De Nederlandse premier Mark Rutte tijdens een bezoek aan de Indonesische president Joko Widodo vorig jaar.
Copyright 2019 The Associated Press. All rights reserved.

Nederland wil vergoeding betalen aan nabestaanden van geëxecuteerde Indonesiërs tijdens onafhankelijkheidsoorlog

De Nederlandse regering is bereid om 5.000 euro te betalen aan weduwen en kinderen van Indonesiërs die tijdens de jaren 40 zonder vorm van proces zijn geëxecuteerd door Nederlandse militairen. Eerder had een rechtbank in Den Haag een vergoeding toegekend aan vijf klagers van het eiland Sulawesi, maar dat wordt nu uitgebreid.

De regeling is bekendgemaakt via een brief van de betrokken ministers aan het Nederlandse parlement. Nederland is nu bereid om per slachtoffer een vergoeding van 5.000 euro te betalen aan de kinderen. De staat gaat ook niet in beroep tegen een eerdere -zij het meer beperkte- uitspraak in die richting van een rechtbank in Den Haag.

Het gaat om de nabestaanden van mensen die tussen 1945 en 1949 werden terechtgesteld door Nederlandse militairen tijdens de onafhankelijkheidsoorlog van Indonesië. 

Een aantal van die nabestaanden van het eiland Sulawesi hadden een dergelijke vergoeding geëist via een rechtbank in Den Haag en die had hen begin dit jaar gelijk gegeven. Ze kregen daarbij vergoedingen tussen enkele honderden euro en in een enkel geval 10.000 euro. Enkele jaren geleden had een andere Nederlandse rechtbank al een gelijkaardige regeling getroffen voor nabestaanden van slachtoffers op het eiland Java. (Lees verder onder de foto).

In 2011 kregen deze weduwen van oorlogsslachtoffers uit Java ook al een vergoeding van een Nederlandse rechtbank.
AP2011

De Nederlandse regering wil die maatregel nu echter vastleggen op een bedrag van 5.000 euro per slachtoffer, maar tegelijkertijd de kwestie uitbreiden tot alle gelijkaardige gevallen in heel Indonesië. Er zijn wel enkele voorwaarden: zo moet de executie al vermeld zijn in openbare bronnen en moet de claim "binnen een redelijke termijn worden ingediend".

Vier jaar van "vuile oorlog"

Even terugblikken in de tijd: in 1942 was de Nederlandse kolonie Oost-Indië na eeuwen van overheersing veroverd door Japan. Op het einde van de Tweede Wereldoorlog riepen Indonesische leiders daar de onafhankelijkheid uit. Nederland eiste na de Japanse capitulatie echter zijn koloniaal imperium terug op en het kwam tot een koloniale oorlog met de Indonesische verzetsstrijders.

Daarbij werden aan beide kanten wreedheden begaan. Nederlandse troepen hebben zonder vorm van proces van rebellie verdachte Indonesiërs terechtgesteld en soms gemarteld en daar gaat de huidige rechtszaak nu over. Omgekeerd waren Nederlandse burgers, militairen of Indonesiërs die in het leger vochten, vaak het mikpunt van milities van onafhankelijkheidsstrijders.

Militair kreeg Nederland een groot deel van Indonesië weer in handen, maar dat ging ten koste van een eindeloze oorlog in de binnenlanden van eilanden zoals Sulawesi, Java en Sumatra, een last die het land tijdens de wederopbouw na de Tweede Wereldoorlog moeilijk kon dragen.  In 1949 erkende Nederland onder Amerikaanse druk dan de onafhankelijkheid van Indonesië. 

Nederlandse militairen rukken na hun landing op het eiland Java in 1947 verder het binnenland in.

Meest gelezen