Zien we binnenkort weer lege straten en pleinen zoals in maart en april?
James Arthur Photography

Gaat ons land opnieuw volledig in lockdown? Dit ligt op tafel op het Overlegcomité vandaag 

Gaat ons land opnieuw in lockdown? Dat is dé grote vraag voor het Overlegcomité dat vandaag om 13 uur gepland staat. Virologen, ziekenhuizen en dokters zijn het roerend eens: er is geen andere optie dan de samenleving opnieuw op slot te doen. Maar volgt de politiek? Een vooruitblik. 

Het Overlegcomité zit deze namiddag samen over eventuele strengere coronamaatregelen. Daarna vindt een persconferentie plaats, die je kan volgen op onze site en in onze app. Wil je meteen op de hoogte zijn over de nieuwe maatregelen? Download dan onze app voor iOS of Android

"Het is tijd voor de noodrem", "we moeten de samenleving stilleggen" of "dit is een ramp". De wetenschappers en ziekenhuizen wonden er de voorbije dagen geen doekjes om: er moet een tweede lockdown komen. Ook al werden er nog maar pas strengere maatregelen ingevoerd, dat is voor de virologen "too little, too late". 

Feit is: de cijfers zijn barslecht. Per dag worden gemiddeld ruim 600 nieuwe patiënten in het ziekenhuis opgenomen. Op de afdeling intensieve zorg liggen intussen meer dan 1.000 zwaar zieke covidpatiënten. Met een maximumcapaciteit van 2.000 bedden is het - zacht uitgedrukt - alle hens aan dek. Ziekenhuizen vrezen dat er binnenkort een dag komt dat ze moeten kiezen wie zorg krijgt en wie niet. 

Ook bij de politiek lijkt die noodkreet niet in dovemansoren te vallen. De druk is dan ook enorm. Om 13 uur komt het Overlegcomité - het orgaan met alle verschillende regeringen van ons land - fysiek samen in het Egmontpaleis in Brussel. Dat Overlegcomité was overigens al langer gepland en initieel bedoeld om de sluiting van de cafés en restaurants te evalueren. Maar dat lijkt minder dan ooit aan de orde. De cruciale vraag die op tafel ligt: gaan we naar een volledige lockdown? 

Het lijkt bijna onvermijdelijk te zijn. En een sleutelrol voor die beslissing ligt in het meest recente rapport van adviesorgaan Celeval, en dat rapport zou beenhard zijn, hoort onze redactie. Het enige "positieve" cijfer dat te noteren valt, is de R-waarde (het aantal mensen dat 1 besmette persoon gemiddeld besmet). Die R-waarde staat momenteel op 1,43 en blijft stabiel. Voor de rest kleuren de cijfers bloedrood. 

Bekijk de bedenkingen van onze politiek verslaggever Bart Verhulst en van infectiologe Erica Vlieghe bij de start van het overleg in "Het Journaal" van 30 oktober: (lees verder onder de beelden)

Video player inladen...
Video player inladen...

In de Kamer liet premier Alexander De Croo (Open VLD) gisteren alvast doorschemeren dat de beslissingen zullen genomen worden op basis van de (bijzonder slechte) cijfers. "Het overleg zal gebeuren op basis van wetenschappelijke adviezen, op basis van feiten, op basis van cijfers. Dat is het enige waarop we ons kunnen baseren om de juiste beslissingen te nemen." 

In "Villa Politica" benadrukte De Croo daarna nog eens dat ze er "alles aan gingen doen om het virus te stoppen". De premier liet dus nog niet echt in zijn kaarten kijken, maar we horen dat "er geen taboes zijn". Een volledige lockdown is dus zeker niet uitgesloten. 

Video player inladen...

Hoe zou die lockdown er kunnen uitzien?

Onze redactie vangt op dat "de geesten aan beide kanten van de taalgrens voldoende gerijpt zijn voor een striktere lockdown". Maar tegelijk klinkt in regeringskringen de ietwat wanhopige boodschap dat "het menu aan maatregelen stilaan opraakt". Want eigenlijk zitten we vandaag al in een gedeeltelijke lockdown. Hoe zou die striktere lockdown er dan kunnen uitzien? 

Het menu aan maatregelen raakt stilaan op

Bronnen binnen regeringskringen

1. Onze contacten

Het allerbelangrijkste zijn en blijven onze contacten. Hoe minder contacten we hebben, hoe minder kans het virus heeft om rond te gaan in de samenleving. En hoe we het ook draaien of keren, besmettingen vinden vooral plaats in onze dichte omgeving van vrienden of familie, of in scholen, klinkt het.

Daarom staat de regel van vier hoog op de agenda. Tot nu toe mocht iedereen nog vier mensen thuis ontvangen - op afstand en met de nodige veiligheidsmaatregelen in acht genomen weliswaar. Dat zou opnieuw teruggeschroefd kunnen worden.

Eén close contact (of knuffelcontact) zou wel behouden blijven, omdat de regering ook wil denken aan de psychosociale gevolgen. 

2. Niet-essentiële winkels

Zullen alle niet-essentiële winkels net als in het voorjaar de deuren moeten sluiten? Ook daarover zal gediscussieerd worden op het Overlegcomité, vangt onze redactie op. Het probleem ligt hem niet zozeer bij de winkels zelf, wel bij de trafiek die het shoppen op gang brengt. Want - ongewild - komen er dan toch veel mensen samen in winkelstraten of op het openbaar vervoer. Daarom is er nu toch druk om de winkels tijdelijk te sluiten. 

3. Niet-essentiële verplaatsingen

Zullen niet-essentiële verplaatsingen opnieuw verboden worden? Vooral aan Franstalige kant is de druk groot, zeker nadat president Macron in Frankrijk dezelfde maatregel al heeft genomen. Aan Vlaamse kant is er meer twijfel te horen of dat verbod op niet-essentiële verplaatsingen wel zo nuttig is. 

De landsgrenzen zouden, zo horen we, in tegenstelling tot het voorjaar niet meer gesloten worden. 

4. Scholen

Over de scholen zou men kunnen beslissen om in de tweede en derde graad voorlopig digitaal les te geven. Maar eigenlijk kan de regering die beslissing nog wel even uitstellen, want met de (verlengde) herfstvakantie in zicht is er al wat ademruimte gecreëerd.

De Duitstalige gemeenschap heeft inmiddels al beslist om ook op 12 en 13 november de scholen te sluiten, misschien dat men morgen beslist om die lijn over het hele land te volgen en de brug te maken. Ook dat zal tijdens het Overlegcomité ter sprake komen. 

5. Het bedrijfsleven

Het bedrijfsleven wil men zo veel mogelijk ongemoeid laten, hoort onze redactie. De beperkingen die er daar in het voorjaar waren, zouden dus niet meer terugkomen. De redenering is dat er veel veiligheidsmaatregelen - denk aan plexiglas, afstand en mondmaskers - genomen kunnen worden.

Wel zou men telewerken toch nog kunnen verplichten. Nu wordt dat voorlopig alleen sterk aangeraden. 

Men zou ook kijken of er voorlopig een verbod moet komen op niet-medische contactberoepen - denk aan kappers, pedicures of masseurs. 

6. Avondklok

Ook de avondklok staat opnieuw ter discussie en zou mogelijk vervroegd worden. In Brussel en Wallonië geldt die nu van 22 uur 's avonds tot 6 uur 's morgens. In Vlaanderen is het eerder een nachtklok, van middernacht tot 5 uur 's morgens mogen mensen hun huis niet verlaten (tenzij om dringende redenen).

Welke maatregelen het precies zullen worden, dat zullen we pas na het Overlegcomité weten. De nieuwe maatregelen zullen sowieso komen bovenop het pakket maatregelen dat er al eerder was. Al die maatregelen die in Vlaanderen gelden, kan je hier nog eens terugvinden. 

Hoe dan ook zullen we nog een tijdje moeten (leren) leven met de strengere maatregelen. De einddatum werd vorige keer op 19 november gelegd, maar het is zo goed als zeker dat er een verlenging komt. "Een daling kunnen we alleen maar bereiken als we de regels respecteren. Meer nog, we moeten ze ook volhouden. Vandaag, morgen, volgende week en de komende weken. Als we uit de gevarenzone willen komen, zal dat een inspanning van lange duur zijn", benadrukte De Croo gisteren nog. 

Als we uit de gevarenzone willen komen, zal dat een inspanning van lange duur zijn

Alexander De Croo - premier

Meest gelezen