AFP or licensors

Aanslag in Wenen: vier burgerdoden, IS heeft aanslag opgeëist 

In Wenen, de hoofdstad van Oostenrijk, is nog altijd een grote politieactie aan de gang na een terreuraanslag in het centrum van de stad. Eén of meerdere daders openden het vuur op mensen in cafés en restaurants. Vier burgers zijn omgekomen, net als een schutter. Uit onderzoek is gebleken dat hij sympathiseerde met de radicaal-islamistische terreurgroep IS. De politie is nog op zoek naar mogelijke andere daders. Er werden al meerdere mensen opgepakt. IS heeft intussen de aanslag opgeëist.

De Oostenrijkse regering heeft samen met de politie verklaard dat de schietpartij van gisterenavond in Wenen wel degelijk een terreuraanslag is, gepleegd vanuit islamistische motieven. De dader is door de politie doodgeschoten. "De schutter sympathiseerde met terreurgroep IS", zei  minister van Binnenlandse Zaken Karl Nehammer. 

Intussen heeft IS de verantwoordelijkheid opgeëist voor de aanslag. Dat gebeurde in een verklaring van het Amaq News Agency op Telegram, hun propagandakanaal. In de verklaring zegt IS achter de terreurdaad te zitten en verwijst naar de dader als een "soldaat van het Kalifaat".

Het dodental van de aanslag is intussen opgelopen tot 4. De Oostenrijkse bondskanselier Sebastian Kurz heeft meer details bekendgemaakt over de slachtoffers. "Een oudere man en een oudere vrouw, een jonge voorbijganger en een serveerster werden doodgeschoten", zei Kurz. Een politieagent die zich tegen de dader verzette, werd neergeschoten en raakte gewond. Een van de vrouwelijke slachtoffers heeft de Duitse nationaliteit.

Het aantal gewonden is intussen opgelopen tot 22. Volgens persbureau APA liggen 14 gewonden in het ziekenhuis, 7 van hen zouden in levensgevaar zijn.

(Lees verder onder de foto)

De Oostenrijkse bondskanselier Sebastian Kurz
AFP or licensors

Dader eerder veroordeeld wegens lid terreurorganisatie

Minister van Binnenlandse Zaken Nehammer zei dat de dader werd geïdentificeerd als Kujtim Fejzulai, een  20-jarige burger van Noord-Macedonische afkomst. Hij had zowel de Oostenrijkse als de Noord-Macedonische nationaliteit. De man was al veroordeeld wegens lidmaatschap van een terroristische organisatie. 

In april 2019 werd hij veroordeeld omdat hij had geprobeerd naar Syrië te reizen om zich bij de extremistische terreurbeweging Islamitische Staat (IS) aan te sluiten. De man had een gevangenisstraf van 22 maanden gekregen, maar werd begin december voorwaardelijk vrijgelaten, zei Nehammer. Bij zijn vrijlating was het hem gelukt de autoriteiten om de tuin te leiden in verband met het niet slagen van zijn deradicalisering, aldus de minister.


 "Hij was uitgerust met een nepbomgordel, een automatisch geweer, een pistool en een kapmes om deze walgelijke aanval op onschuldige burgers uit te voeren", zei de minister van Binnenlandse Zaken. Net voor de aanval heeft de dader op zijn Instagram een foto van zichzelf gepost met twee wapens die hij tijdens de aanslag heeft gebruikt. 

Volgens Nehammer is de politie al 18 huizen binnengevallen en zijn 14 mensen opgepakt die in verband staan met de verdachte.  

(Lees verder onder de foto)

Politie in Wenen, in de buurt van Morzinplatz
AFP or licensors

Zo heeft de politie in Sankt Pölten twee mensen gearresteerd. In de provinciehoofdstad van Neder-Oostenrijk waren er ook twee huiszoekingen, meldt het persbureau APA, dat zich baseert op een woordvoerder van de politie. 

Voorlopig is niet duidelijk wat hun rol is in de aanslag. Maar de krant Kurier meldt op zijn website dat het om mogelijke contactadressen van de aanslagpleger gaat. Niemand verzette zich tegen zijn arrestatie. Daarnaast werd de verblijfplaats van de dader al onderzocht. 

Ook in Zwitserland nabij de stad Zürich zijn twee jongemannen van 18 en 24 jaar gearresteerd in verband met de aanslag. De arrestatie gebeurde in coördinatie met de Oostenrijkse autoriteiten.

In Macedonië heeft het ministerie van Binnenlandse Zaken bevestigd dat Oostenrijk informatie had gevraagd over de dader die een paspoort op zich droeg van Noord-Macedonië. Dat heeft de tv-omroep A1 gemeld.

Eén of meerdere daders?

De Oostenrijkse politie onderzoekt of er nog andere daders bij de aanslag betrokken zijn. De minister van Binnenlandse Zaken zei dat ze nog niet kunnen uitsluiten of er meerdere daders betrokken zijn. Maar uit het voorlopige onderzoek blijkt dat er geen aanwijzingen zijn voor een tweede dader. Hij benadrukte dat de veiligheidstroepen in hoge staat van alarm blijven vooraleer definitief vaststaat dat de radicale islamist alleen heeft gehandeld.

"De speurders bekijken ook alle videomateriaal dat mensen in de buurt aan de politie hebben doorgegeven, om daar aanwijzingen te vinden of en hoeveel andere daders betrokken zouden zijn", zegt onze correspondent Michaël De Werd.

De eerste schietpartij vond plaats rond 20 uur gisteravond in de Seitenstettengasse in Wenen. Daarna volgden nog vijf schietpartijen op andere locaties in de stad.  De schietpartij vond plaats in een populaire uitgangsbuurt in Wenen.

Bekijk hier de beelden van de politie-interventie in Wenen na de aanslag en lees voort onder de video:

Video player inladen...

Volgens ooggetuigen vuurde de schutter met een automatisch wapen meer dan 100 salvo's in de richting van de bars, die goed vol zaten. "De schietpartij begon direct tegenover een synagoge, maar die was op dat moment verlaten. Omdat vannacht de lockdown in Oostenrijk begint, hadden veel mensen de gelegenheid gebruikt om nog uit te gaan. Die mensen waren het doelwit van de daders", meldt correspondent Michael de Werd van uit Wenen.

De politie kon heel snel ingrijpen. Tussen het eerste en het laatste schot zaten maar 9 minuten. De minister bedankt in zijn persconferentie dan ook uitdrukkelijk de politie voor haar optreden. 

Aan de inwoners van Wenen wordt gevraagd weg te blijven uit het centrum. In Wenen blijven de scholen vandaag dicht, behalve voor kinderen van ouders die niet zelf voor opvang kunnen zorgen.

Bekijk hier beelden van de persconferentie vanmorgen  en lees voort onder de video:

Video player inladen...

Drie dagen van nationale rouw

De Oostenrijkse regering heeft drie dagen van nationale rouw afgekondigd. Deze middag om 12.00 uur is een minuut stilte gehouden in het hele land.

"Onze gedachten en ons medeleven gaan uit naar de slachtoffers, de gewonden en andere betrokkenen van de aanslag in deze bijzonder zware uren voor ons land", zei bondskanselier Sebastian Kurz na de ministerraad. "Deze aanslag is een afschuwelijke daad en een aanval op de vrijheid en democratie van Oostenrijk." 

Intussen heeft de bondskanselier samen met de Oostenrijkse president Alexander Van der Bellen bloemenkransen neergelegd om de slachtoffers te herdenken. 

(Lees verder onder de foto)

Bloemenkransen worden neergelegd om de slachtoffers te herdenken
AFP or licensors

Wel benadrukte hij dat de extremisten de vijand zijn, en niet zomaar elke moslim. "Dit is geen conflict tussen christenen en moslims of tussen Oostenrijkers en migranten. Nee, dit is een strijd tussen de vele mensen die in vrede geloven en de weinigen (die ertegen zijn). Het is een strijd tussen beschaving en barbarij", zei Kurz

"Dit was duidelijk een jihadistische aanval. Wij zullen onze democratie blijven beschermen en de daders vervolgen", voegde Kurz nog toe. "Er is geen tolerantie voor intolerantie". 

Gisterenavond heeft de Kurz op Twitter al zijn afschuw uitgesproken. Hij bedankt de politie en andere hulpdiensten omdat ze hun leven riskeren voor de veiligheid van de Oostenrijkers. "De politie zal resoluut optreden tegen de daders van deze terreuraanslag." 

Een Weense rabbijn vertelt wat hij zag in zijn straat : “Ik hoorde schoten. Een aanvaller liep naar binnen in bars en restaurants” (lees voort onder de video)

Video player inladen...

Synagoge

De schietpartij begon vlak bij een synagoge in Wenen. Aanvankelijk leek het alsof de aanval gericht was tegen de synagoge, maar dat is nu dus lang niet meer duidelijk. Op Twitter reageeerde Oskar Deutsch, het hoofd van de Israelitische Kultusgemeinde, kort na het begin van de schietpartij: "Het is wel zeker dat de synagoge en een bijhorende kantoor op hetzelfde adres gesloten waren", schrijft hij. "In ieder geval is in de buurt van de synagoge geschoten."

Deutsch vraagt alle mensen binnen te blijven tot de veiligheidsdiensten de site weer hebben vrijgegeven.

De politie vraagt getuigen die foto's of video's van de schietpartij hebben, die aan haar te overhandigen en vooral niet via sociale media te verspreiden. "Op die manier kunnen jullie ons helpen", staat op Twitter te lezen. De politie laat ook weten dat het openbaar vervoer voorlopig niet meer stopt in de buurt van de schietpartij. Ze vraagt iedereen om binnen te blijven.

Politie in Wenen, in de buurt van Stephansplatz
AFP or licensors

Terreurexpert: "Heeft me altijd verbaasd dat Oostenrijk tot nu gespaard was gebleven"

Er zijn overeenkomsten met Frankrijk, het is dezelfde soort aanslag. De daders gaan betrekkelijk eenvoudig te werk. Er zit geen ingewikkeld plan achter

"Ik vind het voorlopig moeilijk te verklaren waarom nu Oostenrijk", zegt terreurexpert Bibi Van Ginkel. "Ik weet niet wat er daar achter zit. Het heeft mij altijd verbaasd dat er nog geen aanslagen in Oostenrijk hadden plaatsgevonden. Er woont niet zo'n enorm grote groep immigranten als in Frankrijk, maar het is toch een significant aantal. En je hebt in Oostenrijk ook een luide anti-islamitische stem."

"Een aantal jaren geleden dacht ik dus dat het goed zou kunnen dat Oostenrijk daardoor ook een slachtoffer zou worden van terreur. Dat is uitgebleven tot nu. Hoe dat exact te verklaren is, zal nog moeten blijken."

Is er een link met de recente aanslagen in Frankrijk? "Het valt op dat dit een aanhanger is van IS, de daders in Frankrijk hadden eerder een lijntje met al-Qaeda. Dat is een opmerkelijk verschil. Maar dit is misschien wel een golf van copycats. Want er zijn ook overeenkomsten. Het is terreur geïnspireerd vanuit een islamitisch extremistisch gedachtegoed. Het is ook dezelfde soort aanslag. De daders gaan betrekkelijk eenvoudig te werk. Er zit geen ingewikkeld plan achter. Iemand heeft een wapen en gaat zo alleen of met een paar anderen de straat op."

Groot-Brittannië verhoogt dreigingsniveau

Als gevolg van de aanslagen in Oostenrijk en Frankrijk is het dreigingsniveau in Groot-Brittannië verhoogt van 'substantieel' naar 'ernstig'. Dat betekent dat een aanslag 'zeer waarschijnlijk' is.

Het gaat om een voorzorgsmaatregel. Die is niet gebaseerd op een specifieke dreiging, tweette minister van Binnenlandse Zaken Priti Patel. Mensen moeten waakzaam blijven en verdachte gebeurtenissen melden aan de politie, aldus Patel.

In ons land moet volgens het OCAD, dat de dreiging in ons land analyseert, het huidige dreigingsniveau niet verhoogd worden. Dat staat op dit moment op niveau 2, wat betekent dat de dreiging gemiddeld en weinig waarschijnlijk is. De veiligheidsdiensten volgen de situatie uiteraard wel op de voet op.

Bekijk hieronder het verslag over de aanslag in Wenen uit "Het Journaal":

Video player inladen...

Meest gelezen