AFP or licensors

Amerika-kenners: "Nu vreugde in Democratische kamp, maar het worden moeilijke jaren"

Na enkele dagen nagelbijten kennen we de winnaar van de Amerikaanse presidentsverkiezingen: de Democraat Joe Biden zal het land leiden de komende vier jaar. Maar wat zal er de komende maanden gebeuren? En wat betekent Bidens overwinning voor de Republikeinse en de Democratische partij? Professor Amerikaanse politiek aan de KU Leuven Bart Kerremans en professor internationale politiek David Criekemans (UAntwerpen) geven hun analyse.

Volgens de traditionele gang van zaken eindigt de verkiezingsstrijd met een telefoontje van de hoogstwaarschijnlijke verliezer naar de hoogstwaarschijnlijke winnaar. Maar dat zal bij deze verkiezingen nog niet voor meteen zijn. Hoewel alle nieuwskanalen Joe Biden hebben uitgeroepen tot verkozen president en dus opvolger van Donald Trump, zal die laatste zich daar niet meteen bij neerleggen.

Dat zegt ook Bart Kerremans, professor Amerikaanse politiek aan de KU Leuven. "Op het eerste zicht zal er de komende uren en dagen dus weinig gebeuren. De campagne van Trump zal processen aanspannen, maar de kans is klein dat hij die zal winnen", voorspelt Kerremans. 

Hoe moeilijker Trump doet over de verkiezingsuitslag, hoe beter dat is voor de legitimiteit van de resultaten

Bart Kerremans

"De paradox is dat hoe moeilijker Trump doet over deze verkiezingsuitslag, hoe beter dat is voor de legitimiteit van de resultaten. Als er hertellingen zullen worden aangevraagd, dan is dat geen slechte zaak. Die hertellingen zullen namelijk bevestigen dat de weliswaar nipte meerderheden van Joe Biden er inderdaad zijn", aldus de professor.

"De komende maanden zal Trump dus eerst in het reine moeten komen met zijn nederlaag", zegt Kerremans. "De Republikeinse partij zal hem ook moeten overtuigen dat hij er helemaal alleen voor staat met zijn claims. Ik verwacht echter wel geen drama's, waarbij de president met geweld uit het Witte Huis zou moeten geborsteld worden." Zo ver zal het dus niet komen.

Dat is ook de inschatting van professor David Criekemans in "Terzake". "Mitch McConnell (de leider van de Republikeinen in de Senaat) heeft eigenlijk al aangegeven: er zal een vredige transitie komen, geef ons wat tijd om dat proces intern te begeleiden."

Wat vindt Kerremans er zelf van dat Trump verloren heeft? "Ik spreek me niet uit over zijn beleidskeuzes, ik heb respect voor verschillende meningen. Maar als persoon was Trump een gevaar voor de democratie in de VS en daarom is het goed dat hij vertrekt. In een ander systeem zou hij gewoon dictator zijn geworden", aldus Kerremans.

"Trump was een fundamenteel probleem voor de democratie": bekijk hier een fragment uit "Terzake" (en lees voort onder de video):

Video player inladen...

Hoe zal het Biden vergaan?

Hoe zal de toekomst eruitzien met Joe Biden als president? "Biden is een compromisfiguur, en de vraag is of hij ooit boven de status van overgangspresident zal kunnen uitstijgen. Iedereen zal hem ook zo bekijken", analyseert de professor.

Kerremans wijst erop dat Biden rekening zal moeten houden met een grote groep van ontevreden Trump-kiezers. "Zal hij in staat zijn om iets te doen voor die mensen die zich de verliezers voelen in deze maatschappij, zonder dat hij daar ooit politiek voor beloond zal worden? Dat is voor mij de echte test." Criekemans benadrukt dat de president het land door een economische transformatie zal moeten leiden, onder meer inzake energiebeleid, en dat op een moment dat veel mensen zonder inkomen zitten door de coronapandemie.

"De Republikeinen zullen naar alle verwachtingen ook de meerderheid behouden in de Senaat. Die Senaat zal hem tegenwerken. Er is dus nu waarschijnlijk in de eerste plaats vreugde in het Democratische kamp, maar het worden moeilijke jaren. De Republikeinse partij zal zich ook sterk focussen op Kamala Harris, die vicepresident zal worden. Ze zullen willen verhinderen dat zij bij de volgende verkiezingen uit een goede startpositie kan vertrekken."

De verdeeldheid in de Democratische partij zal snel na de inauguratie van Biden weer opduiken

Bart Kerremans

"Daarnaast is de Democratische partij ook verdeeld", zegt Kerremans. "De rangen zijn bij de Democraten gesloten in een anti-Trumpbeweging, maar die verdeeldheid zal snel weer opduiken na de inauguratie van Biden. Ik ben benieuwd hoe hij daarmee om zal gaan."

Criekemans als Kerremans zijn er allebei van overtuigd dat de bijna 78-jarige Biden zijn termijn van vier jaar zal uitdoen, maar het zal volgens hen bij die ene termijn blijven. "Daardoor (omdat hij niet moet herverkozen worden, red.) zal hij zich wel wat kunnen permitteren", meent Criekemans.

Of Biden ook het land kan verenigen na de gepolariseerde campagne? "De Republikeinen zullen er alles aan doen om de aanhangers van Trump in hun partij te houden. Het trumpisme zal niet zomaar uitsterven, dat staat in de sterren geschreven", besluit Kerremans.

Bekijk het volledige gesprek met professoren Bart Kerremans en David Criekemans in "Terzake":

Video player inladen...

Meest gelezen