Video player inladen...

Voedselhulp voor Burkina Faso bijna op, Verenigde Naties slaan alarm: "Nu reageren om catastrofe te vermijden"

Het Wereldvoedselprogramma van de Verenigde Naties (WFP) doet een noodoproep. De organisatie zit in Burkina Faso (West-Afrika) bijna door haar voedselvoorraad heen. Binnen enkele weken is het geld op en kan er geen nieuw noodvoedsel meer worden aangekocht. De humanitaire crisis is nu al één van de grootste ter wereld. Een verslag van Afrikajournalist Stijn Vercruysse vanuit Burkina Faso.

Burkina Faso was de jongste decennia één van de meest stabiele landen van Afrika. Eén van de armste landen ook, maar de verschillende bevolkingsgroepen en religies (vooral moslims en christenen) leven er in harmonie met elkaar.  

In 2014 ging ik er nog reportages maken over de revolutie: vreedzame volksprotesten hadden de corrupte president Blaise Compaoré, die al 27 jaar aan de macht was, tot aftreden gedwongen. Er was veel optimisme en Burkina Faso was een voorbeeld voor de onstuimige Sahelregio. Zes jaar later is die stemming helemaal omgeslagen en is het land in chaos verzand. (De tekst gaat voort onder de video.)

Bekijk de reportage uit "Het Journaal":

Video player inladen...

Snelst groeiende vluchtelingencrisis ter wereld

Nu is een derde van het grondgebied in handen van gewapende groepen die dorpen platbranden, en mannen, vrouwen en kinderen doodschieten. In 2020 hebben de terroristen al meer dan duizend mensen gedood. 

De bevolking is er massaal weggevlucht. De Verenigde Naties spreken van de snelst groeiende vluchtelingencrisis ter wereld. Begin 2019 waren er 60.000 ontheemden, mensen op de vlucht in eigen land. Een jaar geleden waren dat er al 200.000, op dit moment meer dan een miljoen.  

Volgens Unicef zijn 535.500 kinderen acuut ondervoed. 156.500 kinderen lopen een onmiddellijk risico om te sterven van de honger. Zo’n drie miljoen mensen in Burkina Faso hebben humanitaire hulp nodig.  

In het ziekenhuis van Kaya, waar de meeste ontheemden naartoe vluchtten, is de capaciteit al lang overschreden: daar liggen nu twee tot drie ondervoede kinderen per bed. (De tekst gaat voort onder de foto's.)

VRT NWS
VRT NWS

Hongersnood

In de meest noordelijke provincies, waar de terreur het ergst is en waar hulporganisaties maar moeilijk geraken, heeft de hongercrisis in bepaalde gebieden de hoogste schaal van "hongersnood" bereikt. Naar schatting 11.000 mensen hebben onvoldoende eten en de sterfte onder de bevolking neemt catastrofaal toe. 

"Als we daar niet snel meer voedselhulp kunnen geven, dan zullen de gebieden waar er hongersnood heerst groter worden", zegt de Belg Antoine Renard ons. Hij is hoofd van het Wereldvoedselprogramma in Burkina Faso. 

Voorraad voedselhulp is bijna op

Het drama is dat de voorraad voedselhulp van het Wereldvoedselprogramma bijna op is. Antoine Renard toont ons de opslagplaats waar nog 12 ton granen (zoals rijst, het belangrijkste voedselbestanddeel) liggen. In alle opslagplaatsen samen ligt 140 ton. "Dat is nog net voldoende voor de maand oktober", weet Renard. "Vanaf november hebben we een tekort. Er is dan ook geen geld meer om nieuw voedsel te kopen." 

Omdat de situatie zo dramatisch is, organiseert het Wereldvoedselprogramma morgen een internationale donorconferentie in Kopenhagen (Denemarken). Ze gaan er een noodoproep lanceren om 90 miljoen dollar te verzamelen. Dat is nodig om het allerergste te vermijden, want nu al zullen de voedselpakketten gereduceerd moeten worden. (De tekst gaat voort onder de foto.)

VRT NWS

Onverwacht

Dat de situatie in Burkina Faso zó snel zou ontsporen had niemand verwacht. In de straten van de noordelijke stad Kaya (waar nu meer ontheemden wonen dan de oorspronkelijke inwoners) zie je nu af en toe een witte landcruiser van het Internationale Rode Kruis of de Verenigde Naties opduiken, maar niet zoals in Mali en Niger waar ze zich al veel langer en massaler ontplooid hebben. 

De terreur die die landen al jaren teistert, is nu uitgebreid en overgeslagen naar Burkina Faso. Terreurgroepen die banden hebben met Al Qaeda en IS (Islamitische Staat) hebben de bevolking weggejaagd.  

"Ze reden plots het dorp binnen en begonnen te schieten op de marktplaats, ze stalen ons vee en staken onze huizen in brand." Telkens opnieuw horen we dezelfde verschrikkelijke verhalen in de vluchtelingenkampen. Velen zijn getraumatiseerd door de lijken die ze hebben gezien. 

Omgeschoold

Het Wereldvoedselprogramma werkt er samen met Avad (Association Vision Action Développement) en andere lokale organisaties om zoveel mogelijk mensen te bereiken. Avad had hier programma’s om de landbouw productiever te maken. Nu hebben ze zich moeten omscholen tot een noodhulporganisatie. 

Hun medewerkers delen nu voedselhulp uit aan de ontheemden en gaan naar de dorpen in de omgeving en naar de overal spontaan ontstane vluchtelingenkampen om er ondervoede kinderen op te sporen. 12 procent van de kinderen is ondervoed tot ernstig ondervoed. 

Ze worden doorverwezen naar het plaatselijke gezondheidscentrum, ondersteund door het Wereldvoedselprogramma. Daar worden ze gescreend, gewogen en gemeten. Wie "matig" ondervoed is, krijgt een portie krachtvoer en moet elke week terugkomen, op controle. (De tekst gaat voort onder de foto.)

VRT NWS

"Helaas zien we meer en meer kinderen die hervallen", zegt de hoofdverpleegster. Ze leert de moeders nu een energierijke pap koken. 

Onder de tientallen moeders merken we ook een oma op, met haar kleinzoontje Souleymane. De omtrek van zijn bovenarm zit in de rode zone: zwaar ondervoed. Zijn voeten zijn helemaal opgezwollen, zijn huid is gekloofd en zijn haar is blond geworden: ernstige complicaties. 

Ze worden doorgestuurd naar het plaatselijke ziekenhuis, ondersteund door kinderrechtenorganisatie Unicef. De oma en haar kleinkind zijn er lang niet de enigen. Alle bedden liggen overvol. De kleine Souleymane krijgt een buisje in zijn arm. Hij zal intraveneus gevoed worden, zodat hij weer op krachten kan komen. Wellicht zal hij het halen, stelt de dokter de oma gerust. 

"Veel problemen, maar geen corona"

In hetzelfde ziekenhuis liggen nog vele andere zieken. Vooral malaria maakt nu vele slachtoffers. Maar COVID-patiënten liggen er niet. "Er is bij de bevolking in Kaya en bij de ontheemden geen enkele besmetting vastgesteld", zegt de dokter. In heel Burkina Faso zijn er maar een zestigtal mensen gestorven aan COVID-19. Op een bevolking van 20 miljoen inwoners. 

Als ik vraag of de mensen bang zijn om het coronavirus op te lopen, moet hij lachen. "De mensen hier hebben vele problemen. Corona is er daar geen van." 

Maar de coronacrisis heeft de hulporganisaties wel afgeremd, omdat de focus van de internationale gemeenschap elders lag. De coronacrisis heeft deze humanitaire crisis erger gemaakt. 

VRT NWS

Bekijk hier de reportage van Stijn Vercruysse in "Terzake":

Video player inladen...

Meest gelezen