Radio 2

Corona en pandemieën in Romeinse tijden: archeologisch centrum Velzeke toont Romeinen met mondmaskers

In het archeologisch museum van Velzeke, het Archeocentrum, kan je een nieuwe rondleiding volgen genaamd "Hatsjoe". De rondleiding gaat over gezondheid, hygiëne, Romeinse geneeskunde en pandemieën in de oudheid. Want afstand houden en de term "quarantaine" kenden ze toen blijkbaar ook al.

Verschillende zaken die gebeuren bij deze actuele wereldwijde coronacrisis deden ze in de Romeinse tijd ook al, zo blijkt uit wat je kan zien in het archeologisch museum in Velzeke, deelgemeente van Zottegem. Het huidige coronavirus heeft het Archeocentrum geïnspireerd tot een speciale rondleiding in de permanente tentoonstelling. De rondleiding krijgt de toepasselijke naam "Hatsjoe" en gaat specifiek over gezondheid, hygiëne en pandemieën in de oudheid.

Lockdown en Middellandse Zeebubbel

Peter Van der Plaetsen, archeoloog in het museum ziet wel een aantal overeenkomsten tussen de huidige coronacrisis en de pandemieën in de oudheid: "Ik denk dan aan een automatische lockdown, het afschermen van zieken, hen uit de gemeenschap sturen en het vluchten naar het platteland."

In die tijd bestond het concept "bubbel" ook, een Middellandse Zeebubbel. Die bleek niet zo positief te zijn voor onze voorouders, de Galliërs. "Er waren veel handelscontacten overzee, ook met India en China. In die grote "bubbel" rond de Middellandse Zee werd handel gedreven maar konden ziektes zich verspreiden. Onze voorouders zaten daar ook in. Toen de pest uitbrak verspreidde die ziekte zich ook over onze gebieden."

20 tot 50 procent van de wereldbevolking is toen gestorven door de pest

Archeoloog Peter Van der Plaetsen

De pest

"De bekendste pandemie in die tijd was ongetwijfeld de pest", vertelt Van der Plaetsen. "Dergelijke pandemieën hebben er voor gezorgd dat zo'n 20 tot 50 procent van de wereldbevolking stierf. Er zijn zelfs berichten van 2.000 doden per dag, in Rome alleen al." De doden mochten niet eender waar begraven worden: "Begrafenissen konden niet op privé grond om besmetting tegen te gaan."

(lees verder onder de foto)

Radio 2

Spaanse griep

"In 1919 was er Spaanse griep in ons land en in de wereld", zegt Van der Plaetsen nog. "Dat was een pandemie met 20 miljoen doden. Dat is meer dan 4 jaar oorlogsslachtoffers samen. We hebben zoveel herdenkingen rond de eerste wereldoorlog gehad. Maar er is geen enkele herdenking geweest van die 20 miljoen doden van de Spaanse griep", zegt de archeoloog. "Het is nu een vervelende periode, maar binnen 20 jaar spreken we misschien niet meer over het coronavirus."

Je komt alles te weten over pandemieën, ziektes en Romeinse geneeskunde in vroegere tijden, vanaf vandaag in het Archeocentrum in Velzeke. Gidsen dragen een outfit van een middeleeuws pestdokter met masker, om te illustreren hoe zij toen zichzelf beschermden. 

Meest gelezen