Video player inladen...

Amerikaanse dichteres Louise Glück wint de Nobelprijs voor Literatuur

De Amerikaanse dichteres Louise Glück (77) heeft de Nobelprijs voor Literatuur gewonnen. Glück krijgt de prijs voor "haar onmiskenbare poëtische stem die met strenge schoonheid het individuele bestaan universeel maakt". In de Verenigde Staten is ze een bekende naam in letterenland, maar in Europa veel minder. 

Aan de prijs is dit jaar een bedrag van 10 miljoen Zweedse kronen verbonden ofwel ruim 950.000 euro. De prijs wordt uitgereikt door de Zweedse Academie in Stockholm. Even voor de bekendmaking werd Glück opgebeld met het nieuws. Ze reageerde blij verrast. 

Louise Glück won al verschillende grote Amerikaanse literaire prijzen, zoals de Pulitzer Prize en de National Book Award. Van 2003 tot 2004 was ze Poet Laureate, een soort van Dichter des Vaderlands, van de Verenigde Staten. 

Louise Glück debuteerde in 1968 met de bundel "Firstborn". Ze groeide uit tot een van de meest prominente Amerikaanse hedendaagse dichters. Ze heeft 12 dichtbundels gepubliceerd en schrijft ook essays over poëzie.

Bekijk hier de toelichting van onze chef cultuur Joris Vergeyle in "Het Journaal" (en lees voort onder de video):

Video player inladen...

Belangrijke thema's in haar werk zijn de kindertijd, het familieleven en de nauwe relatie met ouders en broers en zussen. Ze streeft naar helderheid en gaat op zoek naar het universele. Ze put inspiratie uit mythes en klassieke motieven. "Haar werk draait vaak rond het thema van radicale verandering en een sprong voorwaarts vanuit een diep gevoel van verlies," volgens de Zweedse Academie.

De Academie roemt haar dichtbundel "The wild iris" uit 1992. Daarin beschrijft ze in het gedicht "Snowdrops" de terugkeer van het leven na de winter. U kunt het gedicht lezen op de website van de Nobelprijs Literatuur.

Haar bundel "Averno" uit 2006 omschrijft de Academie als "een visionaire interpretatie van de mythe van Persephone die ontvoerd wordt door Hades, de god van de onderwereld". Haar meest recente bundel "Faithful and virtuous night" uit 2014 vindt de Academie "een spectaculaire prestatie". 

Naast schrijver is ze ook professor Engels aan de Yale Universiteit in New Haven, Connecticut.  Dit jaar zullen de Nobelprijswinnaars in december niet samenkomen in Stockholm om hun prijs in ontvangst te nemen, wegens de coronapandemie. Glück zal waarschijnlijk de prijs in ontvangst kunnen nemen op de universiteit waar ze werkt. Haar ontvangstspeech zal dan digitaal uitgezonden worden. 

Hoewel dus sterk geprezen in de Verenigde Staten is Louise Glück minder bekend in Europa. Geen enkele van haar dichtbundels is in het Nederlands vertaald. De - intussen overleden - dichter Erik Menkveld vertaalde wel enkele gedichten voor het tijdschrijft Raster. Dichter K. Michel, die het nummer samenstelde, was onder de indruk van de "fijnzinnige natuurlyriek" van Glück, en "hoe ze twijfelend op zoek ging naar de aanwezigheid van God in de taal van de bloemen."

De wilde iris

Aan het eind van mijn lijden 
was een poort. 

Hoort: wat jullie dood noemen 
herinner ik mij.

Geluiden, boven me, schurende dennentakken. 
Daarna niets. De zwakke zon 
fladderde over de droge grond.

Het is vreselijk te overleven 
als bewustzijn 
begraven in de donkere aarde.

Toen was het voorbij: dat wat jullie vrezen, bezield 
te zijn en niet in staat 
tot spreken, eindigde abrupt, de stugge aarde
gaf een beetje mee. En wat ik hield 
voor vogels schoot lage heesters in.

Jullie die je de overgang
uit de andere wereld niet herinneren 
ik zeg jullie ik kon weer spreken: wat er ook 
terugkeert uit vergetelheid keert terug 
om stem te vinden:

uit het hart van mijn leven spoot
een grote fontein, diepblauwe 
schaduwen op een azuren zee.

Louise Glück, vertaling Erik Menkveld

Hier kunt u de bekendmaking van Nobelprijs Literatuur 2020 herbekijken:

Meest gelezen