op dat vlak een pluim van de professor. “Hij gebruikte heel eenvoudige taal, maar doet dat tegelijk op een heel slimme manier”. 

Het viel De Landtsheer bijvoorbeeld op dat Vandenbroucke een aantal klassieke stijlfiguren uit de retoriek gebruikt. "Zo maakte hij handig gebruik van herhalingen, zoals anafora: telkens dezelfde woorden in het begin van een zin herhalen.” Ook herhaalde Vandenbroucke een aantal steekwoorden heel bewust in zijn betoog, om de boodschap in te prenten.

Naast de vorm valt ook de nieuwe, vlotte stijl op. “Het was een compleet andere manier van communiceren, een breuk met de manier van communiceren met de vorige regering, die op een heel houterige manier verliep, alsof ze een aantal bureaucraten bij elkaar hadden gezet die gewoon een Powerpoint voorlazen. Dat was echt niet professioneel. Dit, daarentegen, ging heel goed, in beide landstalen”, besluit professor De Landtsheer.

Alsof ze een aantal bureaucraten bij elkaar hadden gezet die gewoon een Powerpoint voorlazen.

Christ’l De Landtsheer, professor politieke communicatie (Universiteit Antwerpen)

Ignace Glorieux sluit zich hierbij aan. “De persconferenties van Wilmès leken eindeloos te duren, er werd een boodschap gebracht die je in 10 minuten kon brengen. Terwijl er korte en krachtige peptalk nodig was in krachtdadige taal. Dat was er nu.”  

“Deze regering heeft een perspectief, een minister van Volksgezondheid die krediet heeft en door vriend en vijand gewaardeerd wordt. Dat is voorlopig allemaal positief”, gaat Glorieux verder. “Iedereen is het erover eens dat er een stijlbreuk is. Die nieuwe energie is ook iets wat we nodig hadden om de nieuwe maatregelen te doen naleven.”

Meest gelezen