Copyright 2020 The Associated Press. All rights reserved

"America first, build the wall en fake news": dit was vier jaar president Trump, samengevat in acht thema's

Over een goeie week kruisen Donald Trump en Joe Biden de degens in de Amerikaanse kiesstrijd voor het Witte Huis. Tijd om terug te blikken op de eerste termijn van Trump, die Amerikakenners "het meest heftige presidentschap ooit" noemen. Vriendschap proberen te sluiten met Noord-Korea, maar tegelijk ook tegen de schenen schoppen van heel wat wereldleiders. Een grensmuur beloven tussen de VS en Mexico en dagelijks een oorlog uitvechten met de media. Hoe zullen we ons Trumps 4 jaar als president herinneren? We vatten het samen in 8 thema's. 

Klik op de thema's voor meer uitleg.

Titel: Trump in de wereld

De slogan "America First" komt goed tot uiting in het buitenlands beleid van Donald Trump. Sommige vriendschappen en bondgenootschappen worden versterkt, andere komen onder druk.

Trump wil zo snel mogelijk de militairen weg uit het Midden-Oosten om zo zijn focus naar China te verleggen, waarin hij een grotere bedreiging ziet voor zijn land. Maar het eerste punt op de buitenlandse agenda: IS verslaan in Syrië.

Verslaan van IS

In maart 2019 slaagt de coalitie, met onder andere de VS, de Europese Unie en de plaatselijke Koerden, erin om het laatste bolwerk van IS in de Syrische stad Baghouz uit te schakelen. Maar Trumps grootste verwezenlijking is de dood van IS-leider Abu Bakr Al-Baghdadi, die blaast zichzelf op bij een achtervolging door speciale Amerikaanse troepen.

IS-leider Abu Bakr al-Baghdadi.

Bekijk de omgeving van de aanval en de reactie van president Trump (en lees voort onder de video):

Video player inladen...

Trump beslist snel om zijn troepen zo veel mogelijk weg te halen uit het Midden-Oosten, hij heeft twijfels of die de Amerikaanse belangen in de regio nog dienen. "We zijn weg uit Syrië, buiten de olie die we hebben gehouden", zo zegt de president.

Sterkere band met Israël

De VS en Israël zijn twee handen op één buik. Er wonen veel Joden in de VS en ook heel wat diepgelovige christenen steunen de Joodse staat. President Trump wil die kiezers achter zich scharen.

President Trump aan de Klaagmuur in Jeruzalem.
Copyright 2017 The Associated Press. All rights reserved.

Trump benadrukt die goede band met Israël in 2018 door de Amerikaanse ambassade van Tel Aviv naar Jeruzalem te verhuizen. Op die manier erkent Trump de religieuze stad als hoofdstad van Israël, iets wat zeer gevoelig ligt bij de Palestijnse moslimgemeenschap. 

Het is tijd om Jeruzalem officieel te erkennen als hoofdstad van Israël

Amerikaanse president Donald Trump

Het vredesproces in het Midden-Oosten krijgt zo een flinke klap en Trump krijgt heel wat internationale kritiek op zijn beslissing, onder meer van de Verenigde Naties.

Het bondgenootschap met Israël wordt nog versterkt wanneer de Amerikanen bemiddelen bij vredesgesprekken met de golfstaten de Verenigde Arabische Emiraten en Bahrein. Zij knopen diplomatieke banden aan met Israël en Trump hoopt dat andere Arabische landen zullen volgen.

AFP or licensors
Iedereen zei dat het onmogelijk was, dit is een belangrijke stap naar vrede in het Midden-Oosten
Amerikaanse president Donald Trump

Trump stapt zo in de voetsporen van de voormalige presidenten Jimmy Carter en Bill Clinton die eerder ook al vredesonderhandelaar waren in het Midden-Oosten en akkoorden sloten.

Grote spanningen met China

Al sinds zijn presidentscampagne laat Trump zich negatief uit over China. Hij beschuldigt het land ervan dat het op het gebied van handel "vals speelt".

Trump wil dat Amerikaanse bedrijven hun productie van China naar de VS verhuizen en heft belastingen op producten die vanuit China worden ingevoerd. Zo wil hij jobs die naar China verhuisden weer doen terugkeren naar de VS.

President Trump en de Chinese president Xi Jinping samen met hun echtgenotes.
Copyright 2017 The Associated Press. All rights reserved.

Trumps beleid zorgt voor een handelsoorlog met hoge invoerheffingen langs beide kanten. Volgens Trump doet de Wereldhandelsorganisatie (WTO) te weinig om China tot orde te roepen. "We gaan iets moeten doen aan de WTO, want ze laten China wegkomen met moord", aldus de Amerikaanse president. Beide landen gingen in januari akkoord om de invoerheffingen af te zwakken, maar het akkoord wordt nog altijd niet helemaal uitgevoerd.

De relatie met China krijgt de grootste deuk tijdens de coronapandemie. Eerst zwaait Trump nog met lof naar de Chinese president Xi Jinping voor zijn aanpak van het virus, maar nu spreekt hij van "China-virus" of "Kung Flu" als hij het over corona heeft.

We moeten het land dat deze plaag op de wereld heeft losgelaten ter verantwoording roepen: China

Amerikaanse president Donald Trump

Trump beschuldigt China ervan de oorzaak te zijn van de pandemie. Hij wil in 2021 zelfs uit de Wereldgezondheidsorganisatie stappen omdat die China niet genoeg zou veroordelen voor de aanpak van het virus.

De spanningen tussen China en de VS hebben niet alleen met Donald Trump of diens stijl te maken. Ook als Democratisch presidentskandidaat Joe Biden wint op 3 november, zal hij rekening moeten houden met een China dat zijn macht in de wereld uitbreidt. Al is de verwachting wel dat Biden het met fluwelen handschoenen zal opnemen tegen de Chinezen.

Historische stap naar Noord-Korea

President Trump zocht toenadering tot China's bondgenoot Noord-Korea. Hij schreef in 2019 geschiedenis door als eerste Amerikaanse president voet te zetten op Noord-Koreaanse bodem. Wat Obama niet kon, kan Trump wel.

President Trump en de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un aan de gedemilitariseerde zone aan de grens tussen Zuid- en Noord-Korea.
Copyright 2019 The Associated Press. All rights reserved.

Nochtans had Trump twee jaar daarvoor geen goed woord over voor Noord-Korea en president Kim Jong-un. Tijdens een speech voor de Verenigde Naties sprak Trump over een "totale vernietiging".

Bekijk hier de hoogtepunten van de spanningen tussen de VS en Noord-Korea (en lees voort onder de video):

Video player inladen...

Kim Jong-un is te slim en heeft veel, alles eigenlijk, te verliezen als hij zich vijandig opstelt

Amerikaanse president Donald Trump

De relatie tussen beide landen geraakte verstoord door de Koreaanse oorlog van 1950 tot en met 1953. Daarin steunde de VS het pro-westerse Zuid-Korea tegen het communistische Noord-Korea, dat steun kreeg van de toenmalige Sovjet-Unie en China.

In 2018 keert het tij en op vraag van president Trump komt er al snel een eerste ontmoeting tussen de twee leiders in de Aziatische stadstaat Singapore, niet zo ver van Noord-Korea. Trump wil de ontmanteling van het Noord-Koreaanse kernwapenprogramma, Kim Jong-un wil een afzwakking van internationale sancties tegen zijn land.

Bekijk hier de beelden van de eerste historische ontmoeting tussen Trump en Kim Jong-un (en lees voort onder de video):

Video player inladen...

De ontmoeting in Singapore maakt de weg vrij voor een nieuwe ontmoeting begin 2019, ditmaal in de Vietnamese hoofdstad Hanoi. Die wordt al snel afgebroken omdat een overeenkomst niet mogelijk blijkt.

Ze willen dat we alle sancties opheffen, en dat is gewoon niet mogelijk
Amerikaanse president Donald Trump

Toch stelt Trump een derde ontmoeting voor, deze keer in de gedemilitariseerde zone tussen Noord- en Zuid-Korea, een neutrale locatie vlakbij de Noord-Koreaanse grens. Tijdens de ontmoeting steken de leiders samen de grens over naar Noord-Korea. Een historisch moment.

Bekijk hier de beelden van de ontmoeting waarbij Trump de grens naar Noord-Korea oversteekt (en lees voort onder de video):

Video player inladen...

Eerder dit jaar schreef Trump een brief naar Kim Jong-un, die werd beantwoord door Kim Yo-jong, de zus van de Noord-Koreaanse leider. Zij schrijft in haar brief dat de landen een speciale en goede band hebben, maar dat wederzijdse relaties nog niet voor meteen zijn. Ook vandaag voert Noord-Korea opnieuw rakettesten uit.

Verschuiving in beleid

Over het algemeen zien we een verschuiving in het buitenlands beleid van de VS, van het Midden-Oosten naar Azië. Een verschuiving die al langer aan de gang is, maar onder president Trump naar een hogere versnelling schakelt.

Titel: Build the wall

"Build the wall" was één van Donald Trumps meest tot de verbeelding sprekende verkiezingsbeloftes. Al nam de president van de Verenigde Staten de afgelopen vier jaar ook andere ingrijpende beslissingen op het vlak van immigratie. Hij voerde de zogenaamde moslimban in en sloot kinderen zonder hun ouders op in detentiecentra aan de grens tussen de VS en Mexico. 

"Op dag één zullen we beginnen te werken aan een ondoordringbare, fysieke, hoge, krachtige, mooie zuidelijke grensmuur", beloofde Trump in augustus 2016 op een verkiezingsrally in Arizona. "En Mexico zal betalen voor de muur. Ze weten het nog niet, maar ze gaan voor de muur betalen." Met zijn muur wil Trump voorkomen dat mensen nog illegaal de grens oversteken. 

Trump belooft een grensmuur te bouwen tussen de VS en Mexico op een verkiezingsrally in Arizona in  augustus 2016.
Copyright 2016 The Associated Press. All rights reserved.

Moeizame start

Trump wint de verkiezingen en zet meteen na zijn aantreden als president het licht op groen voor de bouw van de muur. Toch komt er niet meteen schot in de zaak: er is geen budget.

Mexico zal betalen voor de muur. Ze weten het nog niet, maar ze gaan voor de muur betalen
President Donald Trump

In december 2018 vraagt Trump 5,7 miljard dollar (4,8 miljard euro) om de muur te bouwen. Hij wil dat bedrag laten opnemen in de begroting. De Democraten, die de meerderheid hebben in het Huis van Afgevaardigden, gaan niet akkoord.

De verschillende prototypes voor de grensmuur tussen de VS en Mexico.
Copyright 2019 The Associated Press. All rights reserved.

Het resultaat: de begroting wordt niet goedgekeurd en overheidsinstellingen moeten de deuren sluiten. Het is de langste "shutdown" in de Amerikaanse geschiedenis: 35 dagen lang zitten honderdduizenden overheidsambtenaren zonder loon. Uiteindelijk toont Trump zich bereid om een tijdelijke begroting goed te keuren, zonder het geld voor de muur.

Versnelling hoger

Om zijn muur toch zo snel mogelijk te kunnen bouwen, roept president Trump in februari 2019 de noodtoestand uit aan de grens. Zo heeft hij niet langer toestemming van het Amerikaanse Congres nodig om geld vrij te maken voor de bouw van de muur. Het geeft hem ook meer daadkracht om de muur dwars door beschermde natuurgebieden, archeologische domeinen en reservaten van "Native Americans" (de oorspronkelijke bewoners van Amerika) te bouwen.

De bouw van de muur in Yuma (Arizona) in september 2019.
Copyright 2019 The Associated Press. All rights reserved

Met de presidentsverkiezingen in aantocht zet Trump nog meer vaart achter zijn plannen: sinds begin dit jaar is het tempo waarop de muur gebouwd wordt, bijna verdubbeld. 

Volgens het Departement Homeland Security heeft president Trump sinds zijn aantreden in 2017 al 350 mijl (563 kilometer) muur laten bouwen, al maakt de overheidsinstelling geen onderscheid tussen herstellingen, vervangingen en nieuwbouw. Volgens BBC zou het slechts om een aantal kilometer nieuwe muur gaan. 

Bekijk hier de strafste uitspraken van president Trump over de grensmuur (en lees voort onder de video):

Video player inladen...

Bij Donald Trumps aantreden was ongeveer een derde van de grens al uitgerust met grenshekken, metalen hekken en prikkeldraad. De grens beschikte ook al over beveiligingscamera’s en grenspolitie patrouilleerde op strategische plaatsen. In totaal is de grens tussen de VS en Mexico meer dan drieduizend kilometer lang.

Moslimban

Tijdens zijn verkiezingscampagne belooft Donald Trump niet alleen een grensmuur met Mexico, maar ook dat hij inwoners uit islamitische landen de toegang tot de Verenigde Staten zal ontzeggen. Na zijn aantreden als president voegt hij meteen de daad bij het woord. Tijdens de eerste dagen van zijn presidentschap kondigt hij een inreisverbod af voor vijf islamitische landen. Inwoners uit Iran, Jemen, Libië, Syrië en Somalië zijn niet langer welkom in de Verenigde Staten.

Het inreisverbod gaat meteen in en zorgt voor chaos op internationale luchthavens. Hevig protest tegen de maatregel volgt en verschillende rechtszaken worden aangespannen. 

Protestmars tegen Trumps zogenaamde moslimban op 18 oktober 2017 aan het Witte Huis in Washington D.C.
Copyright 2017 The Associated Press. All rights reserved.

Anderhalf jaar later, in juni 2018, oordeelt het Amerikaanse Hooggerechtshof dat het inreisverbod wel degelijk grondwettelijk is. De president mag volgens het Hof in het belang van de nationale veiligheid beslissen om mensen uit bepaalde landen de toegang tot de VS te ontzeggen. Het inreisverbod houdt dan ook stand tot op de dag van vandaag.

Kinderen in kooien

In juni 2018 komt aan het licht dat de overheid gezinnen die illegaal de grens tussen de VS en Mexico hebben overgestoken, al sinds april systematisch uit elkaar haalt. Ouders worden gearresteerd en strafrechtelijk vervolgd, kinderen opgesloten in detentiecentra aan de grens, zonder vooruitzicht op hereniging met hun ouders. 

Bekijk hier de beelden van de kooien die kinderen scheiden van hun ouders (en lees voort onder de video):

Video player inladen...

De wereld reageert verontwaardigd op beelden van kinderen in metalen kooien en audio-opnames van huilende kleuters die achter bleven zonder hun ouders. Toch verdedigt President Trump in eerste instantie zijn zerotolerancebeleid. Dat beleid moet volgens hem toekomstige migranten afschrikken om de grens nog illegaal over te steken: "De Verenigde Staten zullen geen migrantenkamp zijn," zegt hij in het Witte Huis. "En het zal geen toevluchtsoord zijn - dat zal het niet zijn."

Uiteindelijk loopt de druk te hoog op en beslist president Trump om kinderen en hun ouders niet langer van elkaar te scheiden aan de grens. "We gaan gezinnen bij elkaar houden, maar we moeten onze strengheid behouden", klonk het. 

Tussen april en mei 2018 werden meer dan 2000 kinderen van hun ouders gescheiden aan de grens.

Deze week geraakte bekend dat de Amerikaanse overheid de ouders van 545 kinderen, die nog altijd vastzitten in instellingen, niet terugvindt.  Veel ouders zouden gedeporteerd zijn naar Centraal-Amerika.

Titel: Controverse

Trump zorgt als geen enkele andere Amerikaanse president voor controverse. Hij maakt van de meeste media vijand nummer 1 en beschuldigt hen telkens van "fake news". Het rommelt ook in het Witte Huis door een recordaantal ontslagen en vervangingen, en waren er heel wat opmerkelijke ontmoetingen met regeringsleiders.

Trump en zijn oorlog met de media

Al sinds zijn verkiezingscampagne in 2016 heeft de president een slechte relatie met de media. Volgens Trump verkondigen media te veel "fake news" en vindt hij het "walgelijk dat de pers mag schrijven wat ze wil". Zijn persconferenties staan erom bekend bitsig te verlopen, waarbij de president journalisten vaak tot de orde roept en hen op hun plaats zet.

Tijdens Trumps eerste persconferentie als president, weigert hij een vraag te beantwoorden van een CNN-reporter wat op een discussie uitdraait. Volgens Trump brengt deze Amerikaanse 24-uursnieuwszender alleen maar "fake news". De toon voor de komende jaren is gezet.

Eén van de bekendste aanvaringen is die met CNN-journalist Jim Acosta. Acosta stelt op een persconferentie een vraag die de president irriteert waarop Trump hem een uitbrander geeft. De journalist laat zich niet afschepen en stelt zijn vraag opnieuw terwijl een medewerkster van het Witte Huis de microfoon uit zijn handen probeert te trekken. Acosta krijgt het verwijt agressief te hebben gereageerd en zijn persaccreditatie wordt ingetrokken door het Witte Huis. 

Een medewerkster van het Witte Huis probeert de microfoon uit de handen van CNN-journalist Jim Acosta te trekken.
Copyright 2018 The Associated Press. All rights reserved.

Toch heeft Trump een favoriete nieuwszender

Donald Trump dreigt er ook mee om de licenties van twee grote Amerikaanse tv-netwerken (NBC en CNN) in te trekken om wat hij "fake news" noemt uit de wereld te helpen. Uiteindelijk trekt hij geen zenderlicenties in.

De president kijkt zelf veel en graag naar de rechtse nieuwszender Fox News. Vooral in het begin van zijn presidentschap geeft hij vaak interviews aan Fox News. De zender mikt op conservatieve, rechtse kijkers. Af en toe tikt Trump ook Fox News op de vingers, zo tweet hij dat Fox News niet meer is wat het geweest is. 

Trump en Twitter: Match made in heaven of toch niet?

Trumps favoriete medium om met de wereld te communiceren is Twitter. De president lijkt dag en nacht te reageren op gebeurtenissen, af te rekenen met tegenstanders of in te gaan tegen iedereen die "fake news" tweet. 

Maar Twitter laat sinds eerder dit jaar Trump niet meer zomaar zijn gang gaan. Onder sommige van zijn berichten staan factchecks waaruit blijkt dat niet alles wat de president tweet, strookt met de werkelijkheid. Twitter doet dat trouwens ook bij andere twitteraars.  Trump noemt het censuur. 

Bij jullie werken meer anti-Trumpers dan ooit, veel meer. Op zoek naar een nieuw kanaal

President Donald Trump

De president is woedend en vaardigt een decreet uit waarbij sociale media aansprakelijk zijn voor de inhoud op hun platformen. Tot dan toe waren ze beschermd als klagers naar de rechtbank stapten over materiaal dat gebruikers op hun netwerken postten, maar Trump wil daar dus van af. Een belangenorganisatie stapt naar de rechtbank tegen het decreet omdat het ongrondwettelijk zou zijn, maar er is nog geen uitspraak.

Bekijk hier de meest opvallende momenten van Trumps oorlog met de media (en lees verder onder de video):

Video player inladen...

Knielende Americanfootballspelers

Colin Kaepernick is de eerste Americanfootballspeler die in 2016 knielt terwijl het Amerikaanse volkslied klinkt. Hij doet dat omdat hij vindt dat zwarte Amerikanen nog zoveel onrecht moeten ondergaan.

 

American football speler Colin Kaepernick (rechts) knielt tijdens het Amerikaanse volkslied.

Het komt hem op heel wat tegenstand te staan, ook president Trump noemt het respectloos en zegt op een persconferentie: “Haal deze klootzak van het veld. Hij is ontslagen”.

Maar veel sporters steunen het gebaar van Kaepernick en "take a knee" wordt een begrip in de VS. 

Haal deze klootzak van het veld. Hij is ontslagen

Amerikaanse president Donald Trump

Kaepernick zelf vergaat het minder goed, zijn contract wordt niet verlengd en andere ploegen willen niet met hem in zee gaan. Hij heeft nog geen nieuwe club gevonden.

Na de dood van George Floyd, die sterft bij een gewelddadig politieoptreden, komt de ommezwaai. Kaepernick wordt in ere hersteld en zijn actie uit 2016 krijgt veel navolging. Uiteindelijk biedt de voorzitter van de National Football League zijn excuses aan en geeft hij toe dat er lange tijd niet naar zwarte spelers is geluisterd als ze mistoestanden aanklaagden. 

President Trump daarentegen blijft erbij dat knielende sporters geen respect hebben."Tijdens het volkslied moet je rechtop staan, met een saluut of een hand op het hart. Er zijn andere dingen waar je tegen kunt demonstreren, maar niet tegen onze prachtige Amerikaanse vlag. GEEN GEKNIEL!", aldus de president op Twitter.

Bekijk hier de knielende spelers en de reactie van onder andere Amerikaans basketbalspeler Lebron James (en lees voort onder de video):

Video player inladen...

Heuse stoelendans in het Witte Huis

Donald Trump ontslaat tijdens zijn eerste ambtstermijn een record aantal mensen. Het zou om honderden medewerkers gaan. Nooit eerder kent het Witte Huis zo’n groot personeelsverloop als onder president Donald Trump. 

Opvallende ontslagen zijn die van voormalig minister van Binnenlandse Veiligheid en stafchef van het Witte Huis, John Kelly, en communicatiedirecteur Anthony Scaramucci. Kelly is een strenge stafchef en stuurt enkele mensen de laan uit die hij niet bekwaam vindt, maar wanneer hij zich negatief uitlaat over Trump, verliest hij zelf zijn job. Scaramucci werkt maar tien dagen voor het Witte Huis. Hij komt niet overeen met stafchef Reince Priebus, Trump ontslaat hen allebei.

Voormalig stafchef John Kelly en president Donald Trump.
AFP or licensors

Vreemde "Trumpshakes" met wereldleiders

Tijdens zijn ambtstermijn ontmoet Trump een heleboel regeringsleiders. Bij sommige van die ontmoetingen gaat er veel media-aandacht naar de merkwaardige handdruk van Trump. Eén van de bekendste handdrukken is die met de Japanse premier Shinzo Abe, die maar liefst 19 seconden duurt. 

Een stevige handdruk tussen president Trump en de Franse president Emmanuel Macron.
Copyright 2018 The Associated Press. All rights reserved.

Soms is er ook geen handdruk, zoals bij de Duitse bondskanselier Merkel tijdens een bezoek aan het Witte Huis. Merkel vraagt er expliciet naar, maar volgens het Witte Huis heeft de president de vraag niet gehoord. En dit jaar kreeg Nancy Pelosi geen hand tijdens de State of the Union van Trump. Waarop Pelosi op het einde de presidentiële speech verscheurt, een opmerkelijk beeld.

Video player inladen...

In onderstaande video nog meer opvallende handdrukken tussen Trump en verschillende wereldleiders op een rij:

Video player inladen...
Titel: Breken met het verleden

President Trump wil breken met tradities, zo kondigt hij al aan in zijn presidentcampagne. "America First" is zijn mantra. Trump vindt dat zijn land in het verleden fouten heeft gemaakt en daarom wil hij heel wat akkoorden en het lidmaatschap van organisaties zoals de NAVO herbekijken. In de VS zelf wil hij af van "Obamacare", de ziekteverzekeringswet van zijn voorganger Barack Obama.

Harde woorden voor NAVO

De Noord-Atlantische Verdragsorganisatie (NAVO) is een militair bondgenootschap waarin de VS en heel wat andere Europese landen, waaronder België, samenwerken. Al snel na zijn verkiezing spreekt Trump de leiders van de NAVO toe in het hoofdkwartier in Brussel. Hij herhaalt daar nog eens dat de VS vinden dat andere landen, waaronder België, te weinig uitgeven aan hun leger en zo het bondgenootschap verzwakken.

De NAVO is achterhaald, en we betalen te veel

Amerikaanse president Donald Trump

Bovendien is het volgens Trump oneerlijk tegenover de Amerikaanse belastingbetaler. Hij dreigt ermee uit de NAVO te stappen als de lidstaten niet meer investeren in hun defensie.

Copyright 2018 The Associated Press. All rights reserved

Voor Trump is defensie erg belangrijk. Een groot deel van zijn kiespubliek en achterban is militair of heeft een militaire achtergrond.

Bekijk hier de meest opvallende uitspraken uit zijn speech in het NAVO-hoofdkwartier in Brussel (en lees voort onder de video):

Video player inladen...

Verlaten van de WHO

Ook de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) ligt onder vuur. Volgens Trump heeft deze organisatie van de Verenigde Naties de opkomst van het coronavirus niet goed aangepakt.

We gaan ons geld steken in andere noodzakelijke, globale gezondheidsnoden

Amerikaanse president Donald Trump

De WHO is volgens Trump niet streng genoeg voor de aanpak van China, waar het virus het eerst heeft toegeslagen. Trump geeft China de schuld van de coronapandemie en noemt het virus regelmatig het "China-virus". De frustraties lopen zo hoog op dat de president de VS wil terugtrekken uit de WHO tegen juli 2021. 

Is Obamacare "dood"?

Ziek worden in de VS kan erg duur zijn. Er is niet echt een systeem van sociale zekerheid en weinig mensen hebben een goede verzekering. Bovendien mogen ziekenhuizen je weigeren als je geen verzekering hebt. 

De vorige president, Barack Obama, roept daarom "Obamacare" in het leven, een zorgstelsel dat medische kosten terugdringt en verzekeringen goedkoper en toegankelijker maakt.

Obamacare bepaalt dat alle Amerikanen verplicht zijn om een gezondheidsverzekering af te sluiten of ze moeten een boete betalen. President Trump wil al sinds het begin van zijn presidentschap af van Obamacare, dat hij ongrondwettelijk noemt.

 Bekijk hier de strafste momenten van strijd tegen Obamacare (en lees voort onder de video):

Video player inladen...

Maar de wet helemaal afschaffen is niet gelukt. De president zorgt er wel voor dat de verplichting om een verzekering af te sluiten wordt geschrapt.

Of het hem tijdens een tweede ambtstermijn zal lukken om Obamacare alsnog helemaal af te schaffen, is nog maar de vraag. Als de Democraten in de meerderheid zijn in zowel het Huis van Afgevaardigden als de Senaat na 3 november, dan kan hij het vergeten. Het Hooggerechtshof, de hoogste rechtbank in de VS, buigt zich momenteel wel nog steeds over de grondwettelijkheid van Obamacare. Ze gaan na of dat het legaal is om mensen te verplichten om te betalen voor een gezondheidsverzekering.

Door de coronapandemie zijn veel Amerikanen zich ook bewust geworden van het belang van een goed zorgstelsel, een minderheid wil van Obamacare af, dus is het ook de vraag of Trump politiek een slimme zet doet met nog maar eens een poging om het systeem af te schaffen.

Spanningen met Iran

Niet alleen het zorgstelsel van Barack Obama wil Trump van tafel vegen, ook het nucleair akkoord met Iran moet eraan geloven. Het akkoord bepaalt dat Iran zijn kernwapenprogramma beperkt in ruil voor de opheffing van economische sancties. Ook zou Iran inspecteurs toelaten om erop toe te zien dat het akkoord wordt nageleefd.

Trump beschuldigt Iran ervan dat het heeft gelogen tijdens de onderhandelingen over het akkoord. Hij stelt dat Iran blijft proberen om een kernwapen te ontwikkelen en voerde opnieuw economische sancties in.

Ook de dood van de Iraanse generaal Qassem Soleimani doet de spanningen tussen de VS en Iran oplopen. Hij komt om het leven bij een Amerikaanse luchtaanval. 

Iraanse generaal Qassem Soleimani.

Bekijk hier de beelden van na de aanval op Soleimani en de reactie van president Trump (en lees voort onder de video):

Video player inladen...

We namen actie om een oorlog te stoppen, niet om er een te beginnen

Amerikaanse president Donald Trump

Soleimani was een kopstuk van het Iraanse regime. Hij bouwde Iran uit tot een grote militaire speler in het Midden-Oosten en was de belangrijkste kandidaat om de hoogste leider al-Khamenei op te volgen. De VS willen met de aanval en de dood van de generaal Iran duidelijk maken dat het maar beter in de pas kan lopen.

Klimaatakkoord van Parijs

Het klimaatakkoord van Parijs wordt in 2015 ondertekend door alle 197 landen in de wereld. Die beloven ervoor te zorgen dat onze Aarde met minder dan 2 graden zal opwarmen door onder meer in te zetten op groene energie.

President Trump vindt dat het akkoord de VS en de Amerikaanse economie te zware beperkingen oplegt. De president gelooft ook niet dat mensen de opwarming van onze Aarde mee veroorzaken.

Copyright 2017 The Associated Press. All rights reserved.

Bovendien leveren de gas- en oliebedrijven heel wat Amerikaanse jobs op in belangrijke strijdstaten als Pennsylvania, waar Trump heel wat arbeiders kon overtuigen om op hem te stemmen in 2016.

Ik werd verkozen om de inwoners van Pittsburgh te vertegenwoordigen, niet die van Parijs

Amerikaanse president Donald Trump

De procedure om uit het klimaatakkoord van Parijs te stappen, loopt één dag na de presidentsverkiezingen af. Als Democratisch presidentskandidaat Joe Biden wint, wil hij terug in het akkoord stappen.

 Bekijk hier de belangrijkste momenten uit de speech van president Trump over het klimaatakkoord (en lees voort onder de video):

Video player inladen...
Titel: Trump en zijn rechters

Het Hooggerechtshof heeft in de Verenigde Staten het laatste woord in cruciale rechtszaken over bijvoorbeeld abortus, het homohuwelijk en de doodstraf. "Naast oorlog en vrede is het belangrijkste wat een president doet, het selecteren van opperrechters en rechters", zei Donald Trump in september aan de Amerikaanse nieuwszender Fox News. De Republikeinse president kon tijdens zijn ambtstermijn drie van de negen opperrechters vervangen.

Copyright 2020 The Associated Press. All rights reserved.

Wat is het Hooggerechtshof? Het is de hoogste rechtbank van de Verenigde Staten. In het verleden maakte het Hof al een einde aan de segregatie tussen witte en zwarte Amerikanen, zorgde het voor meer gelijke rechten voor mannen en vrouwen en besliste het over het Amerikaans recht op wapendracht.

Het Hof kan bovendien beslissingen van de president en het Congres terugdraaien door ze ongrondwettelijk te verklaren. De opperrechters die in het Hooggerechtshof zetelen, kunnen de Amerikaanse samenleving dus ingrijpend veranderen.

In totaal zetelen er negen opperrechters in het Hof. Ze zijn benoemd voor het leven. Als een opperrechter met pensioen gaat of sterft, mag de president van de Verenigde Staten een vervanger aanwijzen. De Senaat moet die kandidaat-opperrechter dan goedkeuren.

Opnieuw meer conservatieve rechters aanstellen staat hoog op het prioriteitenlijstje van Donald Trump. Het is de ideale manier om als president nog jaren na het presidentschap invloed uit te oefenen op de Amerikaanse samenleving. 

Eerste overwinning voor Trump

Op 13 februari 2016, tijdens het laatste jaar van president Obama’s ambtstermijn en 270 dagen voor de verkiezingen, overlijdt de conservatieve opperrechter Antonin Scalia. Obama nomineert de progressieve Merrick Garland als zijn opvolger.

De Republikeinse leider van de Senaat Mitch McConnel steekt een stokje voor Obama’s plan: hij weigert een stemming in de Senaat te organiseren. "Het Amerikaanse volk staat op het punt om te beslissen wie de president wordt", beargumenteert McConnel. Die nieuwe president zou volgens hem de nieuwe opperrechter moeten benoemen, niet de president die op het punt staat om af te treden.

Trump won de verkiezingen en meteen na zijn aantreden nomineert hij Neil Gorsuch, een 49-jarige, gematigd conservatieve man uit Colorado, als nieuwe opperrechter. De Senaat keurt de benoeming van Gorsuch goed, een eerste overwinning voor Trump.

President Trump haalt een eerste overwinning binnen met de benoeming van Neil Gorsuch als opperrechter.

Kavanaugh beschuldigd van aanranding

In 2018 gaat de conservatieve rechter Anthony Kennedy met pensioen. Trump nomineert Brett Kavanaugh als zijn opvolger, een nominatie die nogal wat ophef veroorzaakt. 

Professor Christine Blasey Ford beschuldigt Kavanaugh van aanranding. Hij zou geprobeerd hebben haar te verkrachten op een feestje toen ze 15 was. Kavanaugh ontkent de beschuldigingen met klem. 

Professor Christine Blasey Ford beschuldigt kandidaat-opperrechter Kavanaugh van aanranding.
POOL

President Trump blijft pal achter Kavanaugh staan. "Het is een erg beangstigende tijd voor jonge mannen in Amerika", reageert hij nog. "Je bent echt schuldig tot je je onschuld kunt bewijzen."

Duizenden mensen komen op straat tegen de aanstelling van Kavanaugh en er kwam een FBI-onderzoek, maar dat geeft geen uitsluitsel. Democraten merken op dat belangrijke getuigen tijdens het onderzoek niet worden gehoord. Republikeinen zien er dan weer de bevestiging in dat de beschuldigingen vals zijn.

De Senaat keurt Kavanaughs benoeming uiteindelijk goed. Op 7 oktober 2018 legt hij zijn eed af als nieuwe opperrechter in het Hooggerechtshof van de Verenigde Staten.

 Bekijk hier de ondervraging in de Senaat en eedaflegging van opperrechter Brett Kavanaugh (en lees voort onder de video):

Video player inladen...

Derde nominatie voor Trump

In september van dit jaar, op slechts 47 dagen voor de verkiezingen, overlijdt de progressieve opperrechter Ruth Bader Ginsburg. "Mijn vurigste wens is dat ik niet word vervangen totdat een nieuwe president ingehuldigd is", vertrouwt ze haar kleindochter toe op haar sterfbed. 

Trump ziet meteen een kans om een derde opperrechter voor het Hooggerechtshof te benoemen. Nog voor Ginsburgs begrafenis kondigt hij aan dat hij een vrouw zou nomineren om de opperrechter te vervangen. 

Die vrouw wordt de 48-jarige Amy Coney Barrett, een conservatieve, katholieke moeder van zeven en felle tegenstander van abortus. Als ze de plaats zou innemen van Ruth Bader Ginsburg – voorvechtster van vrouwenrechten – zou het Hooggerechtshof een duidelijke zwaai naar rechts maken: er zouden dan voortaan zes conservatieve en slechts drie progressieve rechters in het Hooggerechtshof zetelen. 

Kandidaat-opperrechter Amy Coney Barrett
AFP

De Republikeinse leider van de Senaat Mitch McConnel – die eerder na de dood van opperrechter Scalia onder president Obama er nog op stond om de goedkeuring van benoeming van een nieuwe opperrechter uit te stellen tot na de verkiezingen - wil Barretts nominatie nu zo snel mogelijk goedkeuren.

Dat lukt hem ook. Op slechts acht dagen voor de verkiezingen keurt de Senaat Amy Coney Barrett goed als nieuwe opperrechter voor het Hooggerechtshof. 

De Democraten hebben geen meerderheid in de Senaat en kunnen alleen toekijken. Als ze op 3 november zowel het Witte Huis als de Senaat voor zich winnen, kunnen ze het aantal rechters in het Hooggerechtshof proberen uit te breiden, maar dat idee zorgt voor veel controverse.  Republikeinen vinden dat het de rechterlijke macht zou uithollen. Biden heeft al gezegd dat hij eerst een commissie met beide partijen zou oprichten om hervormingen voor het Hooggerechtshof te bestuderen.

Titel: Coronacrisis

Het coronavirus houdt 2020 stevig in zijn greep. Ook de Verenigde Staten blijven niet gespaard: het dodental lopt er intussen op tot meer dan 210.000. President Trump sluit de grenzen en vestigt zijn hoop op een vaccin. Maar hij is niet altijd even overtuigd van het nut van mondmaskers.

De Verenigde Staten melden de eerste officiële besmetting op 21 januari. "We hebben het volledig onder controle", stelt president Trump de Amerikanen gerust. "Het gaat om één persoon die uit China komt en we hebben het onder controle. Het komt wel goed."

Bekijk hier de meest opvallende en belangrijkste momenten van de president in de strijd tegen corona (en lees voort onder de video):

Video player inladen...

Amerika sluit de grenzen

Tien dagen later voert Trump een inreisverbod in voor reizigers uit China: hij wil het virus tegenhouden aan de grens. Enkel Amerikaanse staatsburgers, mensen met een geldige verblijfsvergunning en dichte familie mogen nog van China naar de VS reizen. 

We kunnen geen duizenden mensen binnenlaten met mogelijks dit probleem, het coronavirus

Amerikaanse president Donald Trump

Terwijl steeds meer gezondheidsexperts waarschuwen dat COVID-19 ook in de Verenigde Staten meer slachtoffers zou kunnen maken, benadrukt president Trump dat het land er goed voorstaat. "Het ziet ernaar uit dat het virus tegen april, als het een beetje warmer wordt, miraculeus zal verdwijnen", zegt hij op 10 februari.

Geen paniek zaaien

Zowel in de VS als in de rest van de wereld blijft het aantal besmettingen echter oplopen. Op 11 maart bestempelt de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) de uitbraak van het coronavirus voor het eerst als een globale pandemie. "Het komt erop neer dat het nog erger zal worden", reageert Amerikaans topviroloog en adviseur Anthony Fauci. 

Amerikaans viroloog Anthony Fauci spreekt over het coronavirus op een persconferentie in het Witte Huis.
Copyright 2020 The Associated Press. All rights reserved.

President Trump reageert met een inreisverbod voor 26 Europese landen, waaronder ook België. "De overgrote meerderheid van de Amerikanen, loopt een zeer, zeer laag risico", herhaalt hij. Al brengt onderzoeksjournalist Bob Woodward begin september aan het licht dat Trump de ernst van het virus op dat moment bewust minimaliseerde, omdat hij geen paniek wil veroorzaken. 

VS nieuw epicentrum

De grenzen sluiten blijkt onvoldoende om de verspreiding van het coronavirus in de VS tegen te houden. In april vormt de VS het nieuwe epicentrum van het coronavirus. In New York zijn er te weinig ziekenhuisbedden en beademingstoestellen om alle patiënten de juiste zorg te kunnen geven en loopt het aantal doden razendsnel op.

Copyright 2020 The Associated Press. All rights reserved.

President Trump raadt aan om voldoende social distance te bewaren, maar niet om een mondmasker te dragen. "Je kunt het dragen, je hoeft het niet te doen", klinkt het. "Ik kies ervoor om het niet te doen, maar sommige mensen willen het misschien wel doen en dat is oké."

Bleekmiddel en controverse

Op 22 april suggereert Trump een injectie met bleekmiddel als mogelijke remedie tegen het coronavirus. "Het is bijna zoals een reiniging, want het komt op de longen en boekt daar fantastische resultaten. Het zal interessant zijn om dat ook te testen."

Dokters en wetenschappers reageren verbouwereerd op Trumps suggestie en raden iedereen af om zijn advies op te volgen. Trump zei dat zijn suggestie duidelijk een sarcastisch bedoeld was en besluit om geen dagelijkse briefings meer te organiseren. 

Een aantal weken later komt de president opnieuw in opspraak nadat hij tijdens een ontmoeting met zakenlui in het Witte Huis zegt dat hij hydroxychloroquine, een antimalariamiddel, neemt om zich te beschermen tegen het coronavirus.

"Een geschenk uit de hemel", noemt Trump het geneesmiddel. "Ik neem het medicijn nu al anderhalve week en ik ben hier nog steeds." Meteen waarschuwen gezondheidsexperts voor de gevaarlijke bijwerkingen van hydroxychloroquine, vooral voor het hart.

President Trump nam het antimalariamiddel hydroxychloroquine om zich te beschermen tegen het coronavirus.
Copyright 2020 The Associated Press. All rights reserved.

Mondmaskers

Op 21 juli organiseert president Trump voor het eerst sinds april een persconferentie over het coronavirus. "Het zal eerst verslechteren voor het beter wordt", waarschuwt hij de Amerikanen. Trump raadt vanaf dan ook aan om een mondmasker te dragen. 

Enkele dagen eerder droeg de president voor het eerst een mondmasker in het openbaar, tijdens een bezoek aan het militair hospitaal Walter Reed.

Copyright 2020 The Associated Press. All rights reserved.

Trump test positief

Op 2 oktober laat president Trump via Twitter weten dat hij en zijn echtgenote Melania besmet zijn met het coronavirus. Ook verschillende andere medewerkers in het Witte Huis testten positief op COVID-19.

Een dag later wordt president Trump overgebracht naar het ziekenhuis. Op maandag kan Trump het ziekenhuis alweer verlaten en zet hij zijn behandeling verder in het Witte Huis. Via Twitter laat hij weten dat hij zich beter voelt dan twintig jaar geleden. "Wees niet bang voor COVID. Laat het je leven niet domineren", klinkt het. 

President Trump wordt per helikopter van het militair hospitaal Walter Reed naar het Witte Huis gebracht.
Copyright 2020 The Associated Press. All rights reserved

Amper een week na zijn ontslag uit het ziekenhuis houdt Trump opnieuw een verkiezingsrally, in zijn thuisstaat Florida. “Ik voel me zo krachtig", zegt aan enkele duizenden aanwezigen. Hij herhaalt dat hij nu immuun is voor het virus en lacht dat hij zo in het publiek zou kunnen wandelen, om iedereen te zoenen.

Na zijn besmetting belooft president Trump dat hij de behandeling die hij kreeg gratis beschikbaar wil maken voor alle Amerikanen. Ook een vaccin zal volgens hem niet lang meer op zich laten wachten. Wetenschappers spreken de president tegen over die timing.

Titel: Impeachement

President Trump krijgt tijdens zijn ambtstermijn nogal wat gerechtelijke en administratieve kopzorgen. Nogal wat journalisten en politieke tegenstanders zijn uit op zijn belastingpapieren, er is een poging om hem af te zetten en een pornoactrice daagt hem voor de rechter  

Rechtzaak van Stormy Daniels

In maart 2018 stapt pornoactrice Stormy Daniels naar de rechter. Daniels, echte naam Stephanie Clifford, wil een contract tussen haar en Trump ongeldig laten verklaren. Het contract zou bepalen dat Daniels geen woord mag reppen over haar affaire met Trump in 2016 in ruil voor geld.

Stomy Daniels, wiens echte naam Stephanie Clifford is.

Daniels wil dat contract verbreken omdat het niet ondertekend is door Donald Trump, maar wel door zijn advocaat, Michael Cohen. Het wordt afgesloten enkele weken voor de presidentsverkiezingen van 2016.

Ik had een affaire met Trump, maar het zwijgcontract is ongeldig

Stormy Daniels

Daniels krijgt 130.000 dollar (104.000 euro) zwijggeld van Cohen en die betaalde dat naar eigen zeggen helemaal uit eigen zak. Trump en zijn entourage zouden niet op de hoogte geweest zijn van de betaling en zouden Cohen het geld ook niet terugbetaald hebben.

Volgens Cohen hebben Trump en de pornoactrice nooit iets gehad, maar betaalt hij om het imago van de president te beschermen, want "iets dat niet waar is, kan toch schade berokkenen".

Daniels krijg geen gelijk van de rechter. Een advocaat van Trump bestempelt de uitspraak van de rechter als "een complete overwinning voor de president".

Impeachment

De grootste veldslag in de Amerikaanse politiek van de voorbije jaren is ongetwijfeld de inbeschuldigingstellingsprocedure of de "impeachment" tegen president Trump. In 2019, wanneer Trump al drie jaar president is van de VS, komt er een telefoongesprek naar boven tussen hem en de Oekraïense president Zelenski.

Tijdens het telefoongesprek zou Trump druk uitgeoefend hebben op Zelenski om een onderzoek te voeren naar Hunter Biden, de zoon van de huidige presidentskandidaat en voormalig vicepresident Joe Biden. Als Oekraïne niet wil meewerken, zou de VS haar militaire steun aan het land inhouden.

Democratische presidentskandidaat Joe Biden (rechts) en zijn zoon Hunter (links).

Hunter Biden was bestuurslid van een Oekraïens bedrijf toen Joe Biden vicepresident was en zou geld hebben ontvagen uit Rusland, Oekraïne en China.  Maar het is niet duidelijk van wie of waar dat geld vandaan komt.

Volgens president Trump is er niets mis met het telefoongesprek, ook Zelenski zegt dat hij zich niet onder druk gezet voelt tijdens dat gesprek.

Maar de Democraten maken er een zaak van. Zij hebben een meerderheid in het Huis van Afgevaardigden en zetten het licht op groen voor de inbeschuldigingstellingsproceduren of "impeachment".

Nancy Pelosi, voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, ondertekent officieel de impeachmentdocumenten.
AFP or licensors

Wat is dat nu juist, een impeachment? Een impeachment of afzettingsprocedure wordt opgestart in het Lagerhuis (in dit geval het Huis van Afgevaardigden) nadat de Amerikaanse president grove fouten zou gemaakt hebben. Er komt een onderzoek naar de aard van de beschuldigingen en onderzocht of die voldoende zijn om de president af te zetten. Als er bij de stemming beslist wordt dat de president "impeached" wordt, dan is hij nog niet afgezet. Dat gebeurt pas in de Senaat, die de beschuldigingen ook onderzoekt en de uiteindelijke stemming doet voor of tegen het afzetten van de president.

Het is pas de derde keer dat dit gebeurt. Donald Trump wordt voorgegaan door de voormalige president Bill Clinton en Andrew Johnson, maar nog geen enkele president is uiteindelijk echt afgezet.

Na een paar weken wordt de president in de Senaat vrijgesproken. Die uitslag ligt al min of meer op voorhand vast, want in de Senaat zijn de Republikeinen in de meerderheid. De kans was dus heel klein dat Trump afgezet zou worden. Alleen Republikeins senator Mitt Romney stemt tegen en beschuldigt de president van machtsmisbruik.

De president is schuldig aan ernstig misbruik van publiek vertrouwen

Republikeins senator Mitt Romney

President Trump noemt de hele procedure achteraf een heksenjacht. "Wij zijn door de hel gegaan, oneerlijk, ik heb niets verkeerd gedaan", klinkt het.

Onthulling van belastingaangiften

De belastingaangiften van president Trump zijn zowat de meest gezochte documenten van de afgelopen vier jaar. Amerikaanse media vragen al jaren om ze vrij te geven, maar Trump blijft al even lang weigeren.

De krant The New York Times krijgt in september van dit jaar toch een heel pak belastingpapieren in handen van de laatste 20 jaar. Niet alleen van Trump zelf, maar ook van de honderden bedrijven die deel uitmaken van het Trump-imperium.

Uit het krantenartikel blijkt dat president Trump maar 750 dollar (645 euro) aan federale inkomstenbelasting heeft betaald. In 10 van de voorbije 15 jaar zou hij zelfs geen belastingen hebben betaald omdat, volgens de krant, zijn verliezen groter waren dan zijn inkomsten.

Trump reageert met "fake news" op het artikel van The New York Times. "Ik heb belastingen betaald en dat zal je zien zodra mijn belastingaangiften worden vrijgegeven", aldus de president.

Titel: Protest en geweld in de VS

"I can’t breathe" ("Ik kan niet ademen"), het zijn de laatste woorden van George Floyd, een zwarte Amerikaanse man die sterft nadat een blanke politieagent bijna 9 minuten lang de nek van Floyd met zijn knie tegen de grond drukt.

De dood van George Floyd leidt tot veel protest van vooral de zwarte gemeenschap. Ze klagen over racisme en buitensporig politiegeweld. Trump smoort sommige protesten in de kiem door er troepen op af te sturen. “Law and Order” versus “Black Lives Matter”.

Charlottesville: een eerste escalatie

In het begin van Trumps presidentschap in 2017 betogen aanhangers van extreemrechtse groeperingen, zoals de Ku Klux Klan en neonazi-aanhangers, onder de slogan "Unite the Right" in Charlottesville, in de staat Virginia. Ze protesteren onder meer tegen de verwijdering van het standbeeld van Robert E. Lee, een generaal die tijdens de Amerikaanse burgeroorlog meevecht voor het behoud van slavernij. De betogers dragen alt-right-symbolen en nazivlaggen en gaan de confrontatie aan met tegenbetogers. De betoging mondt uit in rellen.

Nazi-sympathisant James Fields rijdt in op een groep tegenbetogers. Een jonge vrouw, Heather Heyer, komt om het leven.  

De rellen in Charlottesville, bekijk hier de beelden (en lees voort onder de video):

Video player inladen...

Reactie Trump – geen veroordeling van uiterst rechts

President Donald Trump veroordeelt de rellen door te zeggen dat geweld van vele kanten komt, maar hij veroordeelt niet expliciet het extreemrechts geweld waarbij de vrouw omkwam. Zowel Democratische als Republikeinse politici vinden zijn reactie te zwak. Extreemrechtse groeperingen en betogers zouden zich gesteund kunnen voelen omdat de president niet feller reageert. 

George Floyd, het ene incident te veel

Op 25 mei 2020 ontstaat er wereldwijd verontwaardiging als de Afro-Amerikaanse George Floyd sterft tijdens een politie interventie in Minneapolis. Agent Derek Chauvin knielt minutenlang op de nek van Floyd, terwijl twee andere agenten op Floysds rug leunen. De interventie is live te zien op Facebook.   

Bekijk de arrestatie van George Floyd, opgelet: harde beelden (en lees voort onder de video):

Video player inladen...

Al snel ontstaan er protesten in Minneapolis, sommige betogingen ontaarden in plunderingen en rellen. De burgemeester van Minneapolis, Jacob Frey, roept de hulp van de federale overheid in, die soldaten stuurt om de rust te doen terugkeren. In heel de wereld zijn er antiracismeprotesten na de dood van George Floyd. 

Donald Trump zegt in een reactie op de dood van Floyd dat hij het een schande vindt. De vier agenten worden ontslagen. Derek Chauvin wordt vervolgd op verdenking van doodslag. De andere agenten worden verdacht van medeplichtigheid aan doodslag. 

Na de dood van Floyd kondigt Trump politiehervormingen aan. Zo verbiedt hij het gebruik van de omstreden nek-klem die bij Floyd werd toegepast. Agenten worden bestraft als ze geen body camera gebruiken en politiebureaus moeten bijhouden hoe vaak agenten geweld gebruiken. 

Copyright 2020 The Associated Press. All rights reserved.

Maar het protest en de verdeeldheid gaan niet liggen. Vooral in Portland (Oregon) is het maandenlang na de dood van Floyd onrustig en lopen protesten uit de hand. Een lid van een extreemrechtse groep wordt zelfs doodgeschoten. President Trump stuurt  federale ordehandhavingstroepen naar de stad, die worden gevolgd door gewapende aanhangers van de president die op eigen houtje de orde willen herstellen. De burgemeester van Portland beschuldigt Trump ervan dat hij haat en verdeeldheid zaait in het land.

Demonstranten zingen tijdens een nachtelijke betoging in Portland.
Copyright 2020 The Associated Press. All rights reserved.

Trump niet overal welkom

Eind augustus schiet de politie opnieuw een zwarte man neer. Jacob Blake wordt 7 keer in de rug geschoten door een banke politieagent in Kenosha, in de staat Wisconsin. Blake overleeft, maar is verlamd. Ook in Kenosha breken rellen uit. Trump bezoekt de stad, ondanks de vraag van de gouverneur van Wisconsin en de burgemeester van Kenosha om dat niet te doen. Ze zijn bang dat het bezoek van de president olie op het vuur giet. 

Betogers roepen op tot gerechtigheid voor Jacob Blake.
Copyright 2020 The Associated Press. All rights reserved.

U (Trump) bent het die haat en verdeeldheid veroorzaakt

Ted Wheeler, burgemeester van Portland

Bekijk de beelden van de rellen in verschillende steden in de VS (en lees voort onder de video):

Video player inladen...

"Stand back and stand by"

Ook tijdens het eerste bitsige debat tussen Donald Trump en zijn tegenkandidaat Joe Biden, komen de aanhoudende antiracismeprotesten ter sprake. Trump weigert opnieuw geweld van de blanke suprematisten (zij geloven dat blanken superieur zijn aan andere etnische groepen) en extreemrechtse groeperingen te veroordelen. Hij heeft wel een opvallende boodschap voor de extreemrechtse en gewelddadige groepering “Proud Boys”: “Houd jullie gedeisd, maar blijf alert.” Na controverse over die uitspraak, zegt Trump dat hij de Proud Boys niet kent.  

De president lijkt het dus moeilijk te hebben met de veroordeling van extreemrechts geweld, maar linkse en extreemlinkse groepen wijst hij sneller met de vinger. Zo noemt hij de Black Lives Matter-beweging een symbool van haat en hij laat de Antifabeweging (een antifascistische groepering) op een lijst van Amerikaanse terreurorganisaties zetten.

Amerika meer verdeeld dan ooit?

Na vier jaar Trump lijken de Verenigde Staten meer verdeeld dan ooit. Protesten monden steeds vaker uit in geweld en het compromis lijkt ver zoek. Wonden die al decennialang open liggen –  de ongelijkheid tussen blanke en zwarte Amerikanen, hoge criminaliteitscijfers in voornamelijk arme, zwarte wijken en politiegeweld en geweld tegen de politie in diezelfde wijken – etteren heviger dan ooit. 

In een onderzoek van het PEW Research Center zegt meer dan de helft van de ondervraagden dat Trump de rassenverhoudingen in de VS heeft verslechterd. Slechts 15% vindt dat hij wel degelijk iets gedaan heeft om verhoudingen tussen de rassen in het land te verbeteren.

Meest gelezen